Shkup, 5 gusht Zhurnal.mk – Ndërsa Danubi, Sava dhe Drava po shënojnë nivele rekord të ulëta të ujit, dhe disa vende evropiane po përballen me ulje të prodhimit të energjisë elektrike dhe probleme në lundrim, situata në Maqedoninë e Veriut për momentin mbetet stabile, sipas një analize të Deutsche Welle. Ekspertët thonë se nivelet e ujit po ulen për shkak të temperaturave të larta të verës, por nuk ka shenja për një skenar të ngjashëm me atë që po ndodh aktualisht në disa pjesë të Evropës Qendrore.
Megjithatë, mbetet pyetja nëse vazhdimi i periudhës së thatë dhe valët e reja të të nxehtit mund të krijojnë probleme për furnizimin me ujë, nivelet e lumenjve dhe prodhimin e energjisë elektrike në Maqedoninë e Veriut.
Çfarë po ndodh në rajon?
Niveli rekord i ulët i Danubit po shkakton probleme në të gjithë rajonin. Në Serbi është ulur prodhimi i energjisë nga hidrocentralet, ndërsa lundrimi është vështirësuar për shkak të shtratit të cekët të lumit. Në Hungari, centrali bërthamor “Paks” për pak i ka shpëtuar ndërprerjes së punës për shkak të nivelit të ulët të ujit që nevojitet për ftohjen e reaktorëve.
Sipas kryeministrit hungarez Peter Magyar, vendi ishte vetëm disa milimetra larg nga fikja e plotë e centralit, por niveli i Danubit në momentin e fundit ndaloi së rëni. Edhe në Rumani ka presion mbi sektorin energjetik për shkak të zvogëlimit të prurjeve të lumenjve.
Në vendin tonë situata nuk është alarmante
Hidrologu Atanas Ugrinski nga Drejtoria për Punë Hidrometeorologjike thotë për DW se Maqedonia e Veriut këtë vit ka një gjendje më të mirë hidrologjike krahasuar me shumicën e vendeve të rajonit.
“Gjatë dimrit dhe pranverës kemi pasur reshje shiu dhe bore, ndërsa në mars pati edhe përmbytje në disa pjesë të vendit. Pranvera ishte me reshje, prandaj situata nuk është aq alarmante sa në disa pjesë të Evropës, ku janë prekur Danubi, Rini dhe lumenj të tjerë të mëdhenj”, thotë Ugrinski.
Sipas tij, një sinjal pozitiv është edhe rritja e nivelit të Liqenit të Prespës krahasuar me vlerat minimale të vitit të kaluar.
“Në një periudhë të thatë verore është normale që nivelet e ujit të bien. Megjithatë, nuk pres një skenar dramatik si ai që po ndodh aktualisht në Evropën Qendrore. Për momentin nuk ka arsye për shqetësim serioz”, shton ai.
Ugrinski thekson se këtë vit situata është më e mirë edhe krahasuar me verën e kaluar, kur kapaciteti i burimit të Rashçes ishte ulur ndjeshëm dhe shkaktoi probleme me furnizimin me ujë në Shkup.
“Liqenet e Prespës, Ohrit dhe Dojranit janë në gjendje më të mirë se vitin e kaluar. Edhe akumulimet kanë pasur mbushje të mirë dhe mjaftueshëm ujë për ujitje. Në periudhën e ardhshme nivelet e ujit do të ulen, por pres që të mbeten mbi vlerat minimale të vitit të kaluar”, thotë Ugrinski.
Të dhënat për furnizimin me ujë janë gjithashtu pozitive. Nga NP “Ujësjellësi dhe Kanalizimi” – Shkup informojnë se uji i pijshëm është i sigurt për shëndetin dhe i plotëson të gjitha standardet ligjore të cilësisë. Gjatë periudhës 27–31 korrik janë analizuar 390 mostra përmes kontrolleve fiziko-kimike dhe mikrobiologjike në 42 pika matëse në Shkup, dhe të gjitha rezultatet kanë treguar se uji është i sigurt për përdorim.
Rreziku më i madh është një thatësirë e gjatë rajonale
Sipas ekspertit të politikave energjetike, Viktor Andonov, zhvillimet në Hungari dhe Serbi janë një paralajmërim serioz për të gjithë rajonin, përfshirë edhe Maqedoninë e Veriut.
“Niveli rekord i ulët i Danubit njëkohësisht kufizon prodhimin nga centralet bërthamore, termocentralet dhe hidrocentralet, burime që për dekada konsideroheshin pjesa më stabile e sistemit energjetik. Kjo tregon se ndryshimet klimatike tashmë nuk janë vetëm çështje ekologjike, por një rrezik i drejtpërdrejtë për sigurinë energjetike”, thotë ai për DW.
Për Maqedoninë e Veriut, një thatësirë e zgjatur dhe valë të reja të të nxehtit do të nënkuptonin prurje më të vogla të ujit dhe presion më të madh mbi akumulimet, mundësi për ulje të prodhimit nga hidrocentralet, si dhe rritje të konsumit të energjisë për ftohje.
“Është e rëndësishme të theksohet se deri në këtë periudhë, për shkak të situatës së mirë hidrologjike në vend, hidrocentralet e mëdha të menaxhuara nga ESM me siguri e kanë tejkaluar prodhimin e planifikuar vjetor që në shtatë muajt e parë të vitit. Kjo do të thotë se deri në fund të vitit prodhimi i planifikuar ka shumë gjasa të tejkalohet”, shton Andonov.
A do të ketë ndikim në furnizimin me energji elektrike?
Nga SHA ESM për DW thonë se gjendja aktuale nuk paraqet rrezik për prodhimin vendas të energjisë elektrike.
“Potenciali hidroenergjetik është në nivel stabil, me një mbushje totale të akumulimeve prej rreth 70 për qind. Kjo na mundëson t’u përgjigjemi plotësisht nevojave aktuale të furnizuesit universal brenda planit të prodhimit”, deklarojnë nga ESM.
Ata shtojnë se hidrocentralet vazhdojnë të kontribuojnë edhe në stabilitetin e sistemit energjetik përmes ofrimit të shërbimeve sistemore për nevojat e SHA MEPSO.
Edhe pse niveli rekord i ulët i ujit në Danub, Sava dhe lumenjtë e tjerë të rajonit po krijon probleme serioze për energjetikën dhe lundrimin, vlerësimet e ekspertëve janë se Maqedonia e Veriut për momentin ka një gjendje stabile hidrologjike.
Megjithatë, ata paralajmërojnë se ndryshimet klimatike dhe periudhat gjithnjë e më të shpeshta të thatësirës kërkojnë menaxhim të kujdesshëm të burimeve ujore, akumulimeve dhe sistemit energjetik, në mënyrë që të shmangen rreziqet në të ardhmen.
DW
