Ankara, 1 nëntor Zhurnal.mk – Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, të shtunën u bëri thirrje Rusisë dhe Ukrainës që të arrijnë një marrëveshje paqeje, duke paralajmëruar se lufta gati pesëvjeçare ka shkaktuar dëme të mëdha në ekonominë globale dhe mbart rrezikun e përshkallëzimit të mëtejshëm rajonal.
Duke folur për Anadolu dhe transmetuesin publik turk TRT në margjinat e takimit të ministrave të Jashtëm të G20-ës në qytetin amerikan Atlanta, Fidan tha se kostot ekonomike dhe sociale të konfliktit po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u shpërfillur, veçanërisht për vendet evropiane.
“Këto luftëra nuk janë më të qëndrueshme. Prandaj, Rusia dhe Ukraina duhet të arrijnë një marrëveshje”, tha ai.
Ai shtoi se një zgjidhje e qëndrueshme do të kërkonte jo vetëm paqe mes Rusisë dhe Ukrainës, por edhe përmirësim të marrëdhënieve mes Rusisë dhe Evropës.
“Pas arritjes së paqes, duhet të ripërcaktohen marrëdhëniet konstruktive mes Evropës dhe Rusisë. Kjo për shkak se çdo marrëveshje paqeje që Ukraina arrin me Rusinë nuk do të kufizohet vetëm në këto dy vende. Në njëfarë mënyre, edhe Evropa duhet të pajtohet me Rusinë dhe të rifillojë disa aspekte të marrëdhënieve të saj me të. Kjo është e rëndësishme”, theksoi Fidan.
– “Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit shton presionin mbi ekonominë globale”
Fidan paralajmëroi se mbyllja e Ngushticës së Hormuzit ka shtuar ndjeshëm pasojat ekonomike të luftës në Ukrainë, duke shkaktuar ndërprerje të mëtejshme në furnizimin me energji dhe tregtinë ndërkombëtare.
Ai tha se natyra e ndërlidhur e ekonomisë globale e bën “gjithnjë e më të vështirë” llogaritjen e ndikimit të plotë financiar të këtyre ndërprerjeve.
Industritë evropiane kanë përfituar prej kohësh nga energjia relativisht e lirë ruse, e cila ka mbështetur prodhimin, eksportet dhe aktivitetet financiare përkatëse. Ndërprerja e këtyre lidhjeve ekonomike ka sjellë pasoja të gjera, shpjegoi ai.
Ai theksoi se barra ekonomike në rritje duhet të marrë fund.
– “Turqia po punon për rikthimin e tregtisë së drithërave në Detin e Zi”
Fidan shprehu gjithashtu shqetësimin për ndërprerjet e transportit tregtar detar në Detin e Zi, duke vënë në dukje se furnizimet me drithëra dhe energji nga Rusia dhe Ukraina po hasin vështirësi për të arritur në tregjet ndërkombëtare.
“Siguria ushqimore, në veçanti, është një çështje jashtëzakonisht problematike. Kjo situatë duhet të marrë fund sa më shpejt të jetë e mundur”.
Fidan tha se Turqia po vazhdon kontaktet intensive diplomatike dhe po bën përpjekje të konsiderueshme për të lehtësuar transportimin e drithërave nga Deti i Zi drejt tregjeve ndërkombëtare.
Ai bëri gjithashtu thirrje që mosmarrëveshja mes SHBA-së dhe Iranit, e cila çoi në mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, të zgjidhet sa më shpejt, duke theksuar rëndësinë e rihapjes së rrugëve jetike të tregtisë ndërkombëtare.
Fidan tha se lufta në Ukrainë ka shkaktuar vuajtje të mëdha njerëzore, krahas pasojave të saj ekonomike dhe gjeostrategjike.
Ndërkohë, presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, u takua të shtunën në Stamboll me homologun e tij ukrainas, Volodymyr Zelenskyy.
Zelenskyy qëndroi në Turqi për një vizitë pune, ndërsa takimi u zhvillua në kohën kur Ankaraja po vazhdon angazhimin e saj diplomatik lidhur me luftën mes Rusisë dhe Ukrainës.
Fidan shprehu shqetësimin se konflikti mund të përhapet më tej nëse përpjekjet ndërkombëtare nuk arrijnë ta ndalin atë.
Ai tha se shumë nga skenarët për zgjerimin e luftës, të cilëve Turqia u ishte frikësuar më parë, tashmë janë bërë realitet.
“Nëse nuk e ndalim, konflikti mund të zgjerohet edhe më tej, një skenar që sigurisht nuk dëshirojmë ta shohim. Për të qenë të sinqertë, ne po paralajmërojmë aktorët ndërkombëtarë dhe rajonalë për këtë. Nga ana jonë, do të vazhdojmë të bëjmë gjithçka që mundemi”, tha ai.
Duke shfrytëzuar marrëdhëniet e mira me Rusinë dhe Ukrainën, Turqia ka vazhduar të pozicionohet si ndërmjetëse diplomatike në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës dhe për të trajtuar pasojat e saj më të gjera rajonale dhe ndërkombëtare.
