Shkup, 22 nëntor, Zhurnal.mk – Sot, shqiptarët kudo që jetojnë shënojnë 22 Nëntorin, Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, një nga datat më të rëndësishme të historisë kombëtare, që simbolizon bashkimin kulturor, gjuhësor dhe identitar të shqiptarëve.
Kjo ditë përkujton Kongresin historik të Manastirit, të mbajtur nga 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, ku përfaqësues të shquar të kombit shqiptar hodhën themelet e unifikimit të alfabetit të gjuhës shqipe, duke shënuar një kthesë vendimtare në historinë e arsimit, kulturës dhe ndërgjegjes kombëtare.
Këtë vit shënohet 118-vjetori i Kongresit të Manastirit, një ngjarje që mbetet simbol i unitetit kombëtar dhe i përpjekjeve të shqiptarëve për ruajtjen dhe zhvillimin e gjuhës amtare.
Kongresi i Manastirit, ngjarja që bashkoi shqiptarët përmes gjuhës
Kongresi i Manastirit u mbajt në qytetin e Manastirit, sot “Bitola” në Maqedoninë e Veriut, në një periudhë kur shqiptarët përdornin disa alfabete të ndryshme për shkrimin e gjuhës shqipe.
Në Kongres morën pjesë delegatë nga vise të ndryshme shqiptare, përfaqësues të shoqërive kulturore, intelektualë, veprimtarë të arsimit dhe figura të njohura të Rilindjes Kombëtare.
Ndër personalitetet më të rëndësishme të Kongresit ishin Mithat Frashëri, i cili drejtoi punimet, Gjergj Fishta, kryetar i komisionit të alfabetit, si dhe Luigj Gurakuqi, Ndre Mjeda, Parashqevi Qiriazi dhe shumë veprimtarë të tjerë të çështjes kombëtare.
Pas diskutimeve dhe përpjekjeve për të arritur një marrëveshje të përbashkët, Kongresi miratoi zgjidhje që i hapën rrugën njësimit të shkrimit shqip mbi bazën e alfabetit latin, duke vendosur themelet e alfabetit që përdoret sot.
Ky vendim pati rëndësi të jashtëzakonshme, pasi krijoi kushtet për zhvillimin e një sistemi më të unifikuar arsimor, për botimin e teksteve shkollore dhe për forcimin e lidhjeve kulturore ndërmjet shqiptarëve.
Manastiri, simbol i përhershëm i identitetit kombëtar
Qyteti i Manastirit zë një vend të veçantë në kujtesën historike të shqiptarëve, pasi pikërisht aty u morën vendime që ndikuan drejtpërdrejt në të ardhmen e gjuhës dhe të kombit shqiptar.
Kongresi i vitit 1908 nuk ishte vetëm një ngjarje gjuhësore, por edhe një dëshmi e fuqishme e bashkëpunimit ndërmjet shqiptarëve, pavarësisht dallimeve krahinore, fetare dhe politike.
Përmes alfabetit të përbashkët, shqiptarët forcuan një nga shtyllat kryesore të identitetit të tyre kombëtar, duke krijuar mundësi të reja për zhvillimin e arsimit dhe të kulturës.
Sot, ndërtesa ku u mbajt Kongresi i Manastirit është shndërruar në muze dhe përfaqëson një nga monumentet më të rëndësishme të trashëgimisë historike e kulturore shqiptare.
22 Nëntori, festë zyrtare për shqiptarët në Maqedoninë e Veriut
Në Maqedoninë e Veriut, 22 Nëntori është festë zyrtare për pjesëtarët e komunitetit shqiptar dhe shënohet si ditë jopune për ta, në përputhje me legjislacionin për festat.
Kjo datë përfaqëson një moment të rëndësishëm për afirmimin e gjuhës shqipe, ruajtjen e identitetit kombëtar dhe promovimin e vlerave të bashkëjetesës e të diversitetit kulturor në vend.
Tradicionalisht, me rastin e Ditës së Alfabetit organizohen akademi solemne, manifestime kulturore, aktivitete shkencore, programe artistike dhe ngjarje përkujtimore, veçanërisht në Shkup, Manastir, Tetovë dhe qytete të tjera.
Në qendër të këtyre aktiviteteve qëndron rëndësia historike e Kongresit të Manastirit dhe mesazhi i tij për unitet, arsimim dhe zhvillim kombëtar.
Gjuha shqipe, trashëgimi që duhet ruajtur dhe kultivuar
Edhe 118 vjet pas Kongresit të Manastirit, mesazhi i 22 Nëntorit mbetet aktual.
Ruajtja, kultivimi dhe përdorimi i drejtë i gjuhës shqipe, veçanërisht në institucionet arsimore, administratën publike, mediat dhe jetën e përditshme, përbëjnë një përgjegjësi të përbashkët për brezat e sotëm dhe ata që do të vijnë.
Në një kohë kur zhvillimet teknologjike dhe globalizimi po ndikojnë gjithnjë e më shumë në mënyrën e komunikimit, mbrojtja e gjuhës amtare dhe pasurimi i saj marrin rëndësi të veçantë.
Dita e Alfabetit është njëkohësisht një mundësi për të reflektuar mbi pozitën e gjuhës shqipe, cilësinë e arsimit në gjuhën amtare dhe nevojën për promovimin e kulturës së shkrimit dhe leximit.
22 Nëntori nuk është vetëm një datë historike, por një simbol i bashkimit të shqiptarëve përmes gjuhës, një trashëgimi e çmuar që vazhdon të lidhë brezat dhe të ruajë identitetin kombëtar.//Zhurnal.mk

