Bruksel, 20 Mars, Zhurnal.mk – Komisioni Evropian (KE) njoftoi se tashmë e ka pezulluar shpërndarjen e mëtejshme – pjesën e dytë – të kredive dhe granteve për Serbinë nga fondi i ri i BE-së për vendet e Ballkanit Perëndimor, për shkak të disa ligjeve kontroverse të gjyqësorit të miratuara nga kuvendi Serb i kontrolluar nga partia në pushtet e Presidentit autoritar Aleksandar Vuçiç në janar, raporton dtt-net.com.
Zëdhënësi i KE-së, Guillaume Mercier, tha se organi ekzekutiv i BE-së, përveç “vlerësimit të vet nëse Serbia ende i plotëson kushtet për pagesat e instrumenteve financiare të BE-së”, siç u njoftua nga Komisionerja Marta Kos më parë këtë javë, po pret gjithashtu mendimin e Komisionit të Venedikut të Këshillit të Evropës mbi ligjet e kontestuara dhe më pas që kuvendi i Serbisë të bëjë ndryshime në këto ligje siç do të sugjerohej nga ky i fundit përpara se të mund të rifillojë dërgimin e parave për qeverinë e Serbisë nga fondi i Plani i Rritjes.
“Nuk ka afat kohor”, tha Mercier për dtt-net.com kur u pyet se kur do të përfundojë vlerësimi i KE-së për përmbushjen ose jo të parakushteve të reformave nga Serbia për të marrë paratë nga fondi i ri BE-së, shkruan Zhurnal.mk
“Momentalisht, ne nuk po shpërndajmë para në kuadër të Rritjes së Reformës. Gjithashtu po presim mendimin e Komisionit të Venedikut dhe që Serbia të bëjë ndryshimet në ligjet e saj në përputhje me rrethanat”, shpjegoi Mercier për dtt-net.com në një përgjigje me email mbi “rishikimin e përgjithshëm” të vazhdueshëm të parakushteve të Serbisë.
Zëdhënësi shpjegoi se mos-shpërndarja e parave ka të bëjë me kërkesën e dytë për pagesë nga qeveria serbe.
“Po flasim për kërkesën e dytë për pagesë në kuadër të Planit të Rritjes”, shpjegoi Merciar.
Në janar të vitit të kaluar, KE transferoi 51,7 milionë euro në kredi koncesionare në buxhetin kombëtar të Serbisë, që korrespondojnë me një pjesë të parafinancimit të parashikuar në kuadër të Planit të Rritjes së BE-së për rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Pastaj, në korrik të vitit të kaluar, KE miratoi 40,8 milionë euro për Serbinë për projekte në sektorin e energjisë, por kjo shumë e parave nuk është dërguar ende në Serb.
Nga 6 miliardë eurot e fondit për periudhën 2024-2027, BE-ja ka caktuar 922 milionë euro për Shqipërinë; 1.085 miliardë euro për Bosnjën dhe Hercegovinën (BiH), 882 milionë euro për Kosovën; 383,5 milionë euro për Malin e Zi; 750,4 milionë euro për Maqedoninë e Veriut dhe 1.586,4 miliardë euro për Serbinë.
Plani i Rritjes synon që të përshpejtojë konvergjencën socio-ekonomike të rajonit të Ballkanit Perëndimor me BE-në dhe të hapë rrugën drejt anëtarësimit në BE, sipas KE-së.
Por që paratë të shpërndahen nga fondi i ri i BE-së, të gjitha vendet duhet të përmbushin reformat e përcaktuara nga BE-ja, gjë që kur bëhet fjalë për gjyqësorin serb nuk është rasti aktualkisht.
Mes pesë ndryshimeve ligjore në Serbi të propozuara nga partia SNS e kontrolluar nga Aleksandar Vucic, ndryshimet në Ligjin për Prokurorinë Publike janë më të kontestuarat, pasi sipas KE-së dhe opozitës ato dëmtojnë pavarësinë e gjyqësorit.
Partitë opozitare thonë se ndryshimet e bëra nga ligjvënësit e partisë SNS synojnë të shkurtojnë kompetencat e Zyrës së Prokurorit Special kundër Krimit të Organizuar dhe të thyejnë pavarësinë e saj në luftën kundër krimit të organizuar.
Vuçiç dhe bashkëpunëtorët e tij kanë vazhduar të bëjnë presion publik mbi prokurorët për ngritjen e akuzave vitin e kaluar ndaj ministrit të kulturës Nikol Selakovic në padinë për falsifikim dokumentesh për të hequr ish-selinë e ushtrisë – të dëmtuar nga sulmet ajrore të NATO-s në vitin 1999 – nga lista e trashëgimisë kulturore, për të hapur rrugën për ndërtimin e hotelit nga dhëndri i Donald Trump, Jared Kushner.
Padia ndaj Selakovic dhe të tjerëve e detyroi Kushnerin të braktiste projektin.
E njëjta zyrë prokurorie u sulmua gjithashtu publikisht nga SNS dhe zyrtarët për ngritjen e akuzave ndaj 13 zyrtarëve, përfshirë një ish-ministër të ndërtimit, për shembjen vdekjeprurëse të strehës së stacionit të trenit në nëntor 2024 në Novi Sad kur vdiqën 16 persona, përfshirë një student. Por gjyqtarët e gjykatës në qytetin verior, nën ndikimin e Vuçiç-it dhe SNS-së së tij, e hodhën poshtë padinë ndaj ish-ministrit Goran Vesiç dhe pesë zyrtarëve të tjerë, shkruan Zhurnal.mk.
