Londër, 16 gusht Zhurnal.mk – Britania mund të rikthehet në Tregun Unik Evropian për mallrat, në kuadër të një marrëveshjeje të re me Bashkimin Evropian, e cila do të përfshinte edhe një rol më të madh të Londrës në sigurinë e kontinentit dhe veçanërisht në mbrojtjen e vendeve jashtë NATO-s.
Propozimi është hartuar nga ish-deputeti konservator Nick Boles dhe parashikon krijimin e një “Konfederate Evropiane”, ku do të lidhej zona e tregtisë së lirë e BE-së me angazhimet e përbashkëta të mbrojtjes së NATO-s.
Në këtë strukturë do të mund të përfshiheshin, përveç Britanisë dhe vendeve të BE-së, edhe Ukraina, Zvicra, Norvegjia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor.
Sipas planit, Britania do të angazhohej të shpenzonte 3.5 për qind të PBB-së për mbrojtjen dhe të zgjeronte “ombrellën” e saj bërthamore mbi shtetet evropiane që nuk janë aktualisht të mbuluara nga garancitë e NATO-s. Në këmbim, Londra do të kërkonte qasje në Tregun Unik për mallrat, pa qenë e detyruar të pranojë lëvizjen e lirë të njerëzve apo anëtarësimin në eurozonë.
Ballkani Perëndimor në qendër të propozimit
Një nga elementet më të rëndësishme të planit është përfshirja e Ballkanit Perëndimor në një arkitekturë të re evropiane.
Sipas Boles, një marrëveshje dypalëshe vetëm mes Londrës dhe Brukselit do të kishte pak gjasa të pranohej nga BE-ja. Për këtë arsye, ai propozon një model më të gjerë që do t’i ofronte Brukselit zgjidhje edhe për çështje të tjera strategjike, përfshirë integrimin gradual të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Ukrainës.
Në këtë kuadër, Shqipëria, Serbia dhe vendet e tjera të rajonit do të mund të përfitonin nga një hapësirë më e gjerë ekonomike dhe politike evropiane, pa pritur domosdoshmërisht anëtarësimin e plotë në BE.
Propozimi synon gjithashtu të krijojë një mekanizëm të ri bashkëpunimi për sigurinë, tregtinë, migracionin, teknologjinë dhe lëvizjen e të rinjve.
Ukraina si shtyllë e sigurisë evropiane
Plani parashikon që Ukraina të jetë pjesë e kësaj konfederate dhe të mbajë një ushtri të fuqishme, e cila do të shërbente si një nga barrierat kryesore ndaj çdo agresioni të ardhshëm rus. Në të njëjtën kohë, Ukraina do të mund të ndajë me vendet evropiane teknologjitë e saj të avancuara të dronëve.
Boles argumenton se Evropa duhet të përgatitet për një situatë ku SHBA-ja nuk mund të garantojë gjithmonë të njëjtin nivel angazhimi për mbrojtjen e kontinentit.
Propozimi nuk është politikë zyrtare e qeverisë britanike, por ideja ka qarkulluar te zyrtarë të lartë të qeverisë dhe është diskutuar në qarqe politike e strategjike në Londër.
Qeveria britanike po shqyrton mënyra për thellimin e bashkëpunimit me BE-në, ndërsa një samit i ri Britani-BE pritet të diskutojë këto çështje në muajt e ardhshëm.
Nëse një model i tillë do të materializohej, Ballkani Perëndimor do të mund të bëhej pjesë e një formule të re evropiane që lidh tregtinë, sigurinë dhe integrimin politik, duke krijuar një alternativë të ndërmjetme mes statusit aktual dhe anëtarësimit të plotë në Bashkimin Evropian.
https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/08/09/andy-burnham-post-brexit-plan-rejoin-single-market-defence/
