Editorial nga Agjencia e Lajmeve Zhurnal.mk
Shkup, 11 tetor – Zhvillimet e fundit politike në rajon po sinjalizojnë ndryshime që mund të kenë pasoja për të gjithë spektrin politik shqiptar, përfshirë edhe Maqedoninë e Veriut. Në këtë kontekst, Aleanca për Shqiptarët (ASH) duhet t’i analizojë me kujdes zhvillimet dhe të përcaktojë drejtimin e saj politik duke u nisur nga realiteti i ri që po krijohet, e jo nga raportet dhe kalkulimet e së kaluarës.
Për vite me radhë, politika shqiptare në rajon është karakterizuar nga lidhje dhe raporte ndikimi ndërmjet aktorëve të rëndësishëm në Tiranë, Prishtinë dhe Shkup. Ali Ahmeti, Edi Rama dhe një pjesë e establishmentit politik në Kosovë kanë qenë pjesë e një realiteti politik rajonal, i cili, në forma të ndryshme, ka ndikuar në orientimet dhe zhvillimet e politikës shqiptare.
Megjithatë, asnjë konfigurim politik nuk është i përhershëm. Raportet e forcave ndryshojnë, mbështetja publike lëviz dhe aktorët që për një kohë të gjatë kanë pasur ndikim mund të përballen me kufizime të reja. Pikërisht për këtë arsye, partitë politike që synojnë të mbeten relevante duhet të dinë të lexojnë kohën dhe të përshtaten me zhvillimet.
Nga Tirana në Prishtinë, një realitet që po ndryshon
Në Shqipëri, Edi Rama përballet me sfida politike dhe me presionin e zhvillimeve të brendshme. Pavarësisht nëse vazhdon të jetë në krye të qeverisë, hapësira e tij politike dhe aftësia për të ndikuar në zhvillimet rajonale nuk mund të konsiderohen të pandryshueshme.
Edhe në Kosovë, zhvillimet e fundit kanë rihapur çështjen e së ardhmes së establishmentit politik që për vite me radhë ka qenë pjesë e pushtetit. Rezultatet dhe dinamika politike tregojnë se asnjë subjekt nuk mund ta marrë si të mirëqenë rikthimin në pushtet, ndërsa epoka e marrëveshjeve dhe ekuilibrave të vjetër mund të jetë duke hyrë në një fazë të re.
Kjo nuk nënkupton se ndikimi i këtyre aktorëve është zhdukur apo se drejtimi i ardhshëm politik është përcaktuar përfundimisht. Por është një sinjal se partitë dhe liderët duhet të rivlerësojnë pozicionet e tyre, lidhjet politike dhe pritshmëritë për të ardhmen.
BDI-ja dhe dimensioni rajonal i politikës shqiptare
Bashkimi Demokratik për Integrim e drejtuar nga Ali Ahmeti u karakterizua si parti e dalë nga lufta e UÇK-së në Maqedoninë e Veriut. Gjatë gjithë kësaj kohe, fryma e luftës e ka përcjellë duke vendosur qoftë në kryesi, por qoftë edhe në funksione tjera shtetërore njerëz që ishin bartës të proceseve të ndryshme në luftë. Si parti që e kishte këtë bagazh, dhe duke pasur parasysh se Ali Ahmeti ishte pjesë e LPK-së së Kosovë, ajo ndjehej më e afërt me partitë e dala nga lufta në Kosovë siç ishte PDK-ja e Hashim Thaçit dhe AAK e Ramush Haradinajt. Në Shqipëri, Ahmeti më të afërt e shihte Partinë Socialiste të Edi Ramës, sepse me ata kishin pasur më shumë bashkëpunim edhe gjatë luftës në Kosovë por edhe gjatë luftës në Maqedoninë e Veriut.
Prandaj, mbetja e tij në pushtet përveç se vinte nga mbështetja e elektoratit, në momente kyçe, ndikim të veçantë kishin edhe mesazhet e politikanëve të Kosovës dhe Shqipërisë.
Megjithatë, me lëvizjet e funidt në skenën politike në Kosovë, goditja e parë e Ahmetit erdhi nga Vetëvendosja, e cila publikisht u angazhua për të përkrahur VLEN-in dhe për ta larguar elitën politike të Ahmetit. Shkaqet ishin të shumta, por një prej tyre ishte mbështetja e Ahmetit dhe Edi Ramës për “Ballkanin e Hapur”, e që Kosova e kundërshtonte vazhdimisht.
Opozita shqiptare e asaj kohe edhe pse ishte e përçarë, arriti të bashkohet falë insistimit dhe këshillave të Albin Kurtit.
BDI-ja e Ahmetit përveç se mori goditje nga jashtë, më të fuqishme ishin goditjet e brendshme, e sigurisht nga ish-bashkëpartiakët, të cilët disa u larguan e formuan parti të tjera, e disa të tjerë përfunduan në burgje, për shkak të aferave të mëdha korruptive. Figurat politike dhe ish-funksionarë të BDI-së që enden lart e poshtë gjykatave, e humbën seriozitetin dhe imazhin e krijuar se BDI-ja ishte emblema e shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut, dhe kështu e dëmtuan edhe imazhi i krijuar me vite për Ali Ahmetin.
Andaj, në dimensionin rajonal të politikbërjes shqiptare, BDI do ta ketë shumë të vështirë të rikthehet me vrullin e dikurshëm, sepse i mungon brumi me të cilin u gatua.
Në momentin kur BDI nga një parti nacionaliste deshi të shndërrohet në një parti qytetare duke promovuar “agjendën e gjelbërt”, u humb komplet në busullën e saj politike, nga që me figura të vjetra, nuk ndërtohen agjenda të reja.
Prandaj, momentumi politik nuk është i favorshëm për BDI-në, e as më pak as krahët që e mbështetshin në Tiranë e Prishtinë nuk i ka më.
ASH-ja përballë një vendimi strategjik
Në këtë moment, Aleanca për Shqiptarët ka nevojë për një analizë të kthjellët të pozitës së saj. Pyetja kryesore nuk është vetëm se me kë duhet të bashkëpunojë, por çfarë përfaqëson, cilat janë prioritetet e saj dhe çfarë roli synon të ketë në konfigurimin e ardhshëm politik.
ASH-ja duhet të vendosë nëse do të ndërtojë një profil të qartë politik, të mbështetur në identitetin dhe programin e saj, apo do të vazhdojë të përcaktojë orientimin e vet kryesisht përmes raporteve me aktorë të tjerë politikë.
Nëse një cikël politik rajonal po mbyllet, atëherë partitë që mbështeten vetëm në ekuilibrat e vjetër rrezikojnë të mbeten prapa. Në të kundërt, ato që arrijnë të kuptojnë ndryshimet dhe të ndërtojnë alternativa të besueshme mund të gjejnë hapësirë të re për veprim.
Për ASH-në, kjo nënkupton nevojën për të menduar përtej kalkulimeve afatshkurtra, për të përcaktuar qartë qëndrimet e saj dhe për të mos e lënë identitetin politik të kushtëzohet nga zhvillimet e brendshme të partive të tjera.
Politika e së ardhmes nuk ndërtohet me logjikën e së kaluarës
Në politikë, lidhjet e vjetra mund të vazhdojnë të kenë rëndësi, por ato nuk garantojnë sukses të përhershëm. Asnjë parti nuk mund ta ndërtojë të ardhmen vetëm mbi ndikimin e liderëve të tjerë apo mbi bindjen se raportet rajonale do të mbeten të njëjta.
Prandaj, ASH-ja duhet ta shohë këtë moment si një mundësi për reflektim dhe ripozicionim. Ajo duhet të vlerësojë me kujdes zhvillimet në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut, por vendimet e saj duhet t’i mbështesë në interesin e qytetarëve që synon t’i përfaqësojë.
Në fund, çështja nuk është vetëm se kush po e humb apo kush po e fiton ndikimin në rajon. Çështja është se cilat parti do të arrijnë ta kuptojnë ndryshimin dhe të ndërtojnë një vizion të besueshëm për të ardhmen.
Dhe krejt tek e fundit, ASH-ja asnjëherë nuk ka pasur ideologji të përbashkët me BDI-në, duke e ditur rrjedhën se si është formuar kjo parti, çfarë elektorati ka dhe sa luftë ka bërë kundër BDI-së.
Andaj, ASH-ja duhet ta lexojë sot realitetin politik që po formësohet, të përcaktojë qartë rrugën e saj dhe të mos mbetet peng i konfigurimeve që i përkasin së kaluarës. Sepse në politikë, të mos kuptosh ndryshimin është shpesh mënyra më e shpejtë për t’u bërë pjesë e historisë.//Zhurnal.mk
