Shkup, 28 gusht Zhurnal.mk – Numri i të papunëve në Maqedoni po ulet, por jo edhe shkalla e papunësisë. Sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, në tremujorin e dytë të këtij viti janë regjistruar 90.020 të papunë, ndërsa brenda një viti numri i tyre është ulur për 1.357 persona. Megjithatë, shkalla e papunësisë mbetet në të njëjtin nivel, 11,3%.
Ekonomistët shpjegojnë se ulja e numrit të të papunëve është rezultat i disa faktorëve, ndër të cilët emigrimi i fuqisë së re punëtore, rënia e shtimit natyror të popullsisë, si dhe lufta kundër ekonomisë gri.
“E gjithë kjo hyn në komponentin e uljes së papunësisë. Ne ende nuk kemi arritur nivelin e papunësisë natyrore që e kanë shtetet e tjera, por kjo nuk do të thotë se papritur do të kemi ndonjë rritje ekonomike. Politikat tona dhe ekonomia jonë nuk bazohen në produktivitet, i cili do të mbështetej në kreativitet, konkurrueshmëri, gjetjen e tregjeve të reja për kompanitë tona, të cilat do të konkurronin përmes inovacionit dhe konkurrueshmërisë. Këtu qëndron problemi më i madh. Po, papunësia po ulet, gjë që është lajm i mirë, por negative është se nuk kemi një produktivitet që do ta rriste Prodhimin e Brendshëm Bruto”, deklaron ekonomisti Abil Baush.
Statistikat tregojnë gjithashtu se po zvogëlohet popullsia në moshë pune që ndodhet në periudhën më produktive të jetës, nga 25 deri në 49 vjeç, dhe kjo me 1,2%. Në të njëjtën kohë, numri i personave të punësuar mbi moshën 65 vjeç është rritur me 2,7%.
“Po, kemi ulje të papunësisë, por kjo kryesisht ka një komponent social. Njëra arsye është se kemi një migrim drastik të fuqisë vitale të punës, e cila gjen vende pune më tërheqëse dhe më të mira. Nga ana tjetër, shohim se përmes procedurave të reja që po ndërmarrin institucionet shtetërore, po përpiqen që në njëfarë mënyre ta ulin këtë numër të të papunëve. Nëse disa të papunëve u japim vetëm sigurim shëndetësor, ata nuk konsiderohen më si kërkues aktivë të punës dhe automatikisht ulet edhe papunësia”, thotë Baush.
Kryeministri Hristijan Mickoski deklaroi se gjatë dy viteve të fundit në vend janë krijuar 17.000 vende të reja pune dhe pret që kjo shifër të vazhdojë të rritet.
“Qeveria në dy vitet e fundit, duke filluar nga tremujori i tretë i vitit 2024 dhe deri në tremujorin e dytë të vitit 2026, ka krijuar 17.000 vende të reja pune. Nga 691.000 të punësuar kemi arritur në 708.000 të punësuar. Nëse e shndërroni këtë në shifra, do të kuptoni se qeveria e mëparshme për shtatë vjet nuk ka hapur aq shumë vende të reja pune”, tha Mickoski.
Ai shtoi se me zhvillimin e industrisë së qendrave të të dhënave dhe industrisë mbështetëse që do t’i shërbejë këtij sektori, pret që një pjesë e madhe e të rinjve që aktualisht jetojnë jashtë Maqedonisë të kthehen në vend.
“Unë pres që një pjesë e madhe e qytetarëve tanë, veçanërisht të rinjtë që ndodhen jashtë Maqedonisë, të kthehen në shtëpi dhe pikërisht këtu ta vazhdojnë jetën me familjet e tyre. Sepse nga ajo që mund të shoh, veçanërisht në Evropën Perëndimore, gjendja atje nuk është ajo që ishte para pesë apo dhjetë vitesh”, deklaroi kryeministri.
Ndërkohë, shkalla e papunësisë në Maqedoni, prej 11,3%, është pothuajse dy herë më e lartë se mesatarja e papunësisë në Bashkimin Evropian, e cila është rreth 6%.
Në mesin e vendeve me papunësi mbi 10% renditen Finlanda dhe Spanja, ndërsa shkallën më të ulët të papunësisë e kanë Bullgaria, Çekia, Qiproja, Malta dhe Polonia, ku papunësia lëviz ndërmjet 3 dhe 3,5%.
