Shkup, 10 nëntor, Zhurnal.mk – “Pas katastrofës së shkaktuar nga ndryshimet e Kodit Penal të vitit 2023 nga LSDM-ja me mbështetje kuorumi nga DPMNE-ja dhe riformësimit tendencioz e jo të plotë në janar të këtij viti, shumica parlamentare e udhëhequr nga DPMNE-ja sërish po ndërhyn në legjislacionin penal, madje me procedurë të shkurtuar! Në vend të një Kodi Penal krejtësisht të ri, po marrim edhe një arnë ligjore, ku ndryshohen vetë kufijtë e përgjegjësisë penale”, thonë nga partia Levica.
“Problematike është se me ndryshimet e propozuara në nenin 394-v zhduket tërësisht inkriminimi ekzistues që parashikon dënim me burg prej një deri në dhjetë vjet për veprime të kryera nga pakujdesia nga persona zyrtarë dhe përgjegjës të ngarkuar me parandalimin e financimit të terrorizmit. Bëhet fjalë për funksionarë shtetërorë dhe persona zyrtarë, persona përgjegjës në banka dhe institucione të tjera financiare, si dhe persona me autorizime ligjore për të parandaluar aktivitete të tilla të paligjshme financiare.
Me fjalë të tjera, deri më tani ligji parashikonte ndëshkim edhe kur një person i tillë, për shkak të pakujdesisë, bënte një lëshim serioz, ndonëse sipas detyrës së tij ishte i obliguar dhe kishte mundësi ta parandalonte atë. Tani pikërisht kjo bazë e veçantë e përgjegjësisë po zhduket, pa shpjeguar propozuesit nga DPMNE-ja pse, kë mund të prekë kjo dhe nëse do të ndikojë në procedurat tashmë të filluara.
Pas përvojës me ndryshimet e vitit 2023, kur ndryshimi i disa dispozitave ligjore pati pasoja serioze ndaj lëndëve të korrupsionit, një fshirje e tillë e pashpjeguar nuk guxon të kalojë si një korrigjim i zakonshëm teknik.
Pushteti vazhdon të propozojë dispozita të pamjaftueshme të elaboruara, të cilat lënë hapësirë për interpretime të ndryshme, zbatim selektiv, madje edhe për përllogaritje të mundshme politike. Në vend të saktësisë, sigurisë juridike dhe kufijve të përcaktuar qartë të ndëshkueshmërisë, ofrohet edhe një riformësim parcial i një ligji, zbatimi i të cilit tashmë është i ngarkuar me pasoja serioze nga ndërhyrjet e mëparshme.
Ndërkaq, kronologjia e premtimeve të pushtetit për Kodin e ri Penal është shndërruar në një katalog afatesh të shkelura dhe njoftimesh të përhershme për dërgim në Bruksel. Nga ‘është gati’ në ‘po finalizohet’, nga ‘deri në qershor’ në ‘deri në dhjetor’, kalendari vazhdon të shtyhet, ndërsa arnimet ligjore arrijnë pa pengesa në Kuvend.
Dhe derisa DPMNE-ja e paraqet çdo ndërhyrje të re si reformë, Komisioni Evropian në raportin më të ri të nëntorit 2026 konstaton se Maqedonia nuk ka përparim në luftën kundër korrupsionit, se ndryshimet e janarit nuk i kanë eliminuar pasojat e dëmshme të vitit 2023 dhe se kanë kontribuar në pasiguri juridike. Lëndët e korrupsionit të lartë vazhdojnë të zvarriten dhe të parashkruhen, ndërsa rekomandimi për miratimin e një Kodi Penal tërësisht të ri mbetet i parealizuar.
Për më tepër, edhe opinioni profesional vendor paralajmëron se ndryshimet e shpeshta ligjore krijojnë pasiguri rreth së drejtës së zbatueshme dhe se pasojat e tyre mbi lëndët në zhvillim duhet të vlerësohen paraprakisht.
Levica kërkon ndërprerjen e praktikës së riformësimit të stuhishëm të legjislacionit penal dhe shpjegim publik për çdo inkriminim të fshirë, me një vlerësim të plotë të efekteve mbi procedurat ekzistuese. Drejtësia nuk mund të funksionojë sipas sistemit ‘arnoni sot, kërkoni arsyetim nesër’, ndërsa përgjegjësia politike për kaosin të mos ekzistojë”, thuhet në kumtesën e partisë Levica.
