Prishtinë, 15 shtator, Zhurnal.mk – Kongresi amerikan do të shqyrtojë të martën politikën e Shteteve të Bashkuara ndaj Ballkanit Perëndimor.
Nënkomiteti për Evropën i Komitetit të Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve do të zhvillojë një seancë dëgjimore më 15 shtator 2026, duke rikthyer në vëmendje angazhimin amerikan në një rajon që Uashingtoni e konsideron të rëndësishëm për sigurinë evropiane.
Kongresi paralajmëron për ndikimin rus dhe kinez
Ligji për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare për vitin fiskal 2026 (NDAA) përforcon fokusin e SHBA-së në kundërvënien ndaj ndikimit keqdashës rus dhe kinez në Ballkanin Perëndimor.
Kjo tregon se, pavarësisht diskutimeve për një angazhim më të kufizuar të administratës në rajon, Kongresi vazhdon ta konsiderojë Ballkanin Perëndimor një hapësirë me rëndësi strategjike.
Koha e seancës lidhet gjithashtu me shqetësimet më të gjera mbi angazhimin amerikan në Evropë, të përshkruara edhe në Strategjinë Kombëtare të Sigurisë së SHBA-së të vitit 2025.
Në seancë pritet të dëshmojë Daniel Lawton nga Departamenti amerikan i Shtetit, transmeton Telegrafi.
Komiteti i Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve drejtohet nga republikani Brian Mast, ndërsa Bill Keating, demokrat nga Massachusetts, është anëtari kryesor i pakicës në Nënkomitetin për Evropën.
Gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor
Ballkani Perëndimor përfshin Shqipërinë, Kosovën, Bosnjë-Hercegovinën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë.
Tre prej tyre – Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut – janë tashmë anëtare të plota të NATO-s dhe po avancojnë në proceset e integrimit evropian dhe modernizimit të mbrojtjes.
Në të njëjtën kohë, rajoni po përjeton një proces të shtuar të militarizimit përgjatë bregdetit të Adriatikut dhe integrimit gjithnjë e më të madh në sistemin mbrojtës të NATO-s.
Këto zhvillime e bëjnë Ballkanin Perëndimor një pikë të rëndësishme në diskutimet mbi arkitekturën e sigurisë evropiane.
Heqja e sanksioneve ndaj Dodikut ngre pikëpyetje në Uashington
Një tjetër çështje që ka tërhequr vëmendje është vendimi i Departamentit amerikan të Thesarit për të hequr sanksionet ndaj Milorad Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Dodik, ish-udhëheqës i Republika Srpska-s, ka një histori të gjatë të kërcënimeve për shkëputjen e këtij entiteti nga Bosnjë-Hercegovina. Për këtë arsye, vendimi i Uashingtonit për heqjen e sanksioneve ka shkaktuar kritika dhe debate mbi politikën amerikane ndaj aktorëve politikë në rajon.
Në sfondin e zhvillimeve të fundit është edhe vdekja e Ratko Mlladiqit, ish-komandantit ushtarak serb të Bosnjës dhe kriminelit të dënuar të luftës, i cili vdiq rreth datave 27–28 gusht 2026.
SHBA kërkon që Evropa të marrë më shumë përgjegjësi
Administrata amerikane ka sinjalizuar gjithashtu një qasje që synon uljen e angazhimeve të drejtpërdrejta amerikane në fushën e sigurisë në Ballkanin Perëndimor dhe transferimin e një pjese më të madhe të përgjegjësisë te partnerët evropianë.
Megjithatë, kjo qasje vjen në një kohë kur disa poste diplomatike amerikane në rajon vazhdojnë të mbeten të paplotësuara.
Pavarësisht këtyre zhvillimeve, Departamenti i Shtetit vazhdon të mbajë një qëndrim zyrtar që përfshin mbështetjen për stabilitetin rajonal, normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi, koordinimin me NATO-n dhe frenimin e ndikimit rus dhe kinez.
Ballkani në tryezën e Kongresit
Seanca e Nënkomitetit për Evropën pritet të nisë në orën 14:00, më 15 shtator 2026.
Dëgjimi në Kongres pritet të shërbejë si një test i rëndësishëm për mënyrën se si Uashingtoni e sheh të ardhmen e angazhimit të tij në Ballkanin Perëndimor – veçanërisht në një periudhë kur rajoni po përballet me ndryshime në sigurinë evropiane, konkurrencë gjeopolitike dhe përpjekje për integrim më të thellë në strukturat euroatlantike.
