Agjencia Zhurnal.mk

Intervista/Markovski: Kështu rritje të të infektuarve me Covid 19 nuk është parë në asnjë shtet të botës

Shkup, 6 qershor – Ndoshta masat më të rrepta e kanë mbajtur infeksionin nën kontroll për 20-30 ditë, me 2.000 pozitiv, një përqindje shumë e vogël e imunitetit kolektiv prej 0,1%. Kjo duhej të merrej në konsideratë, që me masa tepër të rrepta do të kemi një popullsi shumë të pa imunizuar dhe që në një moment do të na duhet të lehtësojmë masat. Në momentin që lirojmë masat, do të kemi një rritje të të infektuarve nëse nuk e kemi hequr burimin e infeksionit, nëse kemi zero pozitiv të ri në ditë. Një gjë e tillë është e vështirë të arrihet me një infeksion të lartë siç është Covid 19, thotë në një intervistë profesori Velo Markovski.

Ai beson se ministrit Filipce duhet t’i besohet kur thotë se virusi është nën kontroll. Por përshtypja e përgjithshme është se nuk ka një koncept të qartë, sepse masat po ndryshojnë shumë shpejt dhe nuk jepen të dhëna për të sëmurët kritikë.

Në vendin tonë, të gjitha pozitivët renditen si të infektuar, por nëse ndahen në sa prej tyre janë të sëmurë (me simptoma) dhe sa prej tyre janë në gjendje kritike, do të jemi në gjendje të konkludojmë nëse situata epidemiologjike meCovid 19 në vendin tonë është nën kontroll. Nga ana tjetër, është e zakonshme në botë që burimi më i madh i infeksionit nuk mund të gjendet me siguri dhe në vendin tonë edhe në 90% të rasteve dihet se kush e ka infeksionin, thotë Dr. Markovski.

Këto ditë kemi një rritje të re të numrit të personave të infektuar me Covid 19. Autoritetet po shpallin masa kufizuese dhe orë policore për disa komuna. Cili është mendimi juaj për nevojën e kufizimeve të reja?

Ne po përballemi me një numër shumë më të madh pozitivësh me Covid 19 këto ditë sesa në fillim të Pandemisë. Kjo kurrë më parë nuk është parë më parë në asnjë vend tjetër të botës dhe është vërtet e vështirë të shpjegohet. Ne nuk mund të flasim për një valë të dytë sepse vala e parë nuk ka mbaruar. Pse kemi një kurbë kaq të gjatë që në të vërtetë shkon në dy faza duhet të analizohet. Ndoshta masat më të rrepta e kanë mbajtur infeksionin nën kontroll për 20-30 ditë, me 2,000 pozitive, një përqindje shumë e vogël e imunitetit kolektiv prej 0,1%. Kjo duhej të merrej në konsideratë, që me masa tepër të rrepta do të kemi një popullsi shumë të pa imunizuar dhe që në një moment do të na duhet të lehtësojmë masat. Në momentin që lirojmë masat, do të kemi një rritje pozitive nëse nuk e kemi hequr burimin e infeksionit, nëse kemi zero pozitiv të ri në ditë. Kjo është e vështirë të arrihet me një infeksion të Covid 19. Nga ana tjetër, edhe sikur të kishim arritur zero infeksione të reja në ditë, ne nuk mund të rrinim të izoluar nga bota dhe përsëri në rastin e parë të ri të importuar nga diku do të kishim kërcyer përsëri, për shkak të këtij imuniteti të ulët kolektiv. Prandaj, kur masat u qetësuan dhe u hoq ora policore, Komisioni për Mbrojtje nga Sëmundjet Infektive duhej ta merrte parasysh këtë dhe të priste një rritje të numrit të të infektuarve. Por, për fat të keq, komisioni priste që të mos kishte rritje ose të mbetet i njëjti numër i të infektuarve dhe menjëherë pas shfaqjes së një numri të shtuar, ata panikuan dhe u kthyen në modelin që njihnin. Tani do ta ulim përsëri numrin, por në një moment, pas një jave, dy, një muaj, dy, do të duhet të kthehemi në normalitet. Dhe nëse deri atëherë virusi nuk tërhiqet natyrshëm ose virulenca e tij zvogëlohet, atëherë si tani do të kemi përsëri një kërcim në pozitiv. Kështu që mund të vazhdojmë pafundësisht. Duke vepruar kështu, duhet të kemi në mendje se shumica e kapaciteteve të vendit (shëndetësia, ekonomike, sociale, siguria) nuk është shteruar. Mendimi im është që niveli i fundit i relaksimit të masave duhej të linte pa orë policore, por me mbajtjen e një distanca sociale dhe ndalimin e tubimeve masive për të paktën 2-3 javë. Në atë mënyrë, do të kishim një rritje të tillë të numrit të pozitivëve, por sistemi shëndetësor (i cili duhet të forcohet si në aspektin e stafit ashtu edhe financave) e mbështet këtë rritje. Për fat të mirë, edhe pse padyshim që kemi një rritje të madhe të numrit të infektuar pozitiv, numri i vdekjeve mesatarisht është 2 në ditë.

A mendoni se pretendimet e ministrit Filipce se virusi është nën kontroll janë të vërteta?

Ministri Filipce i ka të gjitha të dhënat, të gjitha informacionet dhe atij i duhet besuar nëse thotë se virusi është nën kontroll. Por përshtypja është se nuk ka një koncept të qartë, masat po ndryshojnë shumë shpejt, nga ana tjetër nuk ka të dhëna për të sëmurët dhe të sëmurët kritikë. Në vendin tonë, të gjitha pozitivët renditen si të infektuar, por nëse ndahen në sa prej tyre janë të sëmurë (me simptoma) dhe sa prej tyre janë në gjendje kritike, do të jemi në gjendje të konkludojmë nëse situata epidemiologjike me Covid 19 në vendin tonë është nën kontroll. Nga ana tjetër, është e zakonshme në botë që në përqindjen më të madhe nuk është e mundur të gjendet burimi i infeksionit me siguri, dhe në vendin tonë edhe në 90% të rasteve dihet kush u infektua. Duhet pranuar që Ministri, Komisioni për Mbrojtjen e Sëmundjeve Infektive, institucionet shëndetësore, të gjithë punonjësit e shëndetit janë shumë të ngarkuar dhe po bëjnë përpjekje mbinjerëzore për të ndaluar infeksionin. Mendimi im është se, për fat të keq, mjekësia moderne ende nuk mund të shpjegojë natyrën e sëmundjes, përqindja e bartësve asimptomatikë nuk dihet ende (për mendimin tim është shumë më e lartë se sa kemi menduar) dhe për shkak se patogjeneza e sëmundjes nuk dihet, në të ardhmen e afërt, ne vështirë se do të jemi në gjendje ta trajtojmë etiologjikisht në të ardhmen. Prandaj, rekomandimi im, pozicioni im, i cili natyrisht nuk duhet të pranohet, nuk është që të përpiqemi të parandalojmë infeksionin, por ta kontrolloni atë me masa reale, duke marrë parasysh situatën ekonomike, momentin politik në vend, gjendjen e forcave të sigurisë sa dhe në çfarë mase ata do të jenë në gjendje të marrin masa të rrepta, duke ruajtur në mënyrë ideale kapacitetin e sistemit shëndetësor.

Ekzistojnë dy mundësi për të ndërprerë këtë pandemi: imunitetin kolektiv dhe vaksinat. Si mund të arrihet imuniteti kolektiv dhe a mund ta zgjidhë vaksina problemin?

Unë mendoj se ka tre mundësi. E para më optimiste është se virusi natyrisht do të tërhiqet ose dobësojë virulencën e tij në një masë të tillë që të ketë pak vdekje. Mundësia e dytë është një vaksinë, rezistencë e shkaktuar artificialisht ndaj Covid 19. Nuk do të ketë vaksinë për të paktën një vit tjetër dhe mbase nuk do të prodhohet fare vaksinë e mirë. Pra, vaksina është një mundësi që aktualisht është joreale dhe nuk duhet të presim që të ndodh kështu. Mundësia e tretë është të fitoni imunitet kolektiv. Megjithëse është një sëmundje e re me shumë paradokse, mendimi im është që me diku rreth 30-40% seropozitivitet ndaj Covid 19, do të arrihet imunitet kolektiv. Do ta kishim arritur atë përqindje brenda disa muajve me të njëjtat viktima, për fat të keq dëshira që askush të mos sëmuret, askush të mos vdesë edhe pse sublim, është jorealiste, dhe tani nëse shkojmë në imunitet kolektiv do të duhet të fillojmë me tre muaj të humbur. Duke vepruar kështu, për mendimin tim, këtu është një model i mundshëm: 400,000 në kontakt me virusin dhe antitrupat e krijuar janë një nivel i mjaftueshëm i imunitetit kolektiv, duke shtrirë kurbën për një kohë të gjatë nga rastet individuale. Sipas përqindjes së testeve në këtë periudhë, ka dhjetë përqind pozitiv për tërë kohën, që do të thotë se rreth 200,000 tashmë kanë imunitet. Rreth 200,000 më shumë nevojë për antitrupa. Nga këto, përqindja më e madhe (70-80%) prej rreth 160,000 do të kalojë infeksionin në mënyrë asimptomatike dhe rreth 40,000 do të sëmuren. Nga këto, 80% (kjo është tashmë një përqindje e konfirmuar në botë me virulencë aktuale të virusit) do të ketë një pamje të butë klinike, dhe ato duhet të menaxhohen nga mjekët e familjes. Kanë mbetur 8000 pacientë për t’u menaxhuar, disa prej të cilëve do të jenë kritikë. Rreth 2,000 pacientë kritikë duhet të kalojnë një periudhë 4-mujore, 12 cikle (nëse shtrimi në spital sekondar zgjat 10 ditë). Kjo është rreth 85 pacientë në çdo kohë, që është rreth 15% e aftësisë së spitalit në Klinikën Infektive (250) dhe 8 Shtator (400). Mjetet e mbetura mund të plotësohen me pacientë më të vështirë (nga ata 6.000) të cilët nuk do të jenë në gjendje të trajtojnë departamentet e sëmundjeve infektive në të gjithë vendin dhe mjekët e familjes. Vdekshmëria e pacientëve kritikë do të varet nga aftësia e mjekëve (infektologë, pulmonologë dhe anesteziologë). Nëse virulenca e virusit reduktohet në 1% kritike në lidhje me raste mesatarisht të rënda siç është gjendja aktuale në shumicën e shteteve në fund të kurbës, atëherë rreth njëzet pacientë kritikë duhet të menaxhohen çdo ditë. Këtu, një model i tillë do të ishte realist për marrjen e imunitetit kolektiv.

Cila është pika e testeve të antitrupave koronavirus? A mund të jetë kështu?

Me rëndësi thelbësore. Ne duhej të bënim testet serologjike çdo ditë dhe vetëm me ta bëmë shfaqjen. Vetëm me teste serologjike mund të shohim se cila është situata aktuale epidemiologjike. Sipas mendimit tim, ne kemi tashmë dhjetë përqind të njerëzve zero pozitivë të cilët tashmë kanë pasur kontakte dhe kanë antitrupa mbrojtës. E pakuptueshme për mua pse nuk kryhet testimi në masë. Reagimi i zinxhirit polimerazë nuk duhet të përdoret për shqyrtim, por vetëm tek pacientët për konfirmimin e diagnozës me Covid 19 (së bashku me një test serologjik).

Megjithëse po diskutohet në botë se do të ketë një valë të dytë, pyetja është nëse vendi ka mësuar mësimet e valës së parë dhe nëse do të merret më mirë gjatë vjeshtës për sa i përket pacientëve dhe viktimave të reja?

Së pari le të kalojmë në valën e parë, atëherë mund të analizojmë thellësinë, nëse do të kemi një valë të dytë dhe kur do të shfaqej.

Fqinjët tashmë kanë hapur kufijtë. A i rekomandoni qytetarët të udhëtojnë jashtë vendit dhe a ka ndonjë mundësi për të shkuar me pushime këtë vit?

Po. Unë madje mendoj se është mirë të shkoni me pushime nëse kushtet janë të drejta. Sigurisht, të gjithë sipas mundësisë të tyre, mundësisht diku në diell, sepse kjo gjendje e tërë prish shëndetin tonë mendor dhe fizik, ne kemi nevojë për pushim dhe rimbushje të baterive të të gjithëve.

Data e zgjedhjeve është një nga temat kryesore në muajt e fundit pas epidemisë. A mendoni se ka kushte për zgjedhjet parlamentare në korrik apo duhet të mbahen ato në vjeshtë?

Kjo duhet të thuhet nga juristët dhe politikanët, para së gjithash për të thënë nëse ekziston një mundësi e tillë për zgjedhje. Nëse ekziston mundësia që të shtyhet për vjeshtën në varësi të situatës aktuale epidemiologjike. Nëse nuk ka një mundësi të tillë, atëherë mund të mbahen zgjedhje, nuk e di teknikisht se si do të organizohet procesi parazgjedhor, por sa i përket vetë ditës së votimit, mendoj se rreziku i infeksionit nuk do të rritet, të paktën jo më shumë se aktivitetet që kemi tani si duke shkuar në treg, duke shkuar në market, duke pritur para bankave…

A është e nevojshme edukimi, fushata agresive apo ndëshkimi që qytetarët të kuptojnë seriozitetin e situatës?

Unë mendoj se shumica e qytetarëve e dinë shumë mirë situatën dhe se i respektojnë masat edhe kur nuk janë shumë logjike. Edukimi, natyrisht dhe parandalimi, në kuptimin që nëse ndodh ndonjë ngjarje diku që duhet të ndodhë, ndalimi nuk është opsioni i vetëm, por gjendet një zgjidhje tjetër e mundshme. Duhet të merret në konsideratë që jo të gjithë njerëzit janë të njëjtë dhe nuk reagojnë në të njëjtën mënyrë për situatën e re. Duhet të ketë një vullnet të mirë nga ana e komisionit dhe duhet të pranohet nëse ka ndonjë gabim që sigurisht buronte nga vullneti i mirë. Unë mendoj se shpallja e dënimeve për njerëzit dhe njoftimi nga individë që edhe ata që mendojnë ndryshe dhe ofrojnë një zgjidhje tjetër për të dalë nga kjo pandemi duhet të ndëshkohet, është e gabuar. Sipas mendimit tim, vetëm ai që nuk ka bërë gabim duhet të ndëshkojë dhe në këtë rast, ai që duhet të ndëshkojë duhet të ketë edhe të meta edhe gabime.

Marketing 2/1

Marketing 2/2

Marketing 2/1

Marketing 2/2

T E

Lajmet e fundit

Loading...
error: Content is protected !!