Shkup, 8 tetor Zhurnal.mk – Në periudhën nga viti 1960 deri në vitin 2025, rritja më e madhe e pjesës së popullsisë urbane në hapësirën e ish-Jugosllavisë është shënuar në Mal të Zi.
Sipas analizës së Statista-s, në këtë shtet të vogël njerëzit janë larguar me ritme të shpejta nga fshatrat dhe janë zhvendosur drejt qyteteve. Sot, Mali i Zi ka përqindjen më të lartë të popullsisë urbane krahasuar me shtetet e tjera të rajonit. Pjesa e popullsisë urbane vitin e kaluar ishte 65.61 për qind.
“Duke ndjekur një trend të vazhdueshëm rritës, kjo pjesë është rritur me 41.04 pikë përqindjeje krahasuar me vitin 1960”, thuhet në analizën e Statista-s.
Nga Bashkësia Malazeze në Maqedoni shpjegojnë se banorët i kanë braktisur fshatrat në Mal të Zi dhe janë zhvendosur në qytete kryesisht për shkak të punës.
“Dy faktorë kanë çuar në këtë gjendje. Vendimtar është industrializimi, ndërsa faktori i dytë janë burimet e pamjaftueshme për të zhvilluar ndonjë veprimtari të lidhur me jetën në fshat. Një pjesë e banorëve kanë mbetur në fshatra, por jo të gjithë. Karakteristikë e malazezëve është se në fillim të shekullit XX shkonin për të punuar jashtë vendit, madje edhe në Amerikën e Jugut”, thonë nga Bashkësia Malazeze në Maqedoni.
Sipas tyre, në disa fshatra të Malit të Zi që ndodhen pranë autostradave, disa njerëz po rikthehen, ndërsa infrastruktura luan rol të rëndësishëm në këtë proces. Në zonat ku mungon uji, zhvillimi është më i vështirë. Ndërkohë, në fshatrat rurale po krijohen edhe kampe për të huaj, gjë që konsiderohet si një hap përpara.
Mile Miloshevski, i cili ka pronë në Mal të Zi, thotë se atje ka fshatra që janë braktisur, por edhe zona ku ka shenja pozitive zhvillimi, veçanërisht në veri.
“Situata është e njëjtë si tek ne. Tani në pjesën veriore, rreth Zhablyakut, fshatrat po zhvillohen përmes turizmit rural. Kam një shoqe e cila nga bregdeti u zhvendos në Kollashin dhe gjatë dimrit qëndron atje, ndërsa planifikon të qëndrojë edhe gjatë verës dhe e jep me qira një shtëpi pushimi. Ka fshatra pranë Nikshiqit që janë boshatisur, por ka edhe fshatra të gjallë, sidomos aty ku ka bukuri natyrore, për shembull pranë lumit Tara”, tha Miloshevski.
Në shtetet e tjera të rajonit, situata është disi ndryshe.
Në Maqedoninë e Veriut, pjesa e popullsisë urbane në vitin 2025 ishte 62.89 për qind. Sipas Statista-s, nga viti 1960 deri në vitin 2025, kjo pjesë është rritur me 28.88 pikë përqindjeje, megjithëse rritja nuk ka ndjekur një trend të njëtrajtshëm rritës.
Në Serbi, pjesa e popullsisë urbane vitin e kaluar ishte 62.64 për qind. Në periudhën 1960–2025, kjo pjesë është rritur me 33.58 pikë përqindjeje, edhe pse rritja ka ndjekur një trajektore jo të njëtrajtshme.
Në Slloveni, popullsia urbane vitin e kaluar përbënte 55.99 për qind të popullsisë së përgjithshme. Në periudhën 1960–2025, kjo pjesë është rritur me 27.74 pikë përqindjeje.
Në Kroaci, popullsia urbane në vitin 2024 përbënte 57.52 për qind. Nga viti 1960 deri në vitin 2024, kjo pjesë është rritur me 27.39 pikë përqindjeje, ndërsa rritja ka ndjekur një trajektore jo të njëtrajtshme.
Në Bosnjë dhe Hercegovinë, pjesa e popullsisë urbane vitin e kaluar ishte 52.69 për qind. Duke ndjekur një trend të vazhdueshëm rritës, kjo pjesë është rritur me 33.69 pikë përqindjeje krahasuar me vitin 1960, sipas analizës së Statista-s.
