Shkup, 12 nëntor, Zhurnal.mk – Skandali i fundit që lidhet me Alta Bankën duket se po hyn në fazën më paradoksale. Sa më shumë që institucionet përpiqen të japin sqarime, aq më shumë paqartësi krijohen. Seanca mbikëqyrëse e djeshme në Kuvend, e paralajmëruar si mundësi për të ndriçuar faktet dhe për të rikthyer besimin e publikut, prodhoi efektin e kundërt. Në vend të përgjigjeve, qytetarët dëgjuan akuza, kundërakuza, interpretime të ndryshme të vendimeve institucionale dhe përplasje politike që e larguan edhe më shumë të vërtetën nga opinioni publik, shkruan Zhurnal.
Çfarë u tha në Kuvend për Alta Bankën?
Pjesa më e madhe e debatit u përqendrua te vendimet e marra në vitin 2023 dhe interpretimi i tyre. Kryeministri Hristijan Mickoski publikoi vendimin e Qeverisë së atëhershme të udhëhequr nga Dimitar Kovaçevski, duke argumentuar se edhe qeveria e kaluar kishte dhënë pëlqim për procese që lidhen me shitjen e aksioneve në Stopanska Banka Manastir, sot Alta Banka. Sipas tij, kjo dëshmon se kontaktet institucionale me pronarin e bankës dhe strukturat e saj nuk kanë filluar me qeverinë aktuale, por shumë më herët.
Nga ana tjetër, opozita refuzoi kategorikisht këtë interpretim. BDI reagoi duke theksuar se vendimi i vitit 2023 kishte pikërisht qëllimin e kundërt, mbrojtjen e interesit shtetëror dhe parandalimin e shitjes së paautorizuar të pronës së shtetit. Sipas integristëve, krahasimi mes vendimeve të viteve 2023 dhe 2025 është i pasaktë, pasi bëhet fjalë për procese dhe objektiva krejtësisht të ndryshme. Kjo përplasje tregoi se edhe vetë dokumentet zyrtare po interpretohen në mënyra diametralisht të kundërta.
Përplasja u ashpërsua më tej kur kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, kërkoi sqarime për komunikimin ndërmjet kryeministrit dhe guvernatorit të Bankës Popullore lidhur me hyrjen e Alta Bankës në tregun vendas. Me këtë, debati u zhvendos nga çështjet juridike drejt atyre politike, duke ngritur dilema mbi ndikimin eventual të politikës në proceset që duhej të ishin tërësisht rregullatore dhe profesionale.
Një pjesë e rëndësishme e debatit erdhi nga pyetjet e deputetes së LSDM-së, Jovana Trençevska, drejtuar zëvendësguvernatores Ana Mitreska. Ajo ngriti një sërë dilemash që lidhen me reputacionin e bankës, verifikimin e origjinës së kapitalit dhe sinjalet paralajmëruese që kishin ardhur nga institucionet financiare jashtë vendit. Veçanërisht vëmendje tërhoqi pyetja se si ishte e mundur që rritja trembëdhjetëfish e aktiveve të bankës gjatë pesë viteve të fundit të mos konsiderohej si faktor që kërkonte analizë shtesë dhe kujdes të veçantë nga autoritetet rregullatore.
Megjithatë, pavarësisht toneve të larta dhe deklaratave të forta, seanca nuk solli përgjigje përfundimtare. Nuk u bë e qartë nëse institucionet kishin vepruar në bazë të informacioneve të plota, nëse kishte pasur lëshime në procesin e kontrollit dhe as nëse ndonjë institucion ka dështuar në ushtrimin e kompetencave të veta. Për pasojë, debati prodhoi më shumë zhurmë politike sesa qartësi institucionale, duke e lënë publikun të ngecur mes dy narrativave krejtësisht të kundërta.
Cili është epiogu?
Në mesin e gjithë kësaj përplasjeje politike, deklaratat e guvernatorit Trajko Sllaveski ofruan të vetmin orientim konkret për drejtimin që po merr procesi. Ai theksoi se gjendja financiare e bankës mbetet stabile, se likuiditeti është i lartë dhe se niveli i kapitalizimit tejkalon dukshëm minimumet ligjore. Sipas tij, vendosja e administrimit nuk nënkupton kolaps financiar, por një masë mbrojtëse për të ruajtur stabilitetin dhe për të menaxhuar rreziqet e krijuara pas zhvillimeve në Serbi.
Mesazhi më i rëndësishëm i guvernatorit ishte se Banka Popullore tashmë është në kërkim të një pronari të ri strategjik. Kjo tregon se fokusi i institucioneve financiare duket se është zhvendosur nga debati politik drejt gjetjes së një zgjidhjeje praktike që do të garantonte stabilitet afatgjatë dhe rikthimin e besimit në bankë.
Kështu që, seanca e djeshme duhej të shërbente për të ndarë faktet nga propaganda politike. Në vend të kësaj, ajo i përziu edhe më shumë ato pasi pushteti kërkon përgjegjësi te vendimet e qeverive të kaluara, opozita ia faturon fajin institucioneve aktuale, ndërsa qytetarët mbeten pa një përgjigje të qartë se kush dështoi e kur ndodhi ky dështim dhe cilat do të jenë pasojat? /Zhurnal.mk
