Shkup, 29 tetor, Zhurnal.mk – Formimi i Komitetit Nacional për Mbrojtjen dhe Sigurinë e Gazetarëve është një nga vendimet më domethënëse të Qeverisë në raport me lirinë e medias dhe funksionimin demokratik të shtetit. Në kohën kur gazetaria po përballet me sfida të shumta, nga presionet politike dhe ekonomike deri te sulmet digjitale dhe fushatat e diskreditimit, ky hap vjen si një sinjal se institucionet po e pranojnë seriozisht problemin. Megjithatë, nuk dihet nëse do të jetë ky komitet një mekanizëm real mbrojtës apo vetëm një strukturë tjetër administrative pa ndikim konkret? shkruan Zhurnal.
Formohet Komiteti Nacional për Mbrojtjen dhe Sigurinë e Gazetarëve-gazetaria e lirë, prioritet i Qeverisë!
Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut dje miratoi vendimin për formimin e Komitetit Nacional për Mbrojtjen dhe Sigurinë e Gazetarëve, duke ndërmarrë një hap konkret drejt garantimit të një mjedisi më të sigurt për ushtrimin e gazetarisë së lirë dhe të pavarur.
Çfarë përmban ky Komitet?
• Mbrojtje nga kërcënimet, sulmet dhe presionet.
• Mekanizma më efikasë për sigurinë e gazetarëve.
• Hetim efektiv dhe luftë kundër mosndëshkimit.
• Mbrojtje nga dhuna digjitale dhe paditë abuzive SLAPP.
Gjithashtu, Komiteti do të përgatisë edhe Planin Nacional të Veprimit për periudhën 2027–2029, në bashkëpunim me Këshillin e Evropës. “Gazetarët duhet të jenë të lirë të pyesin, të hulumtojnë dhe të kritikojnë, pa frikë dhe pa presion! Sepse mbrojtja e gazetarëve është mbrojtje e së vërtetës, transparencës dhe demokracisë”, thuhet në kumtimin e Qeverisë së RMV-së.
A garantohet kështu liria e medias?
Liria e medias nuk matet me deklarata politike, por me sigurinë që ndjen gazetari kur vendos të publikojë një hulumtim kritik. Një gazetar nuk mund të jetë i lirë nëse përballet me kërcënime, padi të motivuara politikisht, linçime në rrjetet sociale apo frikë se institucionet nuk do ta mbrojnë. Pikërisht për këtë arsye, vendimi për krijimin e një organi të specializuar për sigurinë e gazetarëve mund të konsiderohet si njohje institucionale e një problemi që për vite me radhë është minimizuar ose trajtuar në mënyrë fragmentare.
Në Maqedoninë e Veriut, si në shumë vende të rajonit, sulmet ndaj gazetarëve shpesh nuk kanë qenë vetëm fizike. Në dekadën e fundit është shfaqur një formë më e sofistikuar e presionit, ajo digjitale dhe juridike. Fushatat e koordinuara të shpifjeve, kërcënimet në internet dhe paditë strategjike kundër pjesëmarrjes publike, të njohura si SLAPP, janë bërë mjete të zakonshme për të heshtur zërat kritikë. Prandaj, përfshirja e mbrojtjes nga dhuna digjitale dhe nga paditë abuzive në agjendën e komitetit është një zhvillim që përputhet me standardet më të fundit evropiane për mbrojtjen e medias.
Megjithatë, suksesi i këtij mekanizmi nuk do të varet nga ekzistenca e tij formale, por nga rezultatet që do të prodhojë. Historia politike e rajonit mbart shumë shembuj të komisioneve, këshillave dhe trupave koordinues që kanë ekzistuar vetëm në letër. Nëse hetimet për sulmet ndaj gazetarëve vazhdojnë të zvarriten, nëse autorët nuk ndëshkohen dhe nëse redaksitë vazhdojnë të ndihen të pambrojtura, atëherë vetë ekzistenca e komitetit do të humbasë kuptimin.
Një element i rëndësishëm është edhe fakti se Komiteti do të hartojë Planin Nacional të Veprimit për periudhën 2027-2029 në bashkëpunim me Këshillin e Evropës. Ky bashkëpunim ofron mundësi që vendi të adoptojë praktika të provuara evropiane dhe ta vendosë mbrojtjen e gazetarëve në një kornizë më të gjerë të sundimit të ligjit. Por edhe këtu sfida mbetet zbatimi. Shpesh strategjitë dhe planet kombëtare janë të shkruara mirë, por dështojnë në praktikë për shkak të mungesës së vullnetit politik ose të kapaciteteve institucionale.
Kujtojmë që, mbrojtja e gazetarëve nuk është privilegj i një profesioni por është mbrojtje e të drejtës së qytetarëve për t’u informuar. Një gazetar i frikësuar prodhon informacion të cunguar, ndërsa një gazetar i sigurt prodhon llogaridhënie publike. Prandaj, formimi i Komitetit Nacional për Mbrojtjen dhe Sigurinë e Gazetarëve është një hap në drejtimin e duhur, por jo destinacioni final. Testi i vërtetë do të vijë kur kërcënimet të hetohen shpejt, autorët të ndëshkohen dhe gazetarët të ndihen realisht më të mbrojtur. Sepse mbrojtja e gazetarit nuk është vetëm mbrojtje e profesionit por është mbrojtje e së vërtetës, transparencës dhe vetë demokracisë. /Zhurnal.mk
