Shkup, 6 mars – Komiteti i Stabilitetit Financiar, në mbledhjen e mbajtur më 5 mars 2026, shqyrtoi Raportin mbi Punën e Komitetit dhe Nënkomiteteve në vitin 2025, gjatë të cilit u përcaktua se stabiliteti financiar është ruajtur dhe se sistemi financiar tregon qëndrueshmëri dhe aftësi të mirë për t’u përballur me sfidat.
Raporti vlerëson se institucionet financiare kanë vepruar në kushte të rritjes më të shpejtë ekonomike, mes pasigurisë së vazhdueshme në mjedisin global. Sistemi bankar mbetet i qëndrueshëm dhe elastik, me nivele historikisht të larta të mjaftueshmërisë së kapitalit (që nga viti 2006), pozicion të përmirësuar të likuiditetit, rritje të depozitave dhe aktivitetit të kreditimit, rritje të fitimprurësisë dhe cilësi të ruajtur të portofolit të kredisë. Testet e stresit tregojnë një kapacitet të fortë për t’u përballur me goditjet e mundshme.
Lidhur me fondet private të pensioneve, u arrit në përfundimin se ato janë ende në një fazë të mbledhjes së fondeve, me ekspozim të ulët ndaj rrezikut të likuiditetit. Me investime të kujdesshme dhe diversifikim të përshtatshëm, normat e kthimit janë në rritje, veçanërisht drejt fundit të vitit të kaluar.
Sektori i sigurimeve po shënon rritje të mëtejshme të shitjeve, me likuiditet, aftësi paguese dhe fitimprurësi të fortë të mjaftueshme, ndërsa segmentet e mbetura të sistemit financiar (kursimoret, kompanitë e lizingut, fondet e investimeve dhe kompanitë financiare) vazhdojnë të kenë një pjesë të vogël dhe rëndësi të kufizuar si burim i rrezikut sistemik.
Vëmendje e veçantë iu kushtua tregut të pasurive të paluajtshme, i cili në vitin 2025 karakterizohet nga kërkesë e fortë, ofertë në rritje dhe rritje dyshifrore e çmimeve, mbi mesataren afatgjatë. Në kushtet e kreditimit të përshpejtuar për strehim dhe aktiviteteve të intensifikuara të ndërtimit, u theksua nevoja për menaxhim të kujdesshëm të riskut, me qëllim parandalimin e borxhit të tepërt dhe ruajtjen e stabilitetit.
Në vitin 2025, Banka Kombëtare zbatoi një paketë masash makroprudenciale, duke rritur normën e tamponit të kapitalit kundërciklik nga 1.75% në 2.00% (në fuqi nga tremujori i katërt i vitit 2026), dhe shtrëngoi masat që synonin kreditimin e individëve, me qëllim parandalimin e rreziqeve të mundshme në segmentin e familjeve dhe tregun e pasurive të paluajtshme. Në të njëjtën kohë, u lehtësua kreditimi për blerjen ose ndërtimin e një shtëpie të parë.
Komiteti theksoi nevojën për monitorim të mëtejshëm të kujdesshëm të rreziqeve dhe veprime të koordinuara nga rregullatorët financiarë, të cilët kanë instrumentet e duhura për reagim në kohë. Stabiliteti financiar mbetet një përparësi dhe institucionet janë të përgatitura të veprojnë në mënyrë të përshtatshme brenda kompetencave të tyre në periudhën e ardhshme.
