Shkup, 3 gusht Zhurnal.mk – Vitet e fundit, Maqedonia e Veriut pothuajse çdo verë përballet me një numër të madh zjarresh pyjore dhe zjarresh në hapësira të hapura. Si pasojë, qytetarët gjithnjë e më shpesh shtrojnë pyetjen: pse sot ka më shumë zjarre se para 15 vitesh?
Sipas ekspertëve, nuk ekziston një shkak i vetëm, por bëhet fjalë për një kombinim të ndryshimeve klimatike, faktorëve njerëzorë dhe ndryshimeve në mjedis, të cilat krijojnë kushte ideale për shpërthimin dhe përhapjen e shpejtë të zjarreve.
Një nga arsyet kryesore janë valët e të nxehtit, të cilat janë bërë gjithnjë e më të shpeshta. Krahasuar me një dekadë e gjysmë më parë, verat janë më të nxehta, temperaturat shpesh i kalojnë 40 gradë Celsius, ndërsa periudhat e thatësisë zgjasin dukshëm më gjatë. Për shkak të mungesës së reshjeve, bari, shkurret dhe pyjet mbeten të thata për javë të tëra, duke rritur ndjeshëm rrezikun e zjarreve.
Një faktor tjetër është era, e cila mundëson që flakët të përhapen me shpejtësi në sipërfaqe të mëdha. Një zjarr që dikur mund të lokalizohej brenda pak orësh, sot mund të përfshijë dhjetëra apo edhe qindra hektarë.
Ekspertët kujtojnë se shumica e zjarreve nuk shpërthejnë vetvetiu. Në pjesën më të madhe të rasteve, shkaku është faktori njerëzor, si djegia e kashtës dhe mbetjeve bujqësore, djegia e mbeturinave, hedhja e pakujdesshme e bishtit të cigares, shkëndijat nga makineritë, instalimet elektrike të dëmtuara ose zjarrvënia e qëllimshme.
Ndërkohë, shumë sipërfaqe bujqësore kanë mbetur të papunuara, duke u mbuluar me bimësi të dendur dhe të thatë, e cila shërben si lëndë djegëse shtesë për zjarrin. Kjo bën që zjarret të jenë më intensive dhe më të vështira për t’u vënë nën kontroll.
Sezoni i zjarreve sot zgjat dukshëm më shumë se dikur. Nëse para 15 vitesh rreziku më i madh ishte kryesisht gjatë muajve korrik dhe gusht, tani rreziku fillon që në fund të pranverës dhe vazhdon deri në fillim të vjeshtës.
Gjithashtu, frekuentimi më i madh i pyjeve, maleve dhe zonave pikniku, si dhe zhvillimi i infrastrukturës, kanë rritur numrin e burimeve të mundshme të zjarreve.
Sipas ekspertëve, ndryshimet klimatike nuk janë shkaku i drejtpërdrejtë i çdo zjarri, por ato krijojnë kushte që zjarret të jenë shumë më shkatërruese. Nga ana tjetër, faktori njerëzor mbetet shkaku më i zakonshëm i shpërthimit të tyre.
Ekspertët paralajmërojnë se, pa masa parandaluese, më shumë kujdes nga qytetarët dhe reagim të shpejtë nga institucionet, rreziku i zjarreve të mëdha pyjore do të vazhdojë të rritet edhe në të ardhmen.
