Shkup, 10 qershor, Zhurnal.mk – Janë ulur çmimet e dy testeve të rëndësishme për zbulimin e hershëm të kancerit të qafës së mitrës, tha sot drejtori i Fondit për Sigurim Shëndetësor (FSSH) Sasho Klekovski. Njëri është testi Likuid PAP, çmimi i të cilit është ulur nga 2.200 denarë në 1.250 denarë. Ulja është mbi 40 përqind dhe në të njëjtën kohë është ulur edhe participimi për përdoruese nga 250 në 150 denarë. Testi i dytë për të cilin ulet çmimi është HPV gjenotipizimi, çmimi i të cilit ulet nga 5.500 denarë në 3.310 denarë, po ashtu rreth 40 përqind, ndërsa participimi ulet nga 550 denarë në 350 denarë. Çmimi i rishikuar i HPV testit është nga 1 maji, ndërsa për Likuid PAP testin nga 9 qershori, transmeton Zhurnal.
Likuid PAP-test (citologji me bazë të lëngshme) është metodë moderne për marrjen dhe përpunimin e qelizave nga qafa e mitrës për skrining të kancerit të qafës së mitrës dhe ndryshimeve parakanceroze. Tani bëhet vetëm në Klinikën për Gjinekologji dhe Obstetrikë dhe në Klinikën për Radioterapi dhe Onkologji. Vitin e kaluar janë bërë 2.427 teste. Rekomandohet për skrining rutinë të kancerit të qafës së mitrës, për kontroll pas rezultateve të mëparshme jonormale të PAP testit dhe në kombinim me testimin HPV, veçanërisht te gratë mbi 30 vjeç. Kjo metodë nuk është ekzaminim i ndryshëm nga PAP testi, por përfaqëson një mënyrë më të avancuar të përpunimit të mostrës së PAP-it, e cila mundëson rezultate më të sakta.
Ulja e çmimeve është bërë në bazë të ndryshimit të kostove të këtyre testeve. Qëllimi i uljes së këtyre çmimeve, tha Klekovski, është që ato të bëhen më të përballueshme për qytetaret. Fondi për Sigurim Shëndetësor ka një qëllim preventiv me gjinekologët amë për referimin e grave nga 21 deri në 59 vjeç për PAP test, me kusht që PAP-i i fundit të jetë bërë para tre vitesh. Në vitin 2025 janë bërë 70.926 PAP teste, për dallim nga viti 2023 kur janë bërë 103.119 teste. Nga ana tjetër, rritet numri i HPV testeve, nga 6.487 në 2023, në 9.032 në 2024, në 13.466 teste.
“Pra, çdo grua që nuk ka bërë PAP test në tre vitet e fundit duhet të referohet. Qëllimi është të arrijmë në 140.000 PAP teste sipas të dhënave që kemi, ndërsa aktualisht bëhen rreth 70.000 teste nga të gjitha programet së bashku. Duhet të theksoj se këto të dhëna janë vetëm nga institucionet me të cilat Fondi ka kontratë, jo nga institucionet private shëndetësore pa kontratë. Pse janë të rëndësishme uljet e këtyre dy çmimeve? Në mungesë të gjinekologëve, citologëve dhe patologëve, Likuid PAP është e ardhmja e PAP testit, pasi mundëson përdorimin e inteligjencës artificiale dhe përballon transport më të gjatë se PAP-i i zakonshëm”, tha Klekovski.
Ai theksoi se HPV testi është testi i së ardhmes sepse ka saktësi më të madhe, rreth 95 përqind, dhe nuk duhet të bëhet çdo tre vjet, por mund të bëhet çdo pesë vjet. Megjithatë, shtoi ai, për të arritur këtë qëllim, duhet të punohet për uljen e çmimeve. “Dhe mund të them se me të njëjtin buxhet që kemi aktualisht, me çmimin e ulur të HPV testit, mund të rrisim testimet nga rreth 13.000 në 22.000 teste”, tha Klekovski.
Drejtori tha se qëllimi është të ketë më shumë Likuid PAP teste, sepse teknikisht dhe teknologjikisht është më i thjeshtë për të arritur rezultate më të shpejta.
“E dini që shpejtësia e rezultateve është shumë e rëndësishme. Dhe më tej, me zhvillimin e mundësive, po mendohet gradualisht për HPV testin si standard për zbulimin e hershëm të kancerit të qafës së mitrës. E theksoj këtë lloj kanceri sepse, së bashku me melanomën për shembull, janë kancere që mund të zbulohen plotësisht herët dhe me kosto të ulët të shpëtohen jetë dhe të kursehen shumë financa për Fondin”, shtoi ai.
Kujtojmë se norma e përgjithshme me dy doza të vaksinës kundër sëmundjeve të shkaktuara nga virusi i papilomës humane (HPV) në Maqedoni, në vitin 2025 ka qenë 51,5 përqind, që është dukshëm më poshtë se mesatarja e nevojshme prej 95 përqind, njoftoi Instituti i Shëndetit Publik (ISHP) në raportin e fundit për realizimin e programit të imunizimit të detyrueshëm të popullsisë.
Numri më i ulët i vajzave dhe djemve të vaksinuar është regjistruar në Ohër (9,9 përqind), ndërsa vaksinimi është realizuar 100 përqind në Berovë, Vinicë, Pehçevë, Makedonski Brod dhe Valandovë. /Zhurnal.mk
