Shkup, 17 prill Zhurnal.mk – Pavarësisht premtimeve për ndërhyrje, shteti me një numër të kufizuar banesash të reja e ka të vështirë të ndikojë në një treg që dominohet nga kërkesa e lartë dhe fondet e huaja investuese, ndërkohë që çmimet për metër katror brenda pak vitesh pothuajse janë dyfishuar.
Në kushtet e rritjes së kërkesës, çmimet e banesave në Shkup nuk po qetësohen as këtë vit, ndërsa “benzinë mbi zjarr” ka hedhur edhe interesi i shtuar nga fondet e huaja investuese, të cilat blejnë në sasi të mëdha. Statistikat tregojnë se në periudhën 2020–2026, çmimet kanë shënuar një rritje të jashtëzakonshme prej gati 100 për qind.
Sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikave, në vitin 2019 – një vit para pandemisë së koronavirusit – tregu i pasurive të paluajtshme në Maqedoni ishte stabil dhe çmimi për metër katror sillej mesatarisht nga 750 deri në 800 euro. Lokacionet më atraktive si Qendra, Vodno, Aerodrom dhe Debar Maalo nuk e kalonin 1.000 euro për metër katror.
Aktualisht, çmimet në qendrën e ngushtë arrijnë nga 2.100 deri në 2.400 euro për metër katror, ndërsa në lagjet përreth lëvizin nga 1.500 deri në 1.800 euro. Sipas platformës “Çmimi për metër katror”, më 30 mars 2026, çmimi mesatar në Shkup ishte 2.144 euro, me një rritje vjetore prej 17,42 për qind.
Qeveria kishte paralajmëruar se do ta frenojë rritjen e çmimeve përmes ndërtimit të më shumë banesave shtetërore, por në periudhën e ardhshme pritet të ndërtohen vetëm 255 banesa për shitje komerciale në Shkup, ndërsa pjesa tjetër do të jenë banesa sociale. Duke pasur parasysh se sektori privat ndërton mbi 1.000 banesa në vit, është e vështirë që shteti përmes këtij mekanizmi të ndikojë ndjeshëm në çmime.
Këto banesa shtetërore do të ndërtohen në tri objekte: një në lagjen “Dare Xhambaz” me 112 banesa, 32 banesa në Debar Maalo dhe 111 banesa në Çair.
Nga ndërmarrja publike për menaxhimin e hapësirës banesore dhe afariste theksojnë se çmimet janë joreale, veçanërisht në Shkup, dhe tejkalojnë fuqinë reale blerëse të qytetarëve.
Ata shtojnë se rritja e çmimeve është rezultat i një disbalanci të gjatë mes ofertës dhe kërkesës, ndërsa tregu dominohet kryesisht nga sektori privat. Sipas tyre, projektet shtetërore kanë rol korrigjues, por efektet në çmime shfaqen gradualisht.
Megjithatë, edhe banesat shtetërore shpesh përfundojnë duke u shitur më shtrenjtë se ato private. Një shembull është një ankand i vitit të kaluar në lagjen Prolet, ku çmimi fillestar ishte rreth 1.200 euro për metër katror, por një banesë arriti deri në 2.803 euro për metër katror – shumë mbi mesataren e tregut.
Procesi i shitjes zhvillohet përmes ankandit publik me ofertim të hapur, ku fiton ofertuesi me çmimin më të lartë. Nga ndërmarrja theksojnë se nuk kanë ndikim mbi çmimin final, pasi ai përcaktohet nga konkurrenca dhe tregu i lirë.
Në përfundim, ndërtimi i banesave të reja është vetëm një nga faktorët që ndikon në stabilizimin e tregut, ndërsa çmimet varen edhe nga zhvillimet ekonomike më të gjera. Për rezultate më të dukshme, nevojitet një qasje e vazhdueshme dhe e koordinuar, me rritje të ofertës dhe politika të qëndrueshme për strehim të përballueshëm.
