Shkup, 13 tetor Zhurnal.mk – Ashtu si anketat e mëparshme, edhe hulumtimi i shtatorit tregoi se plot 41 për qind e qytetarëve nuk do të votojnë, nuk e dinë se për kë do të votonin në zgjedhjet e ardhshme ose nuk kanë dhënë përgjigje në këtë pyetje. “Përqindja prej 41 për qind tregon se po rritet një lloj apatie te qytetarët. Mendoj se në këtë rast kemi një proces të dobësimit të bërthamave partiake të votuesve dhe se aktualisht kemi gjithnjë e më shumë votues të pavendosur”, vlerëson analisti Petar Arsovski.
A kemi të bëjmë me rritje të apatisë apo me një qëndrim të zakonshëm të qytetarëve ndaj pyetjes nëse do të dalin për të votuar, në një kohë kur data e zgjedhjeve parlamentare ende nuk është caktuar? Kjo dilemë ngrihet pas anketës së fundit të agjencisë „Market Vision”, të realizuar muajin e kaluar për portalin „MKD.mk”, nga e cila rezultoi se plot 41 për qind e qytetarëve nuk do të votojnë, nuk e dinë se për kë do të votonin në zgjedhjet e ardhshme ose nuk kanë dhënë përgjigje në këtë pyetje.
Nëse kësaj i shtohet edhe përqindja prej 44,1 për qind e të anketuarve që, në përgjigje të një pyetjeje tjetër, deklaruan se nuk kanë besim në asnjërën nga partitë, atëherë bëhet e qartë se po ndodhin ndryshime në raportin mes qytetarëve dhe partive politike.
Edhe analistët politikë vënë në dukje se një tendencë e tillë mund të vërehet në anketat e realizuara brenda dhe jashtë vendit, ndërsa ajo i prek në mënyra të ndryshme partitë e majta dhe të djathta. Megjithatë, sa më shumë që afrohet dita e votimit, aq më shumë zvogëlohet përqindja e atyre që shprehin gatishmëri për të abstenuar. Pavarësisht kësaj, rezultatet e anketave përbëjnë një paralajmërim për partitë politike.
Po rritet apatia
Rezultatet e hulumtimit të opinionit publik të shtatorit tregojnë se në përbërjen e kësaj përqindjeje shqetësuese prej 41 për qind përfshihen 26,6 për qind e qytetarëve që, në pyetjen „Për cilën parti politike do të votoni në zgjedhjet e ardhshme parlamentare?”, janë përgjigjur se nuk do të votojnë.
Me përgjigjen „Nuk e di nëse do të votoj” janë deklaruar 13,1 për qind, ndërsa 1,3 për qind janë përgjigjur se nuk dëshirojnë të tregojnë nëse do të votojnë.
Në të njëjtën kohë, për partinë në pushtet VMRO-DPMNE janë deklaruar 19,3 për qind e të anketuarve, për LSDM-në 5,6 për qind, për VLEN-in dhe BDI-në nga 4,2 për qind, për Levicën 4 për qind, ndërsa për ZNAM-in 1 për qind.
Nëse ky hulumtim krahasohet me ato të realizuara në mars dhe qershor nga e njëjta agjenci, vërehet se shumica e partive kanë shënuar rënie të popullaritetit.
Sipas analistit politik Petar Arsovski, ky hulumtim tregon në njëfarë mënyre se apatia te votuesit po rritet.
„Përqindja prej 41 për qind tregon se po rritet një lloj apatie te qytetarët. Mendoj se në këtë rast kemi një proces të dobësimit të bërthamave partiake të votuesve dhe se aktualisht kemi gjithnjë e më shumë votues të pavendosur. Kjo nuk është veçori vetëm e Maqedonisë, por një proces i tillë po ndodh edhe në vende të tjera të botës. Kjo nuk do të thotë se këta qytetarë nesër nuk do të dalin për të votuar, por do të thotë se për momentin janë të pavendosur”, thekson analisti Petar Arsovski në një deklaratë për gazetën „Veçer”.
Rezultate të ngjashme sa i përket përqindjes së qytetarëve të pavendosur janë vërejtur edhe në mars, kur 40,3 për qind dhanë përgjigje të tilla, si dhe në qershor, kur 41,8 për qind e të anketuarve kishin të njëjtin qëndrim.
„Kjo rënie e numrit të votuesve që që tani deklarohen se do të votojnë për një parti të caktuar ndihet më shumë te partitë e majta sesa te ato të djathta, të cilat megjithatë kanë votues më tradicionalë. Por duhet thënë gjithashtu se përvojat nga zgjedhjet tona tregojnë se nga rreth 1,9 milionë votues të regjistruar, në vendvotime zakonisht dalin nga 900 mijë deri në një milion qytetarë. Kjo është afërsisht 50 për qind. Pra, çështja është se sa prej tyre do të votonin konkretisht për një parti të caktuar dhe sa do të ndryshonin zgjedhjen e tyre”, shpjegon Arsovski.
Masa vendimtare që partitë po përpiqen ta fitojnë
Edhe analisti politik Vladimir Bozhinovski vlerëson se mund të flitet për rënie të besimit të qytetarëve te një pjesë e partive politike.
„Përvojat zgjedhore tregojnë se, në fund, nuk kemi problem me daljen në votime. Në përgjithësi, pjesëmarrja në çdo palë zgjedhje është rreth 50 për qind. Por, nëse kemi parasysh se rreth 30 për qind e votuesve të regjistruar nuk ndodhen në vend ditën e zgjedhjeve, atëherë rezulton se pjesëmarrja e qytetarëve që janë këtu arrin edhe rreth 70 për qind. Në realitet, kjo tregon se kemi dalje të lartë në votime.
Sa i përket 41 përqindëshit që ende nuk kanë vendosur për votimin, përvojat tregojnë se gjithnjë e më shumë prej tyre do të përcaktohen kur të afrohet dita e zgjedhjeve. Megjithatë, dilema mbetet se si do të veprojnë votuesit tek të cilët është zvogëluar besimi në parti të caktuara”, shpjegon Bozhinovski në një deklaratë për gazetën „Veçer”.
Anketa, në thelb, tregon se një pjesë e madhe e elektoratit aktualisht nuk identifikohet me asnjërën nga alternativat kryesore politike.
Rezultate të tilla janë vërejtur edhe para shumë cikleve të mëparshme zgjedhore. Përqindja e qytetarëve që deklarohen të pavendosur, refuzojnë të përgjigjen ose thonë se nuk do të votojnë, tradicionalisht është e lartë dhe zakonisht lëviz nga 35 deri në 45 për qind të elektoratit të përgjithshëm.
Në këtë grup, numri i atyre që kategorikisht nuk do të dalin në votime vlerësohet në 15–20 për qind, ndërsa në përmasa të ngjashme është edhe grupi i qytetarëve që ende nuk kanë vendosur se për cilën parti ose alternativë politike do të votojnë. Përqindja e atyre që për momentin refuzojnë të përgjigjen në këtë pyetje sillet nga 5 deri në 10 për qind.
Ndërsa afrohet dita e zgjedhjeve dhe intensifikohet fushata politike, numri i votuesve të pavendosur gradualisht zvogëlohet, por nuk zhduket kurrë plotësisht.
Kështu, kjo masë prej rreth 40 për qind përbën grupin kryesor që partitë përpiqen ta bindin, pasi pikërisht kalimi i këtyre votuesve nga njëra parti te tjetra ose vendimi i tyre për të qëndruar në shtëpi ditën e zgjedhjeve mund të ndikojë në rezultatin përfundimtar.
Sipas analistit Arsovski, në këtë periudhë qytetarët ndikohen fuqishëm edhe nga faktorë të tjerë.
„Jemi dëshmitarë të shembjes së sistemeve të vjetra globale dhe e gjithë kjo krijon konfuzion te elektorati. Një pjesë e qytetarëve radikalizohen, gjë që shihet përmes ngritjes së AfD-së në Gjermani, Marine Le Penit në Francë dhe forcave të tjera politike. Sovranizmi, dhe jo globalizmi, po bëhet zgjedhje. Ndërsa një pjesë e qytetarëve janë në fazën e pavendosmërisë. Kjo nuk do të thotë se do të mbeten votues që abstenojnë, por sigurisht tregon se ende nuk kanë vendosur se për kë do të votojnë. Ata më së shpeshti shprehen me komentin: ‘Të gjithë janë njësoj’”, thekson Arsovski.
