Agjencia Zhurnal.mk
Editorial Maqedoni TOP LAJM

Editorial: Qeverisë nuk i duhen probleme të reja – kujdes me ndikimin në gjyqësor!

Edotorial nga Agjencia e Lajmeve Zhurnal.mk

Shkup, 9 nëntor – Qeveria e Maqedonisë së Veriut po insiston që të votohet sa më shpejtë gjyqtarja Dobrila Kacarska dhe kjo ka çuar në dilema që pushteti po tenton nëpërmjet saj të ndikojë në Gjykatën Kushtetuese për të ndikuar në vendimet që duhet t’i marrë kjo gjykatë në të ardhmen. Por, qeveria duhet ta kuptojë se Gjyqësori ka pavarësinë e saj dhe në asnjë formë nuk guxon të ketë ndërhyrje. Një shtet që synon Bashkimin Evropian, duhet të mbetet larg autonomisë së gjyqësorit.

Gjykata nuk e do, pushteti dëshiron ta votojë

Qeveria gati tre ditë po insiston që të kalojë në Kuvend gjyqtarja Dobrila Kacarska. Pas tre ditësh debat parlamentar mbi Kacarskën, deputetët nga partitë e opozitës akuzuan se qeveria nuk ka përgjigje pse gjyqtarja meriton të zgjidhet gjyqtare kushtetues dhe se me një vendim të tillë do të krijohet një precedent për të zgjedhur një gjyqtar për të cilin Gjykata Kushtetuese tashmë ka vendosur kundër vendimit të saj.

Njëkohësisht me debatin për Kacarskën, gjykatësit kushtetues u ballafaquan me vendimin dhe iniciativën për vendimin nga Presidenti i atëhershëm Gjorge Ivanov, për faljen e 56 personave në 2016, kryesisht të akuzuar nga ish-Prokuroria Speciale Publike.

Gjyqtari kushtetues Osman Kadriu kërkoi një rigjykim para se të vendoste për këtë pikë, pas së cilës Gjykata Kushtetuese shtyu vendimin e saj mbi iniciativën për të vlerësuar kushtetutshmërinë e Ligjit për Ndryshimet në Ligjin e faljes në vitin 2016.

Seanca është caktuar përsëri për më 18 nëntor. Kujtojmë që për momentin Gjykata Kushtetuese vendos me një gjyqtar ose një votë më pak, dhe pritet që Kacarska, nëse zgjidhet në afatin e fundit para seancës, do të jetë zëri vendimtar për vendimin për faljen e Ivanov.

Nëse Gjykata Kushtetuese anulon nenin 11a të Ligjit për Faljen, shfuqizimi i Ivanov nga viti 2016 do të aktivizohet, një vendim që përfshiu shumë njerëz që u akuzuan më vonë në procedurat penale dhe të cilët u dënuan nga Gjyqtarja Kacarska me burg.

Deputetët e opozitës në Parlament akuzuan gjithashtu Kacarskën se ajo është e afërt me qeverinë dhe është ajo që e liroi kryeministrin Zoran Zaev në çështjen “Rryshfeti”, ndërsa përmes saj pushteti kërkon të ndikojë në vendimet e ardhshme dhe iniciativat e paraqitura për t’u vendosur nga Gjykata Kushtetuese.

Nëse Kacarska zgjidhet gjyqtare kushtetuese, do të vendoset një precedent tjetër, me të cilin ajo me votën e saj do të jetë në gjendje të ndikojë në vendimin për të vlerësuar kushtetutshmërinë e rastit të faljes nga Ivanov, për të cilin ajo vetë ka marr vendim si gjyqtare dhe kështu ajo do të konfirmojë gjykimet dhe vendimeve e saja.

Qeveria s’guxon të ndërhyjë në gjyqësor

Pavarësia e gjyqësorit është parë në përgjithësi si gurthemel i rregullave të drejtësisë. Marrëveshjet e shumta ndërkombëtare dhe dokumentet e theksuara në rëndësitë e tij të pazgjidhura. Parimet themelore të OKB-së për Pavarësinë e Shtetit Gjyqësor: “Pavarësia e gjyqësorit do të garantohet nga Shteti dhe sanksionohet në Kushtetutën apo ligjin e vendit. Është detyrë e të gjitha institucioneve qeveritare ose të tjera të respektojnë dhe të vëzhgojnë pavarësinë e drejtësisë”. E drejta të gjykohet nga një gjykatë e pavarur është e sanksionuar në Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ) si dhe në Paktin Ndërkombëtar mbi të Drejtat Civile dhe Politike.

Pavarësia gjyqësore mund të garantohet vetëm nëse korniza, në të cilën gjykatësit ushtrojnë funksionet e tyre, jep garancion të mjaftueshëm kundër përpjekjeve që në mënyrë të rregullt të ndikojë në administrimin e drejtësisë. Përsëri, dallimet midis juridiksioneve kombëtare dhe sistemeve ligjore e bëjnë të pamundur për të ndërtuar një formulë universale për kërkesat të cilat duhet të plotësohen që një gjyqësor të pavarur të ekzistojë. Megjithatë, ka disa faktorë që përcaktojnë nëse korniza ligjore në një vend të caktuar siguron kushte për një gjyqësor të pavarur.

Në mënyrë për të shqyrtuar më afër çështjet e pavarësisë ne duhet të referohemi dhe të konsiderojmë gjykimet e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GjEDNj) ku Gjykata themeloi kërkesat e “pavarësisë” në të cilat përfshihen: mënyra e emërimit të gjykatësve, kohëzgjatja e mandatit të tyre, garancionet kundër presionit të jashtëm dhe pyetjet, nëse organi paraqet një pamje të pavarësisë.

Është universalisht e kuptueshme se procesi i zgjedhjes së gjykatësve bazuar në prirje të tyre politike, në bazë diskriminuese, duke mos marrë në konsideratë integritetin, aftësitë profesionale dhe kualifikimet e duhura, me përjashtim të gjyqësorit nga procesi i emërimit nuk do të njihen si përmbushje të kritereve të pavarësisë.

Kritikat e vazhdueshme nga Brukseli zyrtar kanë qenë se gjyqësori është ende i ndjeshëm ndaj ndikimit të panevojshëm politik. Korrupsioni është i përhapur dhe vazhdon të jetë një shqetësim serioz. Raporti i Komisionit Evropian thekson se Maqedonia e Veriut, sa u përket kritereve politike, ka vazhduar të zbatojë reformat e lidhura me BE-në gjatë periudhës së raportimit, si dhe përpjekjet për të forcuar demokracinë dhe sundimin e ligjit.

Sistemi gjyqësor dhe lufta kundër korrupsionit “ka njëfarë niveli të përgatitjes, është i përgatitur mesatarisht”, por “ende janë të nevojshme përpjekjet për të siguruar zbatimin sistematik të planit të përditësuar të veprimit për strategjinë e reformës gjyqësore”.

“Përparim i mirë është bërë përmes konsolidimit të hetimeve, ndjekjes penale dhe gjykimit të rasteve të nivelit të lartë të korrupsionit”, thuhet në raport. I njëjti thekson se ky vend ka një nivel të përgatitjes në luftën kundër krimit të organizuar dhe se ai është i angazhuar në vlerësimin e kërcënimeve në nivel rajonal dhe “do të duhet ta zgjerojë fushën e veprimit në përputhje me praktikat e BE-së”.

Ndër sfidat e qeverisë është edhe reforma në gjyqësor dhe lufta kundër korrupsionit, tema që do të jenë një sfidë e madhe për qeverinë, pasi përveç se do të duhet t’i zbatojë në praktikë, nga dinamika e zbatimit të tyre në praktikë do të varet hapërimi apo avancimi i mëtejmë i negociatave.

Sidomos tani kur Maqedonia e Veriut është në pritje të hapjes së negociatave dhe mbajtjes së Konferencës së parë ndërqeveritare me Brukselin, përveç problemeve me Bullgarinë ajo nuk guxon të lejojë që të hapen tema tjera siç është rasti me gjyqtaren Kacarska. Momenti që ajo të emërohet gjykatëse kushtetuese mund të trajtohet si pengesë shtesë për rrugën e BE-së e kjo do të bënte të dukej se qeveria ka ndikim në gjyqësor, që do të ishte një minus shumë i madh për pushtetin aktual.

Postime të ngjashme

BE-ja e përçarë për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë – të shfrytëzohet qeveria teknike në Sofje!

R Zh

Bislimovski: Nuk do të lejojmë rritje të çmimit të rrymës

R Zh

Të hënën takohet Zaevi me Ursulla von der Leyen

R Zh

Shabani: Erkan Arifi – motori i Komunës se Likovës, realizoi mbi 150 projekte

R Zh

Sot në Shkup shënohet Dita e Evropës

R Zh

Visar Ganiu: “Punë PO, gjumë JO”, pastruam dhe dezinfektuar çdo rrugë dhe rrugicë të Saravës

R Zh

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Akcepto Më tepër...