Shkup, 20 maj, Zhurnal.mk – Profesori universitar Abdulmenaf Bexheti vlerëson se procedura për rebalancin e buxhetit, e paralajmëruar nga Ministria e Financave e Maqedonisë së Veriut dhe Qeveria, nuk është nisur para kohe, por paralajmëron se hapësira për korrigjime fiskale po ngushtohet, pasi gjysma e buxhetit tashmë është shpenzuar.
Në një deklaratë për “Lokalno”, Bexheti tha se procedura për rebalancin aktualisht zhvillohet në Ministrinë e Financave dhe ende nuk ka kaluar në procedurë qeveritare.
Sipas tij, nisja e rebalancit është e arsyeshme për shkak të pasigurive globale ekonomike, të cilat po ndikojnë edhe në ekonominë e Maqedonia e Veriut, sidomos për shkak të lidhjeve tregtare me Bashkimi Evropian.
“Projeksionet globale, pasi filloi lufta në Lindjen e Mesme dhe problemet me transportin detar në Ngushticën e Hormuzit në fillim të marsit, shumë më herët u korrigjuan nga Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Banka Botërore, të cilat rishikuan normat e rritjes ekonomike nga 0,3 deri në 0,5 për qind që në muajin prill, si dhe korrigjuan për lart projeksionet për inflacionin. Prandaj, nuk pajtohem se procedura për rebalancin dhe korrigjimin e indikatorëve bazë fiskalë është nisur para kohe”, deklaroi Bexheti.
Ai shtoi se procedura është në kohë për aq kohë sa shfrytëzuesit buxhetorë nuk kanë hyrë në krizë buxhetore.
“Pasi të shpenzohet gjysma e buxhetit, hapësira për korrigjime ngushtohet edhe më shumë, në një hapësirë fiskale që edhe ashtu është e kufizuar”, tha profesori.
Bexheti theksoi se në Strategjinë Fiskale, e cila tashmë është dorëzuar në Kuvend, parashihet ulja e projeksionit të rritjes ekonomike për vitin 2026 nga 3,8 në 3,5 për qind, si dhe rritja e projeksionit për inflacionin nga 2,5 në 4,5 për qind.
“Edhe këto korrigjime i konsideroj optimiste, varësisht se deri kur do të zgjasë situata me luftën në Lindjen e Mesme. Për këto korrigjime, Ministria e Financave, duke u bazuar në supozimet e FMN-së, po ashtu niset nga supozimi se deri në fund të qershorit, si skenari më optimist, gjendja do të normalizohet”, deklaroi ai.
Sipas Bexhetit, nëse kriza globale vazhdon, rritja ekonomike mund të bie edhe më tej.
“Në të kundërtën, në skenarët e tjerë parashihet që rritja globale të ulet edhe nga 0,7 deri në 0,9 për qind. Në atë rast, edhe tek ne rritja do të ishte rreth 3 për qind”, tha ai.
Duke komentuar huamarrjen e fundit të shtetit, Bexheti tha se bëhet fjalë për financim të nevojave aktuale buxhetore dhe projekteve kapitale, ndërsa vlerësoi se kjo duhet të jetë huamarrja e fundit e jashtme për këtë vit.
“Huamarrja e fundit te KFW, me konsorciumin, e cila është propozim-ligj për huamarrje në vlerë prej rreth 300 milionë eurosh për nevojat e financimit aktual të buxhetit dhe projekteve kapitale, duhet të jetë huamarrja e fundit e jashtme”, deklaroi Bexheti.
Ai paralajmëroi se niveli i borxhit publik deri në fund të vitit do të varet nga ritmi i rritjes ekonomike.
“Nën supozimin se rritja ekonomike do të ishte 3 për qind, dhe jo 3,5 për qind siç parashihet me Strategjinë Fiskale, atëherë borxhi publik në fund të vitit do të ishte rreth 61 për qind e BPV-së”, vlerësoi Bexheti, duke shtuar se ekziston rrezik fiskal nëse ndryshojnë variablat e tjera ekonomike.
