Agjencia Zhurnal.mk
Maqedoni TOP LAJM

Studim: Ligjet përgjithësisht të mira dhe të harmonizuara me BE-në, mungon zbatimi i duhur

Shkup, 10 maj – Zhurnal.mk – Kuadri ligjor-institucional në lidhje me kriteret politike dhe Kapitullin 23 është kryesisht në përputhje me standardet evropiane, edhe pse në disa fusha, siç janë procesi zgjedhor dhe financimi i partive politike, bëhet një rishikim gjithëpërfshirës i nevojshëm. Ritmi i reformës është shumë i ngadaltë, por vendi po rimëkëmbet nga problemet sistemike të identifikuara në raportin e vitit 2015 nga një grup ekspertësh të vjetër dhe ka një klimë dhe presion të ri për të ndërmarrë reforma kryesore.

Kjo citohet në Raportin e paraqitur sot nga studimi për të përcaktuar situatën reale dhe imazhin e Maqedonisë së Veriut në lidhje me kriteret politike dhe Kapitullin 23 – Gjyqësorin dhe të Drejtat Themelore “Imazhi dhe Realiteti – Maqedonia e Veriut viti 2020″, i zbatuar nga Instituti PRESPA, i realizuar në kuadër të projektit ” Observatori i BE” me mbështetje financiare nga Fondacioni Shoqëria e Hapur – Maqedoni. Faza e fundit e investigimit përfshiu konfirmimin e Imazhit të Maqedonisë së Veriut në vendet anëtare të Bashkimit Evropian, përmes intervistave me qytetarë të Bashkimit Evropian, dhe për këtë studim pilot u zgjodh Kroacia dhe u intervistuan disa palë të interesuara, krijuesit e opinioneve publike, ekspertë të sektorit dhe politikanë.

Përmbledhja e rekomandimeve thotë se korniza ligjore është përgjithësisht e mirë dhe përgjithësisht e harmonizuar me atë të Bashkimit Evropian, por nuk ka zbatim të duhur. Prandaj, siç është theksuar, nëse Maqedonia e Veriut është e përkushtuar ndaj reformave në fushat e treguara dhe sipas përparësive të treguara, atëherë nuk do të vonojë shumë para se të përmbushë pritjet e qytetarëve të saj dhe të ndryshojë imazhin e saj. Deri atëherë, kjo ndoshta qëndron në rekomandime, do të duhet pak më shumë koordinim ndër-ministror dhe ndër-institucional.

Në studim janë përdor 25 tregues nga fushat që lidhen me kriterin politik dhe me Kapitullin 23, të grupuara në dy dimensione: cilësia e demokracisë dhe qeverisja e mirë, të ndara më tej në gjashtë variabla (procesi i zgjedhjeve, aksesi në informacion dhe liria e fjalës, të drejtat civile dhe liritë politike, sundimi i ligjit, kapaciteti ekzekutiv dhe përgjegjësia ekzekutive).

Sipas hulumtimit, në 12 nga indikatorët e identifikuar situata reale për sa i përket kriterit politik dhe Kapitullit 23 në Maqedoninë e Veriut përmirësuar, krahasuar me imazhin që ka vendi në mesin e opinionit ekspert vendas dhe kroat. Imazhi i vendit në mesin e opinionit profesional vendas është më i mirë në termat e gjashtë treguesve, krahasuar me situatën reale. Ndërsa, situata me imazhin e vendit në mesin e opinionit ekspert kroat është më e mirë për sa i përket shtatë treguesve, krahasuar me situatën reale. Situata reale është më e mirë për sa i përket imazhit që shteti projekton në fushat e sundimit të ligjit dhe përgjegjësisë ekzekutive. Në dy fusha, aksesi në informacion dhe liria e fjalës dhe kapaciteti ekzekutiv, imazhi që shteti ka në mesin e publikut ekspert vendas është më i mirë. Ndërsa, në sytë e publikut ekspert kroat, shteti qëndron më së miri për sa i përket procesit zgjedhor, respektivisht të drejtave civile dhe lirive politike.

Në konkluzionin e raporti citohet se ndryshimet janë të ndrojtura dhe procesi është shumë i ngadaltë, por se Maqedonia e Veriout ende po rimëkëmbet nga problemet sistematike me demokracinë dhe sundimin e ligjit, siç është identifikuar në raportin e vitit 2015 nga një grup ekspertësh të lartë. Ekziston një klimë dhe presion i ri në vend për të ndërmarrë reforma

kryesore, duke ndryshuar mjedisin e mbushur me rreziqe të ndërhyrjes politike dhe kontrollit të rreptë të partisë. Mekanizmat demokratikë të kontrollit dhe ekuilibrit, bazuar në ndarjen e pushteteve, nuk përdoren ende sa duhet, por gradualisht po rikthehen. Në këtë kontekst, roli i organeve të pavarura rregullatore është gjithashtu i rëndësishëm dhe disa prej tyre funksionuan për një periudhë të caktuar pa udhëheqje respektivisht përbërje.

Sfidat më të mëdha, sipas raportit, do të jenë mundësimi i zbatimit të qëndrueshëm të ligjeve në praktikë, për të garantuar funksionimin e institucioneve dhe për të siguruar qëndrueshmërinë e politikave. Këto janë mesazhet kryesore në raportet ndërkombëtare, të cilat duhet të lexohen së bashku me ato të mëparshme, të cilat i kemi harruar nga pak ose nuk u jemi përgjigjur ende plotësisht. Që suksesi të garantohet, nevojitet vullnet i fortë politik dhe pjesëmarrje e të gjithë aktorëve dhe palëve të interesit në një proces gjithëpërfshirës që do të vazhdojë të zhvillohet nën ndikimin e integrimit evropian të Maqedonisë së Veriut.

Pavarësisht nga fuqia transformuese dhe besueshmëria e Bashkimit Evropian, Maqedonia e Veriut është larg një vendi ideal. Ka ende shumë hapësirë për ndryshim, i cili është përpara nesh, ose që qytetarët e presin, dhe për ta lufta kundër korrupsionit, sundimi i ligjit dhe përmirësimi i cilësisë së jetës janë një përparësi. Prandaj, reformat duhet të vazhdojnë. Përvoja tregon se lëvizja drejt Bashkimit Evropian është mënyra më e mirë për ta sjellë Bashkimin Evropian në shtëpi, dhe sapo të krijohet imazhi real, atëherë një ndryshim tektonik është i nevojshëm që suksesi të vërehet dhe të shkaktojë një ndryshim serioz të imazhit, citohet në konkluzionet.

Rekomandimet e studimit tregojnë se demokracia më e madhe në shoqëri do të arrihet përmes demokracisë më të madhe në partitë politike, duke pasur parasysh që Maqedonia e Veriut vuan nga ndarjet me disa shtresa në shoqëri, si dhe kontrolli dhe monopolizimi i të gjithë mekanizmave demokratikë dhe rrjedhave shoqërore nga partitë politike .

“Demokracia në vend do të përmirësohet nëse funksionojnë mekanizmat për kontrollin e funksionimit ekzekutiv, respektivisht nëse deputetët lirohen nga kontrolli i liderëve të partive dhe përmirësojnë pavarësinë e tyre. Përmirësimi i sistemit duhet të fillojë me ndryshimin e modelit zgjedhor. Maqedonisë së Veriut i duhet një model zgjedhor që do të sigurojë pluralizëm më të madh, akses për partitë më të vogla politike dhe vlerësim të secilës votë të marrë. Për më tepër, përmirësimi i sistemit duhet të fillojë me ndryshimet brenda partive politike dhe përmirësimin e demokracisë brenda-partiake. Vetëm në atë mënyrë do të kontribuohet në përmirësimin e kulturës politike, citohet në rekomandimet.

Elementi i tretë i ndryshimit, shtohet, duhet të jetë përmirësimi i sistemit të financimit dhe veçanërisht kontrolli i financimit të partive politike, pasi kjo do të kontribuojë drejtpërdrejt në luftën kundër korrupsionit, përgjegjësinë ekzekutive dhe tejkalimin e perceptimit të mosndëshkimit të zyrtarëve të lartë.

“Problemi më i madh, pritjet më të mëdha dhe mangësia më serioze për Maqedoninë e Veriut është mungesa e kapaciteteve për institucionet për të siguruar përgjegjësi. Shumë shpesh, identifikohen problemet, ndërmerren veprime për të përcaktuar përgjegjësinë, por rezultati përfundimtar mungon. Për një luftë efektive dhe efikase kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar duke vendosur përgjegjësi dhe duke i dhënë fund “politikës” së mosndëshkimit.

Përkundër faktit se kemi një zyrtar të ngarkuar për koordinimin e institucioneve përgjegjëse për luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, rezultatet janë të pakënaqshme. Prandaj, niveli i transparencës dhe llogaridhënies së zyrtarëve të zgjedhur dhe të emëruar duhet të përmirësohet vazhdimisht dhe duhet të punohet për të forcuar mekanizmat për garantimin e integritetit, si dhe sistemin e kontrollit të shpenzimeve në institucionet publike. Në të njëjtën mënyrë, qendrat kërkimore duhet të përmirësojnë rolin e tyre. Kapacitetet e tyre duhet të forcohen dhe pozita e tyre ligjore duhet të përmirësohet në nivelin e pavarësisë së plotë. Vetëm në atë mënyrë lufta kundër korrupsionit do të reflektohet në përmirësimin e sundimit të ligjit, citohet në rekomandime.

Theksohet se vetëm Këshilli Gjyqësor dhe Këshilli i Prokurorëve Publikë, të cilët mund të garantojnë integritetin personal dhe janë të lirë nga përkatësitë partiake, si dhe një proces pastrimi të zbatuar plotësisht, mund të kontribuojnë në një gjyqësor të pavarur. Përcaktimi i standardeve në kornizën ligjore është bërë, theksohet, dhe tani ne kemi nevojë për të përmirësuar burimet njerëzore në gjyqësor.

“Për të shmangur çdo lidhje politike dhe për të garantuar integritetin, ne duhet të përcaktojmë se çfarë nënkuptohet me termin jurist i shquar. Për të marrë kualifikimin, juristi i shquar duhet të vendosë vetë për rrugën e tij profesionale dhe të dijë linjën e qëllimit drejt së cilës po lëviz, ai duhet të kalojë të gjithë procesin e arsimit cilësor juridik, duke vizituar Akademinë për Gjyqtarë dhe Prokurorë dhe përzgjedhjen, respektivisht emërimin në funksion. Së fundmi, zgjedhja për në Këshillin Gjyqësor, Këshillin e Prokurorëve Publikë dhe Gjykatën Kushtetuese duhet të garantohet për ata juristë të shquar që nuk janë anëtarë të një partie politike dhe që kanë ruajtur pavarësinë e tyre të plotë në karrierën e tyre. Vetëm në këtë mënyrë do të ndryshojë perceptimi i të gjithë sistemit gjyqësor dhe do të jetë e mundur të ndërtohet dhe forcohet besimi i qytetarëve në të”, citohet në rekomandime.

Postime të ngjashme

Mungojnë dëftesat e nxënësve në shkollat fillore dhe të mesme

R Zh

Në kufirin Tabanoc për hyrje në vend pritet rreth 20 minuta

R Zh

Dezinfektim ajror kundër mushkonjave në Shkup

R Zh

Edhe dhjetë ditë për parashtrim të kërkesave për subvencione bujqësore

R Zh

Moti sot në Maqedoninë e Veriut

R Zh

Reagon Qeveria: Nuk ka negociata për identitetin dhe gjuhën maqedonase

R Zh

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Akcepto Më tepër...