Londër, 12 nëntor, Zhurnal.mk – Bota po shkon drejt një tejkalimi të pakthyeshëm të niveleve të rrezikshme të ngrohjes globale, nëse qeveritë nuk heqin dorë nga karburantet fosile dhe nuk fillojnë të reduktojnë me shpejtësi emetimet e gazrave serrë.
Ky është paralajmërimi i një raporti të ri për klimën.
Përditësimi më i fundit i iniciativës Climate Action Tracker (CAT), i publikuar në kohën kur vendet po marrin pjesë në Konferencën e Kombeve të Bashkuara për Klimën (COP31) në Turqi, thekson se përpjekjet e përbashkëta për mbrojtjen e klimës kanë ngecur për të pestin vit radhazi.
Megjithatë, raporti evidenton edhe disa zhvillime pozitive. Në vitin 2025, energjia elektrike e prodhuar nga burimet e pastra mbuloi të gjithë kërkesën shtesë globale për energji. Kina dhe India po instalojnë kapacitete të energjisë së rinovueshme me ritme rekord, përdorimi i automjeteve elektrike ka arritur nivele të reja, ndërsa shpyllëzimi në Amazonë ka rënë ndjeshëm.
Por, sipas raportit të CAT, përparimi në zëvendësimin e karburanteve fosile nuk po ndodh me ritmin e nevojshëm. Djegia e këtyre karburanteve për transport, ngrohje, prodhim energjie dhe industri shkakton pjesën më të madhe të emetimeve të gazrave serrë që nxisin ngrohjen globale.
Rritja e kërkesës për energji dhe ndërtimi i infrastrukturës së re për përdorimin e karburanteve fosile kanë bërë që emetimet të vazhdojnë të rriten, paralajmëron raporti.
Sipas vlerësimeve, nëse qeveritë vazhdojnë të zbatojnë politikat aktuale për luftën kundër ndryshimeve klimatike dhe zhvillimin e teknologjive të pastra, temperatura mesatare globale mund të rritet me 2,7 gradë Celsius deri në vitin 2100. Kjo është pak më shumë se parashikimi prej 2,6 gradësh i vitit të kaluar dhe në të njëjtin nivel me vlerësimet për periudhën 2021–2024.
Edhe nëse qeveritë përmbushin objektivat e tyre për reduktimin e emetimeve deri në vitet 2030 dhe 2035, në kuadër të Marrëveshjes së Parisit, ngrohja globale do të arrinte rreth 2,6 gradë Celsius. Marrëveshja synon të kufizojë rritjen e temperaturës në 1,5 gradë Celsius, për të shmangur pasojat më të rënda të ndryshimeve klimatike.
Në një skenar më optimist, ku të gjitha vendet përmbushin zotimet, objektivat afatgjata dhe angazhimet për arritjen e emetimeve neto zero, ngrohja globale mund të kufizohet në rreth 1,9 gradë Celsius deri në fund të këtij shekulli.
Bota pritet ta tejkalojë kufirin prej 1,5 gradësh të përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit gjatë viteve të ardhshme. Ekspertët paralajmërojnë se tani është thelbësore të merren masa për të kufizuar përmasat dhe kohëzgjatjen e këtij tejkalimi, me synimin që deri në vitin 2100 temperaturat të rikthehen nën nivelin 1,5 gradë Celsius mbi temperaturat e periudhës paraindustriale.
