Shkup, 30 nëntor – Edhe pse prej vitesh janë siguruar fonde të konsiderueshme nga donatorë ndërkombëtarë për ndërtimin e disa deponive rajonale në vend, asnjë prej tyre ende nuk ka filluar të ndërtohet. Projekti më i avancuar – ndërtimi i Qendrës Rajonale për Menaxhimin e Mbeturinave pranë fshatit Meçkuevci, afër Sveti Nikoles – vazhdon të hasë në vonesa, kundërshtime nga banorët dhe probleme institucionale.
Që nga viti 2013, kur me ekspertë të BE-së nisën takimet e para për zgjidhjen e trajtimit të mbeturinave në 17 komuna të rajoneve Lindor dhe Veri-Lindor, projekti është transformuar në një proces të stërzgjatur që ende nuk ka epilog. Edhe pse u përzgjodh lokacioni në Meçkuevci dhe u siguruan mbi 40 milionë euro për sistemin rajonal, aktivitetet pothuajse u ndalën, ndërsa deponitë ekzistuese vazhdojnë të mbeten problem i madh për komunat.
Fonde ka, punimet s’kanë nisur
Ministria e Mjedisit për vite ka punuar në dokumentacionin planor dhe ka siguruar fonde nga BE-ja, Zvicra dhe BERZH-i për të gjitha rajonet, përveç rajonit të Shkupit. Janë blerë:
3.923 kontejnerë
41 kamionë për komunalet
Mekanizëm plotësues për stacionet e përpunimit
Por, ndërsa pajisjet janë shpërndarë, qendra kryesore rajonale ende nuk është nisur të ndërtohet. Sipas planit aktual, punimet pritet të fillojnë deri në fund të vitit 2025, me afat 18 muaj për përfundim.
Objekti në Meçkuevci duhet të përfshijë:
Linjë selektimi
Trajtim mekaniko-biologjik (MBT)
Deponi të standardizuar
Qendër kompostimi
6 stacione të pret-ngarkimit
Probleme të rënda me institucionet lokale
Ndërkohë, Ndërmarrja Rajonale “Eko Istok-Severoistok”, themeluar në vitin 2021, përballet me:
mungesë kadri,
mungesë fondesh,
bllokim të llogarive,
mosfunksionim të bordeve drejtues,
mungesë hapësire adekuate për punë.
Drejtori i ndërmarrjes paralajmëron se projekti rrezikohet seriozisht, duke theksuar se 12 milionë euro donacion tashmë të shpenzuara mund të kërkohen mbrapsht nga popullata, nëse projekti dështon.
Deponi të mbyllura, komunat në krizë
Mbyllja e deponive të vogla komunale ka shkaktuar presion të madh, sidomos në Kërçovë dhe Koçan, ku qytetarët protestuan ndaj sjelljes së mbeturinave nga komunat fqinje. Problemi u kthye në krizë mjedisore, duke detyruar ndërhyrje emergjente të mekanizmit shtetëror.
Edhe automjetet e dhuruara tashmë janë të amortizuara për shkak të vonesave shumëvjeçare, ndërsa komunalet paralajmërojnë se do të nevojiten donacione të reja për të vazhduar punën deri në ndërtimin e deponisë rajonale.
Rezistencë e fortë nga banorët
Banorët e zonave pranë Meçkuevcit, që nga viti 2019, kundërshtojnë projektin me arsye se do të dëmtohet:
bujqësia dhe blegtoria lokale,
prodhimi organik,
mjedisi dhe peizazhi natyror.
Sipas tyre, ndërtimi i deponisë rrezikon zhvillimin e të gjithë rajonit.
