Shkup, 25 gusht, Zhurnal.mk – Sipas Levices, Qeveria e DPMNE‑së përsëri do t’i lërë qytetarët me pagat më mizerabël në Evropë të përballen vetë me pasojat e paaftësisë së pushtetit.
Nga partia vlerësojnë se një valë e re çmimesh të ushqimit po i afrohet Maqedonisë, ndërsa shteti sërish nuk ka strategji si ta mbrojë standardin e qytetarëve. Ata paralajmërojnë se çmimet botërore të ushqimit po rriten përsëri, dhe goditjet e para tek ne mund të ndihen që në tetor dhe nëntor, ndërsa goditja më serioze mbi bukën, produktet e qumështit dhe ushqimin e përpunuar pritet në vitin 2027.
Levica vlerëson se për qytetarin maqedonas kjo nuk është aspak ndonjë prognozë abstrakte ekonomike. „Ushqimi tashmë merr një pjesë të madhe të buxhetit familjar. Sipas të dhënave të publikuara, në vitin 2025 ushqimi dhe pijet joalkoolike kanë marrë pjesë me 50,1% në shpenzimet e amvisërive. Kjo do të thotë se çdo shtrenjtim i ri godet drejtpërdrejt xhepin e njeriut të thjeshtë. Ndërsa Maqedonia në valën e re të çmimeve hyn me prodhim vendor të dobësuar“.
Në vend që të kemi bujqësi të fortë që do të na shërbente si mburojë ndaj tronditjeve të çmimeve botërore, bujku tek ne është lënë të gjendet vetë. Vetëm në korrik, kostot e inputeve bujqësore kanë qenë 4,1% më të larta se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, ndërsa çmimet që kanë marrë prodhuesit kanë qenë më të ulëta për 5,5%. Me fjalë të tjera, bujku paguan më shumë, por fiton më pak. Prandaj nuk duhet të çuditemi pse kemi gjithnjë e më pak njerëz që duan të merren me bujqësi. Prej vitesh shohim si fshatrat zbrazen, të rinjtë ikin, toka e punueshme mbetet e pashfrytëzuar, ndërsa shteti mbështetet në import për të mbushur raftet e marketeve.
Levica sqaron se statistika zyrtare prej kohësh tregon sa i fragmentuar dhe i brishtë është bujqësia maqedonase, me numër të madh fermash të vogla dhe fuqi të kufizuar ekonomike të prodhuesve. Më e keqja është se, siç shtojnë ata, Qeveria nuk e sheh bujqësinë si degë strategjike. „E sheh si një zë në buxhet që duhet të mbulohet me subvencione nga viti në vit. Por bujqësia nuk shpëtohet me masa të njëhershme kur të shpërthejë kriza. Bujqësia ndërtohet me vite përpjekje dhe me strategji serioze të Qeverisë“.
Në vend që Qeveria përsëri të presë të shtrenjtohet ushqimi e pastaj të shtiret se po merr masa, është e nevojshme menjëherë të ndërmerren hapa konkretë, parandalues dhe jo reaktivë.
Së pari, duhet urgjentisht të rishikohen dhe të mbushen rezervat shtetërore të produkteve bazë ushqimore. Shteti duhet të ketë stoqe me të cilat mund të reagojë kur të ketë çrregullime në treg, e jo të varet nga ajo që ndodh në bursat botërore.
Së dyti, duhet të ketë kontrolle të shtuara inspektuese në markete, sidomos në pjesën e formimit të çmimeve dhe marzhave. Nuk mund gjithmonë qytetari të jetë ai që e paguan tërë barrën, ndërsa në zinxhirin nga prodhuesi deri te marketi çmimi rritet shumëfish. Qeveria duhet t’i verifikojë marzhat dhe, ku është e nevojshme, të ndërhyjë me masa konkrete.
E nevojshme është edhe një bankë agrare, e cila do të sigurojë kredi të lira dhe afatgjata për bujqit, me kushte të përshtatura për prodhimin bujqësor. Bujku, vlerësojnë ata, nuk mund të funksionojë me të njëjtat kushte si një firmë që ka të ardhura çdo muaj.
„Nëse nuk kemi prodhim, do të varem nga importi. Nëse varem nga importi, do të varem nga çmimet botërore. E kur të rriten çmimet botërore, qytetari maqedonas do të paguajë çmime të larta. Prandaj, nuk mjafton që Qeveria të thotë se inflacioni momentalisht është 2,3% ose se ka një qetësim të përkohshëm. Cikli i ri i çmimeve tregon se problemi nuk është zgjidhur, por vetëm është vënë në pauzë“.
Maqedonia, theksojnë nga Levica, duhet të përgatitet para goditjes, e jo pasi të arrijë në arkë në market.
„Në vend që miliarda të shpenzohen për import ushqimi, ato mjete duhet të drejtohen te bujku vendor. Në vend që të presim tregjet e huaja të na e caktojnë çmimin e bukës, duhet të ndërtojmë prodhim tonin që do të na japë siguri. Një shtet që nuk prodhon ushqim nuk është shtet ekonomikisht i pavarur. Ndërsa një Qeveri që nuk e kupton këtë, nuk mund të mburret me sukses ekonomik ndërkohë që qytetarët përsëri po përgatiten për një tronditje të re mbi buxhetin familjar“.
