Kremlini i Rusisë po krijon ekosistemin e vet digjital që është i shkëputur nga rrjeti perëndimor në një transformim ekonomik të shkaktuar nga lufta në Ukrainë dhe sanksionet perëndimore që lidhen me të.
Agjencia ruse e mbikëqyrjes së mediave masive, Roskomnadzor, ka centralizuar kryesisht kontrollin mbi trafikun e internetit të vendit përmes rregulloreve, ndërsa vendi përballet me tensione ekonomike në rritje të udhëhequra nga sanksionet perëndimore që shtrihen në sferën e tij digjitale.
Përdoruesit rusë të internetit janë përballur me ndryshime të mëdha pasi autoritetet e listuan Meta-n, kompaninë mëmë të Facebook-ut dhe Instagram-it, si një organizatë terroriste dhe ekstremiste në vitin 2022.
Platformat duke përfshirë kompaninë e mediave sociale me bazë në SHBA X dhe shërbimin e vetëtransmetimit YouTube janë të ndaluara në Rusi, duke bërë që miliona përdorues të dynden drejt alternativave vendase.
Vkontakte, e quajtur edhe VK, u shërben miliona përdoruesve në vend si Facebook-u i saj de-fakto, ndërsa Telegram mbushi boshllëkun e lënë nga largimi i aplikacioneve perëndimore të bisedave, duke gëzuar shifra rekord rritjeje.
Në gusht të vitit të kaluar, Kremlini kufizoi platforma si Telegram dhe WhatsApp në pronësi të Meta-s, duke i bërë përdoruesit të kalojnë në aplikacionin vendas rus Max.
Aplikacioni u zhvillua nga VK dhe u lançua vetëm disa muaj para se të vendoseshin kufizimet për aplikacionet perëndimore të bisedave, të bëra në bazë të “mosndarjes së informacionit me zbatimin e ligjit në rastet e mashtrimit dhe terrorizmit”, sipas një raporti nga The Guardian.
Aplikacioni vendas Max thuhet se u shërben mbi 70 milionë përdoruesve që nga lançimi i tij.
Transformimi digjital i Rusisë nuk është thjesht një ndryshim platforme, por një provë e qartë e mbikëqyrjes së ngadaltë të Moskës, ku shteti mbledh dhe ruan të dhënat e përdoruesve në serverat rusë si RuStore ose qendra të tjera të të dhënave vendase, thonë ekspertët.
Në vitin 2019, Rusia rriti përpjekjet e saj për të kontrolluar internetin duke futur inspektimin e thellë të paketave (DPI) sipas Ligjit Sovran të Internetit, duke përdorur një sistem të quajtur “masa teknike për mbrojtjen nga kërcënimet” ose TSPU.
Roskomnadzor e përdori këtë mjet për të zbuluar dhe ngadalësuar ose bllokuar bandwidth-in e internetit duke analizuar paketat e të dhënave bazuar në përmbajtjen e tyre. YouTube u bë i papërdorshëm me zbatimin e TSPU, nëse jo plotësisht i ndaluar që në fillim.
