Shkup, 15 qershor, Zhurnal.mk – Çfarë e përcakton çmimin e energjisë elektrike? Përgjigjja ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin, ku rol të madh luajnë politikat energjetike, disponueshmëria e karburanteve, taksat dhe infrastruktura.
Duke përdorur të dhënat e “GlobalPetrolPrices.com”, kjo analizë rendit vendet sipas çmimeve mesatare të energjisë elektrike për amvisëritë në periudhën 2023–2026.
Rezultatet zbulojnë një ndarje të theksuar mes rajoneve që subvencionojnë energjinë elektrike ose disponojnë burime të bollshme energjetike dhe atyre që përballen me kosto më të larta të prodhimit dhe shpërndarjes, shkruan Zhurnal.mk.
Pse energjia elektrike është kaq e shtrenjtë në Evropë?
Evropa përfshin shumë prej vendeve me çmimet më të larta të energjisë elektrike për amvisëritë në botë. Irlanda, Italia, Gjermania, Belgjika dhe Mbretëria e Bashkuar renditen ndër 10 vendet me energjinë më të shtrenjtë në nivel global.
Megjithëse kostot e karburanteve luajnë rol të rëndësishëm, faturat e energjisë elektrike në shumë vende evropiane përfshijnë edhe taksa, tarifa mjedisore, shtesa për burimet e ripërtëritshme të energjisë dhe shpenzime për mirëmbajtjen e rrjetit energjetik.
Këto kosto shtesë mund ta rrisin ndjeshëm çmimin përfundimtar që paguajnë konsumatorët, krahasuar me vendet që subvencionojnë energjinë elektrike ose kanë burime të bollshme vendore të energjisë.
Pse shtetet ishullore paguajnë kaq shumë për energjinë elektrike?
Pesë ekonomi ishullore renditen ndër tregjet më të shtrenjta të energjisë elektrike në botë, përfshirë Bermudën, Ishujt Kajman, Bahamet, Barbadosin dhe Kepin e Gjelbër.
Ndryshe nga vendet më të mëdha, të cilat mund të furnizohen përmes rrjeteve të gjera rajonale, shumë ishuj prodhojnë energjinë elektrike në nivel lokal duke përdorur karburante të importuara. Kostot e transportit, numri më i vogël i konsumatorëve dhe mungesa e ekonomisë së shkallës kontribuojnë në fatura më të larta të energjisë, duke i bërë familjet më të ekspozuara ndaj luhatjeve të çmimeve globale të energjisë.
Subvencionet i mbajnë çmimet të ulëta në vendet e pasura me burime energjetike
Në anën tjetër të renditjes, shumë vende me burime të bollshme të lëndëve djegëse fosile kanë çmime jashtëzakonisht të ulëta të energjisë elektrike.
Irani regjistron çmimin mesatar më të ulët të energjisë elektrike për amvisëritë në botë, me vetëm 0,003 dollarë për kilovat-orë (kWh). Vende të tjera me çmime shumë të ulëta janë Etiopia, Kirgistani, Iraku, Angola dhe Egjipti.
Në shumë raste, subvencionet shtetërore ndihmojnë që energjia elektrike të mbetet e përballueshme për qytetarët. Vendet prodhuese të energjisë si Katari, Kuvajti, Arabia Saudite dhe Algjeria përfitojnë gjithashtu nga rezervat e lira vendore të karburanteve, duke u mundësuar të ofrojnë energji elektrike me çmime shumë më të ulëta se ato në Evropë.
Dallimi më i madh i çmimeve të energjisë elektrike në botë
Dallimi ndërmjet tregjeve me çmimet më të larta dhe më të ulëta të energjisë elektrike është i jashtëzakonshëm. Çmimi mesatar për amvisëritë në Bermudë prej 0,466 dollarë për kWh është më shumë se 155 herë më i lartë se çmimi mesatar në Iran prej 0,003 dollarë për kWh.
Ndërsa tregjet më të shtrenjta zakonisht gjenden në Evropë dhe në ekonomitë ishullore, shumë prej vendeve me energjinë më të lirë prodhojnë sasi të mëdha të lëndëve djegëse fosile ose subvencionojnë energjinë elektrike për amvisëritë.
Këto politika mund të ulin ndjeshëm çmimet për konsumatorët, megjithëse shpesh shoqërohen me kosto të konsiderueshme fiskale për qeveritë.
