Shkup, 22 janar – Gjëja minimale që duhet të bëjë presidentja e shtetit është të veprojë brenda kompetencave të saj dhe të thërrasë Këshillin e Sigurisë. Kjo është më e rëndësishme sesa pjesëmarrja në tubime popullore të çfarëdo lloji. Për këtë çështje duhet të ketë debat dhe, edhe nëse nuk ka përfundime, opinioni duhet të informohet, komenton analisti Petar Arsovski për “Sloboden Peçat”, transmeton Zhurnal.mk
“Kur përleshen elefantët, vuan bari.” Kështu, në mënyrë figurative, ish-ambasadori në NATO dhe profesori universitar Nano Ruzhin e përshkruan situatën aktuale lidhur me Groenlandën dhe pozicionimin e vendeve të vogla, përfshirë edhe Maqedoninë si anëtare e Aleancës.
Që nga fillimi i “krizës” për Groenlandën dhe përplasjet verbale mes SHBA-ve dhe Danimarkës, autoritetet maqedonase nuk janë deklaruar për qëndrimin e shtetit ndaj kësaj çështjeje. Jo se dikush kërkon që vendi të mbajë anë. Publiku ekspert vlerëson se as nuk duhet pritur një gjë e tillë, por së paku autoritetet duhet të dalin publikisht dhe të thonë, për shembull, se “nuk do të përzihemi në një periudhë tensionesh të shtuara”, ose se “po e ndjekim me vëmendje situatën”, pasi bëhet fjalë për një çështje globale të sigurisë që na prek edhe ne.
“Sloboden Peçat” kërkoi qëndrim edhe nga presidentja e shtetit Gordana Siljanovska-Davkova, e cila ndër të tjera është edhe komandante supreme e Ushtrisë, por nga atje nuk morëm asnjë përgjigje.
Analisti politik Petar Arsovski vlerëson se në kohë sfidash gjeopolitike si ajo e Groenlandës, ndoshta është më e mençur të mos përzihemi.
“Për fat të mirë, askush as nuk na pyet. Ose, më thënë troç, ka kush mendon për këtë. Ne nuk duhet të hyjmë në debate dhe përplasje mes fuqive të mëdha gjeostrategjike. Për çështje të tilla edhe vendet më të mëdha ‘ecin mbi tel’,” thotë Arsovski për “Sloboden Peçat”, transmeton Zhurnal.mk
Megjithatë, ai shton se publiku duhet ta dijë qëndrimin e autoriteteve dhe, mbi të gjitha, të dijë se autoritetet po merren me këtë çështje, po e shqyrtojnë dhe po nxjerrin përfundime.
“Gjëja minimale që duhet të bëjë presidentja e shtetit është të veprojë brenda kompetencave të saj dhe të thërrasë Këshillin e Sigurisë. Kjo është më e rëndësishme sesa pjesëmarrja në tubime popullore. Duhet të ketë diskutim për këtë çështje dhe, edhe nëse nuk ka përfundime, opinioni duhet të informohet,” komenton Arsovski.
I vetmi përfaqësues i pushtetit që doli me një qëndrim, ose më saktë me një “gjysmë-qëndrim”, ishte ministri i Punëve të Jashtme Timço Mucunski, i cili, në një pyetje gazetareske se si do të pozicionohet Maqedonia lidhur me çështjen e Groenlandës dhe nëse do t’u japë mbështetje SHBA-ve si partner strategjik, deklaroi se “beson se për Groenlandën do të gjendet një zgjidhje në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”.
“Në lidhje me këtë çështje, ne po e ndjekim me kujdes situatën; tashmë ka diskutime edhe brenda NATO-s se si duhet të pozicionohet shteti. Unë sinqerisht dua të besoj se do të gjendet një zgjidhje racionale, në përputhje me të drejtën publike ndërkombëtare, ndërsa për veprime konkrete të ardhshme hipotetike, nuk mund të përgjigjem,” tha Mucunski, transmeton Zhurnal.mk
Ai shtoi se çdo pozicionim i politikës sonë të jashtme për çështje të ndryshme shihet “në prizmin e një shembulli konkret”, çfarëdo që të nënkuptojë kjo, dhe se po e menaxhojmë me sukses situatën në këto kohë të ndërlikuara gjeopolitike.
Ky qëndrim i Mucunskit mori mbështetje edhe nga ish-ministri i Punëve të Jashtme dhe kryetari aktual i Komisionit Parlamentar për Çështje Evropiane, Antonio Miloshoski.
“Maqedonia nuk duhet të nxitojë, por të vazhdojë ta ndjekë me kujdes zhvillimin e ngjarjeve lidhur me çështjen e Groenlandës, për të cilën qëndrimet e Danimarkës dhe SHBA-ve dallojnë seriozisht. Së pari, sepse SHBA-të dhe Danimarka nuk janë të vetmet vende anëtare të NATO-s që kanë mosmarrëveshje të tilla. Për shembull, Spanja dhe Britania e Madhe prej vitesh kanë një kontest lidhur me sovranitetin mbi Gjibraltarin dhe zhvillojnë dialog për këtë çështje,” deklaroi Miloshoski për “Sloboden Peçat”, transmeton Zhurnal.mk
Si shembull tjetër ai përmendi edhe Turqinë dhe Greqinë, të cilat ende kanë mosmarrëveshje lidhur me shtrirjen e kufirit të tyre detar dhe integritetin territorial të dy ishujve të pabanuar në pjesën lindore të Detit Egje.
“Prandaj mendoj se është i drejtë qëndrimi i ministrit Mucunski se për çështjen e Groenlandës duhet t’i jepet shans dialogut brenda kornizës së NATO-s. Si vend anëtar i NATO-s, duhet gjithashtu të inkurajojmë bisedimet brenda grupit punues trilateral që kanë formuar Danimarka, Groenlanda dhe SHBA-të, për të arritur një zgjidhje të pranueshme reciprokisht për komponentin e sigurisë arktike. Me pak vullnet të mirë dhe angazhim më të madh diplomatik, besoj se edhe për këtë çështje kontestuese mund të gjendet një zgjidhje pragmatike, në interes të të gjitha palëve të përfshira,” shton Miloshoski.
Ish-ambasadori në SHBA dhe profesori universitar Vasko Naumovski gjithashtu vlerëson se është e nevojshme koordinimi me vendet anëtare të NATO-s, duke qenë se bëhet fjalë për një çështje sigurie, pa mbajtur anë.
“Nevojitet një qasje e balancuar, e koordinuar me vendet anëtare të NATO-s, duke pasur parasysh se bëhet fjalë për një çështje sigurie, veçanërisht në kontekstin e zhvillimeve të luftës ruso-ukrainase. Ekziston mundësia të arrihet një zgjidhje kompromisi, e cila do t’i plotësojë kërkesat e SHBA-ve dhe njëkohësisht të mos i dëmtojë marrëdhëniet mes aleatëve, duke shmangur një situatë ku Maqedonia do të detyrohej të zgjedhë mes dy pozicioneve të kundërta,” deklaroi Naumovski, transmeton Zhurnal.mk
Disi më konkret në qëndrime është Nano Ruzhin. Sipas tij, në aspektin diplomatik, Maqedonia duhet ta pranojë propozimin e Donald Trumpit nga Davosi për ndryshime të caktuara në marrëveshjen me Danimarkën të vitit 1951.
