Shkup, 27 gusht Zhurnal.mk – Prokuroria Publike në vitin 2025 ka funksionuar me 67 prokurorë më pak se numri i parashikuar, ndërsa, pavarësisht rritjes së stafit për pothuajse 10 për qind gjatë vitit, rezultatet sa i përket efikasitetit nuk janë përmirësuar. Këtë e tregojnë raportet vjetore të Prokurorisë Publike dhe Këshillit të Prokurorëve Publikë, të cilat sot u shqyrtuan para Komisionit Parlamentar për Sistem Politik.
Në fund të vitit 2025, në prokurori kanë punuar 194 prokurorë publikë nga gjithsej 261 vende të sistematizuara, që do të thotë se ishin plotësuar vetëm 74,3 për qind e pozitave. Krahasuar me vitin 2024, numri i prokurorëve ishte rritur për 25, ose për 9,6 për qind, por në vetë raportin konstatohet se kjo nuk ka sjellë rezultate më të mira në zgjidhjen e lëndëve.
Gjendja është më alarmante në disa prej prokurorive më të vogla. Berova, Dellçeva dhe Sveti Nikolla për disa vite kanë funksionuar pa prokuror publik themelor, ndërsa në disa prej tyre ka punuar vetëm nga një prokuror. Në Prokurorinë e Lartë në Manastir, nga tetë pozita të parashikuara, gjatë vitit 2025 funksionin e kanë ushtruar vetëm dy prokurorë, ndërsa në prokuroritë në rajonin e Shtipit kanë munguar gjithsej 13 prokurorë. Në PThP Koçan, nga gjashtë pozita të parashikuara kanë punuar vetëm tre prokurorë.
Mungesa e kuadrit ndikon drejtpërdrejt edhe në shpejtësinë e procedurave. Nga gjithsej 31.067 persona madhorë të njohur, për lëndët e të cilëve është proceduar gjatë vitit 2025, prokuroritë kanë zgjidhur kallëzime për 20.247 persona, ose 65,2 për qind. Në fund të vitit kanë mbetur të pazgjidhura lëndët për 10.820 persona, përkatësisht 34,8 për qind e numrit të përgjithshëm. Vetë Prokuroria Publike në raport vlerëson se efikasiteti prej 65,2 për qind është i pakënaqshëm.
Në të njëjtën kohë, prokuroritë themelore gjatë vitit 2025 kanë pranuar kallëzime të reja penale kundër 25.615 autorëve – 19.976 persona madhorë, 1.124 fëmijë dhe 4.515 autorë të panjohur. Nëse u shtohen edhe lëndët e bartura nga vitet e mëparshme, prokuroritë kanë proceduar raste që lidhen me më shumë se 77.000 autorë të të gjitha kategorive.
Këshilli i Prokurorëve Publikë, ndërkaq, gjatë vitit 2025 ka pranuar 152 ankesa nga qytetarë dhe persona juridikë. Pjesa më e madhe janë dorëzuar nga persona fizikë, ndërsa ndër vërejtjet më të shpeshta kanë qenë kohëzgjatja e procedurave dhe pakënaqësia me vendimet e miratuara. Kryetari i Këshillit, Bashkim Besimi, para deputetëve vlerësoi se mungesa e kuadrit prokurorial dhe administrativ mbetet problemi më i madh për funksionimin e sistemit.
Prokuroria ankohet edhe për mungesë të mjeteve financiare. Për vitin 2025 kishte kërkuar buxhet prej rreth 1,45 miliardë denarësh, ndërsa i ishin miratuar rreth 885 milionë denarë. Në raportin zyrtar thuhet se, megjithëse Ligji parashikon që për prokurorinë të ndahen mjete deri në 0,4 për qind të buxhetit shtetëror të ribalancuar të vitit paraprak, në praktikë miratohet rreth gjysma e këtij pragu ligjor.
Problem shtesë është largimi i stafit administrativ. Nga Prokuroria thonë se mungojnë punonjës në burimet njerëzore, prokurimet publike dhe financat, gjë që ndonjëherë krijon një situatë paradoksale – institucioni nuk arrin t’i shpenzojë plotësisht as fondet që tashmë i janë miratuar, sepse nuk ka mjaftueshëm njerëz që duhet t’i zbatojnë procedurat.
Pavarësisht këtyre dobësive, Prokuroria Publike në vlerësimin e përgjithshëm thekson se prokuroritë gjatë vitit 2025 funksionin e kanë ushtruar në mënyrë të ligjshme, profesionale dhe “relativisht efikase”. Në procedurat gjyqësore të shkallës së parë janë marrë vendime për 9.729 persona, prej të cilëve 9.081, ose 93,3 për qind, kanë marrë aktgjykime dënuese.
Raportin vjetor para deputetëve e prezantoi prokurori Zlatko Bikovski, pasi prokurori publik republikan Nenad Savevski nuk ishte i pranishëm për shkak të, siç u tha, obligimeve të punës. Mungesa e tij shkaktoi kritika si nga pushteti, ashtu edhe nga opozita, me vërejtjen se kreu i parë i Prokurorisë duhet të japë personalisht llogari para Kuvendit, i cili e zgjedh atë.
Debati më pas u shndërrua edhe në përplasje politike. Deputeti Malisha Stankoviq pyeti pse nuk ka më shumë raste të proceduara kundër funksionarëve të pushtetit të mëparshëm, ndërsa Sonja Mirakovska nga NSDP u përgjigj se efikasiteti i Prokurorisë nuk duhet të matet sipas përkatësisë partiake të personave ndaj të cilëve zhvillohen procedura.
Komisioni nuk i shqyrtoi raportet e paralajmëruara të Këshillit Gjyqësor dhe Këshillit Buxhetor Gjyqësor, pasi kryetari Aleksandar Kambovski nuk u paraqit për t’i prezantuar.
Shifrat vjetore tregojnë kështu një problem të dyfishtë në sistemin prokurorial – mungojnë edhe njerëzit edhe paratë, por në të njëjtën kohë rritja e numrit të prokurorëve në vitin 2025 nuk ka sjellë përmirësim të matshëm të efikasitetit. Pikërisht kjo pjesë e raportit ngre pyetjen më të madhe nëse problemi qëndron vetëm te burimet, apo edhe te organizimi dhe efikasiteti i vetë Prokurorisë.
