Shkup, 7 mars – Mijëra njerëz janë të punësuar në rreth 300 organe shtetërore të panjohura nga gjithsej 1.371 institucione, të formuara nga organe të ndryshme të sektorit publik. Për këto institucione, agjenci, ente dhe trupa pothuajse askush nuk ka dëgjuar, ndërsa të gjitha funksionojnë me drejtorë, borde drejtuese dhe mbikëqyrëse, kanë në dispozicion automjete zyrtare dhe një buxhet të konsiderueshëm vjetor. Në regjistrin zyrtar janë shënuar gjithsej 14 institucione që në vitin 2023 nuk kishin asnjë të punësuar, por kishin drejtorë.
Ndërkohë që pritet ndërtimi i hekurudhës drejt Bullgarisë dhe hekurudhës së shpejtë drejt Beogradit dhe Selanikut, ndërsa transporti i mallrave përballet me mungesë lokomotivash dhe i merr me qira nga vendet fqinje, dhe transporti i udhëtarëve pothuajse nuk funksionon, Kuvendi zgjodhi një bord të ri drejtues të Agjencisë për rregullimin e sektorit hekurudhor.
Kjo agjenci është një organ rregullator jashtë Ministrisë së Transportit, ndërsa nën këtë ministri funksionon edhe Drejtoria për sektorin hekurudhor.
Megjithatë, kjo agjenci ekziston për hekurudhën, e cila është e dukshme me sy të lirë, ndryshe nga institucionet fantazmë në Maqedoni që janë krijuar për të mos bërë pothuajse asgjë ose për të punësuar kuadro partiake.
Deri para disa vitesh, vendi kishte edhe Agjencinë Kombëtare për Teknologji Bërthamore, e cila u themelua në vitin 2010 dhe qëllimi i saj, sipas ligjit, ishte bashkëpunimi më i afërt me CERN-in evropian. Agjencia ishte e vendosur në ndërtesën përballë Gjykatës Kushtetuese, pranë Këshillit të Prokurorëve Publikë.
Sipas të dhënave nga raporti i Ministrisë së Shoqërisë Informatike dhe Administratës, për vite me radhë nuk kishte asnjë të punësuar, ndërsa mjetet e fundit të shpenzuara nga llogaria e saj (NANT) ishin 2.500 euro për qilima në maj të vitit 2014.
Të dhënat nga “Open Finance” tregojnë se në llogarinë e saj janë paguar shpenzime për udhëtime jashtë vendit, ndërsa honorare kanë marrë vetëm anëtarët e bordit drejtues. Agjencia ka qenë financiarisht aktive vetëm dy vite.
Në opinion u bë e njohur pas “bombave” të opozitës në vitin 2015, ku në disa prej tyre dëgjohej se në vend të shkencëtarëve fizikantë punësoheshin aktivistë partiakë. Në pesë vitet e para nga themelimi, sipas planeve buxhetore, kjo agjenci kishte në dispozicion pothuajse 400 mijë euro.
Organe shtetërore për të cilat askush nuk e di se çfarë bëjnë
Mijëra njerëz janë të punësuar në rreth 300 organe shtetërore të panjohura nga gjithsej 1.371 institucione të krijuara nga organet e sektorit publik. Për këto institucione, agjenci, ente dhe trupa pothuajse askush nuk ka dëgjuar, ndërsa të gjitha funksionojnë me drejtorë, borde drejtuese dhe mbikëqyrëse, kanë automjete zyrtare dhe buxhet të konsiderueshëm vjetor.
Përveç Agjencisë Kombëtare për Teknologji Bërthamore, ekzistojnë edhe Agjencia për Mbështetjen e Ndërmarrësisë, Agjencia për Realizimin e të Drejtave të Bashkësive (ndonëse ekziston edhe një ministri e tërë paralele), Agjencia për Zbatimin e Gjuhës që e flasin të paktën 20 për qind e qytetarëve të RMV-së dhe Inspektorati për Përdorimin e Gjuhëve.
Përveç Inspektoratit Shtetëror për Mjedisin Jetësor, në kuadër të Ministrisë së Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor ekzistojnë edhe Shërbimi për Mjedisin Jetësor dhe Shërbimi për Sistemin Informativ Hapësinor.
Askush nuk e di se çfarë përfitimi kanë këto agjenci me një numër të vogël të punësuarish, përveç vendosjes së një drejtori partiak, zakonisht nga partitë më të vogla të koalicionit.
Për të arsyetuar ekzistencën e këtyre institucioneve për strehimin e kuadrove partiake, shpiken emra dhe kategorizime të ndryshme. Për shembull, ekziston Ministria për Sistem Politik dhe Marrëdhënie Ndërmjet Bashkësive, ndërsa në të njëjtën kohë ekziston edhe Agjencia për Realizimin e të Drejtave të Bashkësive.
Pas miratimit të Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve, për të njëjtën çështje ekzistojnë dy organe me emër të ngjashëm – njëri është agjenci, tjetri inspektorat: Agjencia për Zbatimin e Gjuhës që e flasin të paktën 20 për qind e qytetarëve të RMV-së dhe Inspektorati për Përdorimin e Gjuhëve.
Në Ministrinë e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Ekonomisë së Ujërave, përveç organeve të zakonshme, ekzistojnë edhe dy organe të ngjashme: Drejtoria për Farë dhe Material Faror dhe Drejtoria për Mbrojtjen e Bimëve. Njëra merret me një pjesë të bimës, ndërsa tjetra me të gjithë bimën.
Në kundërshtim me ligjin, nga 13 inspektorate që duhet të jenë shtyllat e ministrive, me ligje të posaçme në vitet e fundit janë krijuar madje 32.
