Romë, 28 prill, Zhurnal.mk – Nafta bruto po rikthehet të rrjedhë drejt zemrës së Evropës Qendrore me riaktivizimin e degës jugore të Druzhba-s, “oleodukti i miqësisë”, që kalon nëpër Ukrainë dhe furnizon Hungarinë dhe Sllovakinë, shkruan rainews.it.
Ndërkohë, në degën veriore të këtij sistemi hapet një tjetër front ndërprerjeje që prek Gjermaninë dhe, si pasojë, edhe karburantin për avionët: në rafinerinë PCK Schwedt.
Sipas venildimit të Kremlinit në Gjermani, nga 1 maji nuk do të mbërrijë më naftë nga Kazakistani
Sa naftë ruse po mbërrin në Evropë
Bashkimi Evropian ka ndaluar importin e shumicës së naftës ruse dhe produkteve të saj të rafinuara përmes detit, por ka mbajtur një përjashtim të përkohshëm për naftën që vjen përmes oleodukteve në vendet që nuk kishin alternativa të menjëhershme, si Hungaria dhe Sllovakia.
Para sanksioneve, Evropa varej shumë nga Rusia jo vetëm për naftën bruto, por edhe për produktet e rafinuara, sidomos për “distilatët e mesëm”.
Për t’i zëvendësuar, BE-ja është drejtuar drejt Lindjes së Mesme dhe Azisë, por lufta në Iran ka bllokuar rrugët që kalojnë në Ngushticën e Hormuzit dhe gjithë zinxhiri po përballet me ndërprerje dhe vonesa në furnizim.
Analistët e Goldman Sachs kanë rritur parashikimet për çmimet Brent dhe WTI në tremujorin e katërt të vitit 2026 në 90 dhe 83 dollarë, nga 80 dhe 75 më parë, duke parashikuar normalizim të eksporteve nga Gjiri deri në fund të qershorit.
Kështu, dega jugore e Druzhba-s mund të furnizojë sërish Budapestin dhe Bratislavën.
Ajo u ndërtua në vitet ’50 në kohën sovjetike dhe është oleodukti më i gjatë në botë.
Pas rifillimit, Hungaria hoqi veton për paketën financiare prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, duke lejuar miratimin e saj dhe sanksione të reja kundër Rusisë.
Rreth 200.000 fuçi në ditë do të mbërrijnë në këto dy vende, që janë pothuajse plotësisht të varura nga nafta ruse.
Ndërprerja për Gjermaninë
Dega veriore e Druzhba-s kalon nëpër Bjellorusi dhe arrin në Poloni dhe Gjermani.
Nga kjo rrugë kalonte edhe nafta kazake drejt Gjermanisë, rreth 2.14 milionë tonë në vit, e rritur me 44% në 2025 për të kompensuar mungesën e naftës ruse.
Zyrtarisht bëhet fjalë për naftë nga Kazakistani, por ishte vetë zëvendëskryeministri rus Alexander Novak që njoftoi se, për arsye “teknike”, këto sasi do të ridrejtohen në rrugë të tjera.
Vendimi është konfirmuar edhe nga ministri kazak i Energjisë dhe nga Rosneft Deutschland, e cila njoftoi se nga 1 maji 2026 nuk do të lejohet më tranziti i naftës kazake përmes Druzhba-s.
Kjo naftë furnizonte rafinerinë kryesore gjermane në Schwedt, e cila është ende 54% në pronësi të Rosneft.
Në 2025 ajo kishte marrë mbi 2.1 milionë tonë naftë kazake dhe 730 mijë tonë në tremujorin e parë të 2026, rreth 17% e nevojave të saj.
Çfarë ndryshon pa naftën kazake
Ministria gjermane e Ekonomisë ka sugjeruar alternativa si portet e Gdanskut dhe Rostockut. Qeveria gjermane ka nisur bisedime me Poloninë për të rritur furnizimet përmes portit të Gdanskut.
Megjithatë, situata nuk është e mirë: kjo rafineri siguron 90% të karburantit për rajonin e Berlinit, përfshirë edhe karburantin për avionët.
Kur mungon nafta, rafineritë priren të prodhojnë më shumë naftë diesel sesa karburant për avionë, sepse diesel ka kërkesë dhe fitim më të madh.
Pasojat për karburantin e avionëve dhe fluturimet
Efektet po ndihen tashmë. Evropa varet më shumë nga importet e produkteve të rafinuara (diesel dhe jet fuel) sesa nga vetë nafta bruto.
Situata është përkeqësuar nga tensionet në Hormuz dhe nga ndalimi i importeve të produkteve të rafinuara nga nafta ruse në vende të treta (si India dhe Turqia), që hynë në fuqi më 21 janar 2026.
Drejtori i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, ka paralajmëruar se Evropa mund të ketë rezerva për vetëm rreth gjashtë javë.
Gjermania nuk raporton ende probleme të menjëhershme, por po monitoron situatën.
Ndërkohë, kompanitë ajrore po reagojnë:
Lufthansa ka anuluar 20.000 fluturime
KLM ka ulur fluturimet nga Amsterdami
SAS ka anuluar 1.000 fluturime vetëm në prill
Delta, United dhe kompani të tjera po reduktojnë rrjetin e tyre.
Çmimi i karburantit për avionë është më shumë se dyfishuar krahasuar me periudhën para luftës.
