Uashington, 3 nëntor, Zhurnal.mk – Amerikanët shkojnë sot në kutitë e votimit në zgjedhjet e mesmandatit që do të vendosin kontrollin e Kongresit për dy vitet e fundit të mandatit të presidentit, Donald Trump, sipas Reuters.
Rezultatet do të shërbejnë si vendimi i parë mbarëkombëtar mbi presidencën e Trump, duke zbuluar nëse votuesit duan të kontrollojnë pushtetin e presidentit republikan duke u dhënë demokratëve kontrollin e njërës ose të të dyja dhomave të Kongresit, apo janë të gatshëm të pranojnë status quo-në pavarësisht frustrimeve për koston e jetesës dhe luftën e udhëhequr nga SHBA-të me Iranin.
Rezultati gjithashtu mund të riformësojë debatet brenda të dyja partive mbi cilat mesazhe dhe politika kanë më shumë jehonë tek votuesit përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2028.
Por, çfarë duhet ndjekur me kujdes ditën e zgjedhjeve?
Gara që do të vendosë kontrollin e Kongresit
Demokratët kanë nevojë për një fitim neto prej katër vendesh si në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së ashtu edhe në Senatin e SHBA-së për të përmbysur shumicën e ngushtë të republikanëve 218-214 dhe 53-47.
Ata pritet gjerësisht të rimarrin Dhomën e Përfaqësuesve, por beteja në Senat mbetet shumë konkurruese.
Fitoret demokrate në njërën ose të dyja dhomat ka të ngjarë të shkaktojnë hetime mbi etikën e Trump dhe administratës së tij, trajtimin e tyre të zbatimit të ligjit për imigracionin dhe luftën me Iranin.
Një paraqitje më e fortë se sa pritej e republikanëve mund të përforcojë kontrollin e Trump mbi partinë. Humbjet e mëdha mund të rrisin presionin për të rishqyrtuar politikat jopopullore si tarifat dhe lufta, ndërsa formësojnë mesazhin e kandidatëve që garojnë për ta pasuar atë.
Lufta e ngushtë në Senat ka të ngjarë të varet nga gjashtë deri në tetë gara. Demokratët duhet të fitojnë disa vende të mbajtura nga republikanët në shtetet ku Trump fiton me diferenca dyshifrore në vitin 2024, duke përfshirë Ohajon, Ajovën, Alaskën dhe Teksasin. Edhe Kansasi, pavarësisht fitores me 16 pikë të Trump atje, është bërë konkurrues në javët e fundit dhe një fitore e demokratëve do të sinjalizonte një valë më të gjerë.
Probleme në votim dhe numërimi i votave
Zyrtarët e zgjedhjeve kanë paralajmëruar se garat e ngushta mund të shkaktojnë mosmarrëveshje mbi të drejtën e votuesve, numërimin dhe certifikimin e votave, ndërsa radhët e gjata, mosfunksionimet e makinerive ose sfidat nga vëzhguesit partiakë të votimit mund të nxisin padi dhe të vonojnë rezultatet.
Departamenti i Drejtësisë i Trump planifikon të vendosë rreth 1 000 vëzhgues në të gjithë vendin në ditën e zgjedhjeve, afërsisht trefishi i numrit të përdorur në zgjedhjet e fundit të mesit të mandatit, një veprim që disa zyrtarë lokalë shqetësohen se mund të frikësojë votuesit, megjithëse Departamenti i Drejtësisë thotë se këto frikëra janë të pabaza.
Prokurori i Përgjithshëm Todd Blanche më 22 tetor nuk pranoi të përjashtonte ndërhyrjen e Departamentit të Drejtësisë në certifikimet e zgjedhjeve shtetërore, duke thënë se rrethanat ekstreme mund të kërkojnë veprim.
Disa shtete gjithashtu nuk kanë gjasa të prodhojnë rezultate të plota natën e zgjedhjeve, veçanërisht në gara të ngushta, duke ofruar terren pjellor për mosmarrëveshje.
Reagimi i presidentit Trump ndaj rezultateve
Mënyra se si Trump reagon ndaj rezultateve, veçanërisht nëse republikanët humbasin kontrollin e Kongresit, mund të bëhet një nga historitë më të mëdha të votimeve.
Në orët e para të 4 nëntorit 2020, përpara se numërimi i votave të kishte mbaruar në disa shtete, Trump shpalli fitoren dhe bëri thirrje që numërimi të ndalet.
Ai në fund humbi ndaj demokratit Joe Biden, por vazhdoi të pretendonte në mënyrë të rreme se zgjedhjet ishin vjedhur, duke ndihmuar në nxitjen e sulmit të 6 janarit 2021 në Capitolin e SHBA-së nga një turmë mbështetësish të tij, të cilët po kërkonin të ndalonin certifikimin e fitores së Biden nga Kongresi.
Trump ende pretendon në mënyrë të rreme se fitoi zgjedhjet e vitit 2020 dhe ka hedhur dyshime mbi integritetin e këtyre zgjedhjeve të mesit të mandatit, duke rritur mundësinë e sfidave republikane nëse partia humbet njërën ose të dyja dhomat.
Pjesëmarrja
Pjesëmarrja e mbështetësve kryesorë të partive do të jetë e rëndësishme. Sondazhet treguan se demokratët ishin dukshëm më entuziastë për të votuar sesa republikanët në prag të ditës së zgjedhjeve.
Por, strategët paralajmërojnë se zonat zgjedhore demokrate, përfshirë votuesit e rinj, me ngjyrë dhe hispanikë, historikisht kanë dalë në votime me norma më të ulëta në zgjedhjet e mesit të mandatit sesa në vitet presidenciale.
Sondazhet tregojnë skepticizëm të vazhdueshëm midis këtyre grupeve ndaj të dyja partive, veçanërisht për koston e jetesës. Nëse pjesëmarrja midis këtyre grupeve nuk i plotëson pritjet, demokratët mund të kenë performancë më të dobët në Ditën e Zgjedhjeve.
Të dhënat e votimit të hershëm në shtetet që regjistrojnë votuesit sipas partisë treguan një angazhim më të lartë demokrat.
Por, republikanët argumentojnë se shumë nga mbështetësit e tyre tradicionalisht presin deri në ditën e zgjedhjeve për të votuar.
Çfarë nënkuptojnë rezultatet për presidenciale e 2028-s?
Pas humbjes së tyre të thellë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, demokratët janë ndarë midis atyre që argumentojnë për një mesazh ekonomik më populist dhe atyre që favorizojnë një qasje të qendrës që synon të rifitojë votuesit e pavendosur.
Performancat e forta nga të moderuarit dhe kandidatët e krahut të majtë të martën do t’u lejojnë të dy fraksioneve të pretendojnë vlefshmërinë e politikave të tyre. Kjo mund të përgatisë terrenin për një garë të mbushur me njerëz dhe potencialisht të diskutueshme për nominimin presidencial të partisë në vitin 2028.
A u shpërblye avantazhi financiar i republikanëve?
Republikanët patën një avantazh të konsiderueshëm financiar dhe mbushën radion me reklama që sulmonin kandidatët demokratë.
Ndërsa disa demokratë i barazuan ose i tejkaluan kundërshtarët e tyre, republikanët mbajtën një avantazh të përgjithshëm shpenzimesh prej disa qindra milionë dollarësh pasi u përfshinë komitetet e partisë dhe grupet e jashtme.
Një pyetje kyçe është nëse ky avantazh ndihmoi në ndikimin e garave të ngushta, apo nëse shqetësimet e votuesve për çmimet e larta dhe luftën e Iranit kishin më shumë rëndësi.
