Shkup, 9 mars – Gazetarja Biljana Nikolovska, e cila ka punuar mbi rastin e të dyshuarit si vrasës serial nga rajoni i Kumanova, tregon se hetimi ka zbuluar mangësi serioze në veprimet e institucioneve.
Ajo zbulon se në një nga rastet, kur 35-vjeçarja Marija Marinkovska u gjet e vdekur në shtëpinë e saj më 19 janar, fillimisht vdekja u konsiderua natyrale. Mjeku që nënshkroi raportin ishte në detyrë zëvendësuese, ndërsa dëshmitarët thonë se një nga mjeket dyshoi se mund të ishte vdekje e dhunshme. Megjithatë, sipas tyre, policia i ka detyruar prindërit dhe të afërmit të nënshkruajnë që të mos kërkojnë autopsi, dhe trupi u varros. Më vonë, pas kërkesës së Prokurorisë, u krye ekshumimi dhe autopsia konfirmoi se ishte vrasje.
Nikolovska thotë se pikërisht këto mangësi tregojnë se si për muaj me radhë mund të mbetej i papërfillur fakti që disa gra po vdisnin në të njëjtat rrethana.
“Besoj se mund të bëjmë një film me vrasësin serial. Nuk e di si mundi të vazhdonte kjo për më shumë se shtatë muaj, po diskutohet se mund të kishte zgjatur edhe një vit të tërë. Dhe askush të mos vërejë se gratë po vdisnin në shtëpitë e tyre dhe të gjithë të konstatonin – vdekje natyrale,” thotë Nikolovska.
Ajo shton se hetimi ka treguar se banorët, veçanërisht gratë nga fshatrat e komunës Staro Nagoriçane, kanë filluar të alarmojnë për herë të parë se diçka po ndodhte.
“Banorët, sidomos gratë, filluan të postojnë në grupet e tyre dhe t’i tregojnë MPB se diçka po ndodhte atje dhe pse gratë po vdisnin,” shpjegon Nikolovska.
Gjatë hetimit gazetaresk, sipas saj, kanë ardhur edhe dokumente për të dyshuarin, përfshirë edhe një letër nga shkolla ku ai ka studiuar, ku thuhej se që atëherë ai tregonte sjellje problematike. Letra u dërgua te shërbimet sociale, por siç thonë ata, nuk morën kurrë përgjigje.
Gazetarja Marija Mitevska thotë se edhe në rastin e fundit me vrasjen e Ivana mbeten pa përgjigje pyetje kyçe për veprimet e institucioneve.
“Pyetja kryesore që e kemi bërë disa herë dhe nuk kemi marrë përgjigje është: ‘Sa herë është raportuar sulmi fizik ndaj Ivanës nga bashkëshorti i saj?’ Unë do ta përdor emrin e saj, jo vetëm si viktimë, por sepse nuk dua që emri i saj të harrohet,” deklaroi Mitevska.
Sipas saj, institucionet fillojnë të reagojnë vetëm kur rasti bëhet objekt debati publik, dhe ajo theksoi edhe mangësi në komunikimin ndërmjet institucioneve.
“Ministri reagoi me arsye, sepse Qendra për Punë Sociale Shkup në raportin e tyre drejtuar MPB për veprimet e punonjësve socialë nuk e përmendi rastin në Klinikën e Kirurgjisë Digestive, kur Ivana gjithashtu ishte objekt sulmi fizik nga bashkëshorti i saj gjatë vizitës, dhe u gjet e pavetëdijshme me shenja të dukshme dhune,” sqaroi ajo.
Sipas Mitevskës, në atë rast kishin ardhur edhe policia dhe punonjësit socialë, por ngjarja nuk ishte raportuar në Ministri.
“Atëherë erdhën policia dhe punonjësit socialë dhe kjo nuk u raportua as në Ministri. Këtu kemi një problem mes institucioneve që fshehin informacion,” theksoi Mitevska.
Ajo shtoi se mediat do të vazhdojnë të kërkojnë përgjigje. Mitevska iu referua edhe rastit të Rosica, duke theksuar se edhe aty publiku nuk ka marrë informacion të plotë për përgjegjësitë.
“Në rastin e Rosicës, policët u përballën me procedurë disiplinore, por ministri Toshkovski nuk tha çfarë ndodhi më pas. Përfundon vetëm me faktin – ne do t’i ndëshkojmë policët që nuk vepruan, ndërsa rasti në prokurori do të vazhdojë,” shtoi ajo.
Institucionet nuk kanë reaguar me iniciativë për të përballuar dhunën ndaj grave, por reagojnë vetëm kur rastet bëhen temë në media, vlerëson Elena Dimushevska nga Rrjeti Kombëtar Kundër Dhunës ndaj Grave dhe Dhunës Familjare.
Ajo theksoi se këto reagime përsëriten pas çdo vrasjeje që merr mbulim të gjerë mediatik.
“Është absolutisht e pritshme kjo që po ndodh, por një reagim i tillë e shohim pas çdo vrasjeje që mbulohet nga media. Përmendët rastin e Rosica, i cili është një nga gjashtë rastet për vitin 2025, dhe përveç tij, edhe vrasja e Ramajana u mbulua nga media,” deklaroi Dimushevska.
Ajo shtoi se qëllimisht shmang të përmendë emrat dhe rastet më hollësisht, për të mos shkaktuar dhimbje shtesë familjeve.
“Në thelb do të shmangja edhe përmendjen e emrave dhe rasteve më hollësisht, sepse duhet të kemi parasysh se kur hapim këtë temë, ato kanë qenë pjesë e familjeve të dikujt dhe në këtë mënyrë i riviktimizojmë përsëri,” shtoi ajo.
Sipas saj, përveç dy rasteve më të njohura, ka edhe katër gra të vrara, dhe në tre nga këto raste viktimat kishin raportuar më parë dhunë.
“Përveç Ramajanas dhe Rosicës, ka edhe katër gra të vrara, dhe në tre nga këto katër raste tashmë kishte raporte për dhunë,” tha Dimushevska.
Ajo konsideron se institucionet reagojnë vetëm pasi rasti bëhet publik. Sipas saj, këto reagime janë një përpjekje për të fshehur problemin sistemik dhe thekson mungesën e përgjegjësisë politike.
“Kjo është një mënyrë për të fshehur mosveprimin dhe mungesën e dijes së punonjësve në institucione, të cilët duhet të siguronin mbrojtje. Nuk kam dëgjuar asnjë ministër të Punës dhe Politikës Sociale të njoftojë se do të marrë përgjegjësi personale,” tha Dimushevska.
Si shembull ajo përmend edhe rastin e Rosicës, ku pavarësisht mangësive të vërtetuara, ende nuk ka pasur përgjegjësi konkrete.
