Gjevgjeli, 4 tetor Zhurnal.mk – Numri i nxënësve të rinj të regjistruar në SHMQ “Josif Josifovski” në Gjevgjeli këtë vit ka rënë në 166, që është 57 më pak krahasuar me dy vite më parë. Për shkak të interesimit të ulët, këtë vit nuk janë formuar paralele për kuzhinierë/shërbyes dhe automekanikë, duke ngushtuar kështu mundësinë e zgjedhjes së profileve profesionale në qytet.
Rënia e numrit të nxënësve të shkollave të mesme ngre gjithashtu pyetjen se si mund të rinjtë të qëndrojnë në Gjevgjeli dhe si të harmonizohet oferta arsimore me nevojat e ekonomisë lokale.
Gjithnjë e më pak nxënës regjistrohen në vitin e parë në SHMQ “Josif Josifovski” në Gjevgjeli. Të dhënat për gjashtë vitet e fundit shkollore tregojnë se, pavarësisht luhatjeve të caktuara, numri i nxënësve të rinj të regjistruar këtë vit është dukshëm më i ulët krahasuar me periudhën kur në shkollë regjistroheshin më shumë se 200 nxënës.
Në vitin shkollor 2021/2022, në vitin e parë ishin regjistruar 176 nxënës, një vit më vonë 174, ndërsa në vitin 2023/2024 numri u rrit në 204. Rritja vazhdoi edhe në vitin shkollor 2024/2025, kur u regjistruan 218 nxënës. Por më pas pasoi rënia. Në vitin shkollor 2025/2026, në vitin e parë u regjistruan 186 nxënës, ndërsa për vitin shkollor 2026/2027 numri ka rënë në 166 nxënës.
Kjo do të thotë se për vetëm dy vite numri i nxënësve të rinj të regjistruar është ulur me 57, përkatësisht me më shumë se një të katërtën krahasuar me vitin 2024/2025.
Edhe më shqetësues është fakti se këtë vit arsimin fillor e kanë përfunduar 173 nxënës të klasës së nëntë, që do të thotë se një pjesë e tyre nuk e kanë vazhduar arsimin në shkollën e mesme të Gjevgjelisë.
Rënie edhe në arsimin gjimnazial dhe profesional
Rënia e numrit të nxënësve është e pranishme si në paralelet gjimnaziale, ashtu edhe në ato profesionale. Këtë vit, në vitin e parë janë regjistruar 66 nxënës në arsimin gjimnazial, ndërsa në paralelet profesionale janë regjistruar 100 nxënës.
Veçanërisht bie në sy situata me disa nga profilet profesionale. Këtë vit nuk janë formuar paralele për automekanikë dhe kuzhinierë/shërbyes, për shkak të numrit të vogël të nxënësve të interesuar.
Nga Departamenti për Arsim i Komunës së Gjevgjelisë bëjnë të ditur se para fillimit të vitit të ri shkollor i është kërkuar Ministrisë së Arsimit të mundësojë formimin e paraleleve me numër më të vogël nxënësish.
Kërkesa kishte të bënte me tri paralele të arsimit gjimnazial me më pak se 24 nxënës, si dhe dy paralele profesionale trevjeçare – për kuzhinierë/shërbyes dhe automekanikë. Në të kundërtën, siç thuhej në kërkesë, shkolla e mesme do të përballej me ulje të fondit të orëve për një numër më të madh mësimdhënësish dhe në të ardhmen edhe me tepricë teknologjike të stafit.
Interesimi për profilet kuzhinier/shërbyes dhe automekanik ishte jashtëzakonisht i ulët. Për profilin kuzhinier/shërbyes ishin regjistruar vetëm katër nxënës, ndërsa për automekanik gjashtë.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës dha pëlqimin për formimin e tri paraleleve gjimnaziale, por jo edhe për dy paralelet profesionale. Dhjetë nxënësit që dëshironin të arsimoheshin për kuzhinierë/shërbyes dhe automekanikë, për këtë arsye, u regjistruan në degën e makinerisë.
Kështu, nuk u humbën vetëm dhjetë nxënës nga statistikat e regjistrimeve. U humbën edhe dy mundësi për zgjedhjen e një profesioni në qytetin e tyre.
Këshilltari Borçe Neçevski nga Lëvizja ZNAM, në seancën e fundit të Këshillit të Komunës së Gjevgjelisë, dha mendimin e tij për këtë situatë dhe propozoi një mënyrë konkrete për të rritur interesimin për profilet e kuzhinierëve dhe shërbyesve.
“Dega e hotelerisë dhe gastronomisë është një nevojë jetike për qytetin dhe për shtetin. Në shumë komuna kjo degë dhe profilet e tjera të arsimit profesional trevjeçar janë zhdukur. Zgjidhjen e shoh përmes BNJVL-së. Duhet t’i bëhet presion Ministrisë së Arsimit që të gjitha profilet profesionale të ‘mbrohen’, përkatësisht të licencohen. Kjo do të nënkuptonte që, ashtu siç nuk mund të jetë farmacist dikush që ka përfunduar gjimnazin, nuk mund të jetë as kuzhinier apo shërbyes dikush që ka përfunduar gjimnazin, por vetëm ai që ka përfunduar këtë profil profesional”, tha Neçevski.
Sipas tij, mungesa e një kërkese të detyrueshme për kualifikim profesional po ndikon drejtpërdrejt në interesimin e të rinjve për këto profile.
“Derisa të vendosim një sistem të tillë licencimi, nuk do të kemi regjistrime për kuzhinierë dhe shërbyes. Pretendoj se shumë të rinj duan ta ushtrojnë këtë profesion dhe për këtë arsye largohen drejt Kroacisë. Edhe pagat këtu, në disa nga restorantet dhe hotelet tona më të njohura, janë pak a shumë në të njëjtin nivel”, theksoi ai.
Ku po shkojnë nxënësit?
Një nga faktorët e rënies së numrit të nxënësve në shkollën e mesme të Gjevgjelisë është edhe fakti se një pjesë e të rinjve vazhdojnë arsimin në shkollat e mesme të komunave fqinje ose në qytete më të mëdha.
Shkak nuk është vetëm demografia. Një pjesë e të rinjve zgjedhin shkolla në komunat fqinje ose në qytetet më të mëdha, ku kanë mundësi të zgjedhin profile arsimore që nuk ofrohen në shkollën e mesme të Gjevgjelisë.
Se ku janë regjistruar 12 nxënësit e mbetur që kanë përfunduar klasën e nëntë, pritet të bëhet më e qartë gjatë muajit janar, kur Komuna po përgatit një informacion për gjendjen me arsimin profesional.
Shifrat janë mjaft të qarta për të mos e injoruar problemin. Për dy vite – 57 nxënës më pak. Kjo nuk është vetëm një shifër në statistikat e arsimit. Janë 57 nxënës potencialë më pak në korridoret e shkollës së mesme, më pak paralele dhe më pak nevojë për staf mësimdhënës në të ardhmen.
Nëse ky trend vazhdon, pasojat do t’i ndiejë edhe komuniteti lokal.
Rënia e numrit të nxënësve të shkollave të mesme në Gjevgjeli nuk duhet të shihet vetëm si një e dhënë statistikore. Ajo lidhet drejtpërdrejt me demografinë, zgjedhjen e profesioneve, atraktivitetin e profileve profesionale, nevojat e ekonomisë lokale dhe mundësinë që të rinjtë ta vazhdojnë arsimin në qytetin e tyre.
Nëse trendi vazhdon, numri i nxënësve në arsimin e mesëm në Gjevgjeli mund të ulet edhe më tej në vitet e ardhshme. Për këtë arsye, para vetëqeverisjes lokale, shkollës dhe institucioneve arsimore mbetet sfida se si të rinjtë të mbahen në sistemin arsimor lokal dhe si oferta e profileve arsimore të bëhet më tërheqëse për gjeneratat e ardhshme.
