Shkup, 18 shtator, Zhurnal.mk – Një pjesë e madhe e punëtorëve në vend punojnë pa sigurim shëndetësor, duke mbetur jashtë çdo mbrojtjeje institucionale. Në vend që fokusi të zhvendoset te inspektimi i kompanive dhe institucioneve që shfrytëzojnë punëtorë pa sigurim, Fondi për Sigurim Shëndetësor ka zgjedhur të merret me qytetarët dhe raportet e tyre mjekësore. Por mënyra e zgjedhur ngre dilema të mëdha me këtë qasje, FSSH tregon se nuk u beson mjekëve dhe se raportet mjekësore mund të manipulohen. Për ta ndalur këtë abuzim, Fondi paralajmëron kontrolle në shtëpi. Megjithatë, pyetja mbetet nëse raporti mjekësor manipulohet, kush garanton që nuk do të manipulohen edhe kontrollet në shtëpi? shkruan Zhurnal.
Kontrolle në shtëpi për mos abuzim me pushimin mjekësor
Fondi për Sigurim Shëndetësor ka propozuar ndryshime që synojnë forcimin e kontrolleve të raportimeve mjekësore. Një nga masat kryesore është mundësia që kontrollorët të vizitojnë adresën e shtëpisë së të siguruarit për të verifikuar nëse ai gjendet aty gjatë periudhës së pushimit mjekësor. Këto kontrolle do të kryhen në mënyrë të rastësishme ose pas denoncimeve nga punëdhënësit.
Drejtori i FZO-së, Zlatko Perinski, ka paralajmëruar se propozimet për ndryshime do të dorëzohen te Bordi Drejtues, duke përfshirë edhe rregullat e reja për hapjen e raporteve mjekësore nga mjekët amë nga shtatë ditë të deritanishme, në pesë ditë. Kjo tregon një tendencë për ta kufizuar hapësirën e mjekëve dhe për ta zhvendosur përgjegjësinë te kontrollorët.
Megjithatë, dilema kryesore është besueshmëria e vetë procesit të kontrollit. Nëse raportet mjekësore mund të manipulohen, atëherë edhe vizitat në shtëpi nuk janë të imunizuara nga manipulimi. Kontrollori mund të keqpërdorë autoritetin e tij, ose procesi mund të shndërrohet në një mekanizëm formal pa efekt real. Kjo krijon një rreth vicioz ku as mjekët, as pacientët e as kontrollorët nuk gëzojnë besim të plotë.
Pse fokusi nuk zhvendoset te punëtorët që punojnë fare pa sigurim shëndetësor?
Ndërkohë që Fondi propozon kontrolle në shtëpi për të parandaluar abuzimet me raportet mjekësore, një problem shumë më i madh mbetet i paadresuar qindra punëtorë, sidomos në sektorin e ndërtimtarisë, punojnë pa sigurim shëndetësor. Një lëndim i tyre, që mund të ketë pasoja fatale, nuk mbulohet nga asnjë institucion dhe nuk ka askush përgjegjësi ligjore për ta.
Inspektoratet e punës dhe institucionet përkatëse duhej të ishin të angazhuara në kontrollin e kompanive që shfrytëzojnë punëtorë pa sigurim. Ky është një abuzim shumë më i madh dhe më i rrezikshëm sesa raportet mjekësore të manipuluara. Megjithatë, fokusi është zhvendosur te qytetarët, duke i bërë ata objekt të dyshimit dhe jo kompanitë që shkelin ligjin.
Kjo qasje e Fondit krijon perceptimin se institucionet janë më të gatshme të kontrollojnë individin sesa të përballen me strukturat e fuqishme ekonomike që shfrytëzojnë punëtorët. Në vend që të mbrohet punëtori i pambrojtur, sistemi duket se po e ngarkon me barrën e dyshimit atë që ka sigurim dhe përdor raport mjekësor.
Masat e reja të Fondit për Sigurim Shëndetësor për kontrolle në shtëpi synojnë të ndalin abuzimet me raportet mjekësore, por ato hapin dilema të mëdha mbi besueshmërinë e vetë procesit. Nëse raportet mund të manipulohen, nuk ka garanci që kontrollet nuk do të manipulohen. Për më tepër, fokusi i institucioneve duket i zhvendosur në vend që të inspektohen kompanitë që shfrytëzojnë punëtorë pa sigurim shëndetësor, kontrollohet qytetari i thjeshtë. Kjo qasje jo vetëm që nuk adreson problemet më të thella të sistemit, por rrezikon të krijojë një atmosferë mosbesimi mes mjekëve, pacientëve dhe institucioneve.
Kujtojmë që, për të ndërtuar një sistem të drejtë dhe funksional, prioriteti duhet të jetë mbrojtja e punëtorëve të pambrojtur dhe forcimi i besimit në institucionet shëndetësore, jo thjesht shtimi i kontrolleve formale. /Zhurnal.mk
