Bruksel, 3 janar – Korridori i përshpejtuar për anëtarësimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian në vitin 2026, si pjesë e propozimeve më të fundit në bisedimet paqësore për përfundimin e luftës në Ukrainë, mund të përfaqësojë një mundësi edhe për vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Maqedoninë.
Ky është qëndrimi i Dragan Nikolić, gazetar dhe redaktor kroat i politikës së jashtme, zëvendësshef i Qendrës për të Ardhmen Evropiane.
Sipas Nikolić, pas një pranimi të shpejtë të Ukrainës, Brukseli nuk do të kishte më as kredibilitet dhe as justifikim për t’i mbajtur vendet e rajonit jashtë procesit të zgjerimit dhe do të detyrohej t’i përfshinte ato.
“Në këtë strategji të re, në këtë horizont të ri dhe në rindërtimin e arkitekturës së sigurisë evropiane, të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor do të bëheshin pjesë e një lloj ‘kufiri ushtarak’ – një kordon sigurie, sanitar dhe ushtarako-ekonomik ndaj Rusisë dhe sferës së saj të interesit. Nuk besoj se Rusia në këtë situatë do të heqë dorë lehtë nga ndikimi mbi zhvillimet e përditshme politike, jo vetëm në Maqedoni, por në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor”, deklaron Dragan Nikolić.
Sa i përket konkretisht Maqedonisë, Nikolić vlerëson se vendi nuk mund të bëjë asnjë hap përpara pa ndryshime kushtetuese, duke pasur parasysh kërkesat bullgare. Sipas tij, për sa kohë që çdo shtet anëtar i BE-së ka të drejtën e vetos, procesi nuk do të ecë përpara.
Në lidhje me gatishmërinë e Bashkimit Evropian për zgjerim, Dejan Šajinović, redaktor dhe gazetar nga Bosnja dhe Hercegovina, thekson se rasti i Maqedonisë tregon se sa i papërgatitur ishte BE-ja për zgjerim në një moment të caktuar, por edhe se sa shumë e ka ndryshuar lufta në Ukrainë këtë qasje.
“Për arsye gjeostrategjike, BE-ja tani ka interes ta pranojë këtë rajon, sepse nuk dëshiron që forca të huaja, jo-evropiane, të marrin vendime në emër të Evropës, në dëm të interesave evropiane”, thotë Šajinović.
Megjithatë, ai paralajmëron se ekzistojnë disa probleme që mund ta pengojnë këtë proces, si reformat e paplota në vendet kandidate, veçanërisht në luftën kundër korrupsionit, të cilat mund t’i shkaktojnë probleme të brendshme dhe bllokada vetë BE-së. Sipas tij, Unioni tashmë ka probleme me sjelljen e Hungarisë, të cilat mund të shumëfishohen me pranimin e anëtarëve të rinj.
Problemi i dytë, sipas Šajinović, qëndron brenda vetë BE-së, te mënyra e marrjes së vendimeve me konsensus të plotë, gjë që krijon hezitim për pranimin e anëtarëve të rinj përpara se BE-ja të reformohet vetë.
“Sa i përket zgjerimit, mendoj se rrethanat gjeopolitike do ta detyrojnë BE-në, të paktën në fazën e parë, ta pranojë Malin e Zi. Mali i Zi është një vend i vogël, me pak banorë dhe ekonomi të kufizuar, prandaj BE-ja mund ta absorbojë relativisht lehtë dhe ta paraqesë këtë si një sukses gjeopolitik”, thekson Šajinović.
Nikolić dhe Šajinović, të cilët morën pjesë në konferencën e “Eurothink” kushtuar përmirësimit të edukimit mediatik, vlerësojnë se Bashkimit Evropian i nevojitet një sukses në rajon për të dëshmuar se vitet e angazhimit, fondet dhe energjia e investuar kanë dhënë rezultate.
Sipas Šajinović, mund të ndodhë që Mali i Zi të bëhet anëtar edhe para se BE-ja të kryejë reformat e saj të brendshme, si një demonstrim se Unioni ka arritur të realizojë diçka konkrete në Ballkanin Perëndimor.