Bruksel, 16 shtator Zhurnal.mk – Bashkimi Evropian prej vitesh po zgjeron hapësirën e tij politike dhe ekonomike, ndërsa paralelisht me perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor po krijohet një integrim gjithnjë e më i fuqishëm rajonal.
Kjo tashmë nuk është vetëm një ide për bashkëpunim. Vendet e rajonit gradualisht po i lidhin tregjet e tyre, po lehtësojnë lëvizjen e njerëzve, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit dhe po ndërtojnë mekanizma për funksionim të përbashkët ekonomik.
Hapi i ardhshëm është thellimi i këtij bashkëpunimi dhe krijimi i një aleance të qëndrueshme rajonale.
Një aleancë e tillë nuk do të jetë kthim në shtetin e dikurshëm dhe as kopje e Jugosllavisë. Do të jetë një model i ri i lidhjes së shteteve të pavarura, me interesa të përbashkëta ekonomike, institucione rajonale dhe mekanizma për koordinim.
Bashkimi Evropian, në të njëjtën kohë, e mbështet lidhjen rajonale si pjesë të procesit të afrimit të Ballkanit Perëndimor me tregun evropian dhe institucionet evropiane. Por ndërsa anëtarësimi në BE mbetet një proces afatgjatë, integrimi rajonal po thellohet shumë më shpejt.
Pikërisht për këtë arsye, Ballkani po shkon drejt një realiteti të ri politik dhe ekonomik.
Në themel të aleancës së re do të jetë ekonomia: tregu i përbashkët, lëvizja më e lehtë e punëtorëve, mallrave dhe kapitalit, lidhja infrastrukturore dhe harmonizimi i rregullave. Por kur shtetet fillojnë të harmonizojnë në mënyrë të qëndrueshme politikat dhe interesat e tyre ekonomike, natyrshëm krijohet hapësirë edhe për koordinim më të fuqishëm politik.
Kjo do të thotë se rajoni gradualisht po krijon strukturën e vet të ndërlidhjes.
Komuniteti i ri rajonal nuk do të jetë “Jugosllavi e re”. Dallimi është thelbësor: shtetet do të mbeten të pavarura, por do të kenë interesa të përbashkëta dhe mekanizma institucionalë për realizimin e tyre.
Prandaj, pyetja nuk është më nëse Ballkani do të lidhet, por sa larg do të shkojë ky proces dhe çfarë forme do të marrë aleanca e re.
Integrimi evropian dhe lidhja e Ballkanit nuk duhet të jenë procese kundërshtuese. Përkundrazi, rajoni mund të ecë njëkohësisht drejt BE-së dhe të ndërtojë strukturën e vet rajonale.
Ajo që po krijohet para syve të publikut është një hapësirë e re ballkanike – ekonomikisht e lidhur, institucionalisht e koordinuar dhe gjithnjë e më shumë e varur nga interesat e përbashkëta.
Ballkani nuk po kthehet në të kaluarën. Ai po shkon drejt një aleance të re – me rregulla të reja, institucione të reja dhe një realitet të ri politik.
