Paris 26 korrik Zhurnal.mk – Europa përballet me valën e tretë të të nxehtit afrikan. Ndryshimet klimatike dhe braktisja masive e tokave bujqësore po i shndërrojnë pyjet e botës në një “fuci baruti”, duke rritur në mënyrë alarmante shpeshtësinë dhe ashpërsinë e zjarreve. Kontinenti evropian po përballet aktualisht me valën e tretë të të nxehtit afrikan për këtë verë, ku rajoni i Mesdheut po përfshihet nga flakë masive.
Ekspertët paralajmërojnë se ngrohja globale ka zgjatur sezonin e rrezikut të zjarreve me më shumë se 20% përgjatë katër dekadave të fundit. Duke folur për agjencinë e lajmeve Reuters, profesori i shkencave të zjarreve pyjore në Universiteti e Suonsit (Sëansea) në Mbretërinë e Bashkuar, Stefan Doerr, shpjegon se rritja e temperaturave nxjerr lagështinë nga bimësia, duke e bërë atë jashtëzakonisht të djegshme.
“Rritja e veçantë e zjarreve pyjore në mbarë botën ka disa arsye. Ndryshimi i klimës është kyç këtu. Kur ngrohim atmosferën, ajo thith më shumë ujë nga bimësia, e than atë dhe kjo e bën mjedisin shumë më të ndjeshëm ndaj flakëve. Si rezultat, sezoni i zjarreve është zgjatur me mbi 20% në katër dekadat e fundit, veçanërisht në hemisferën veriore dhe rajonin e Mesdheut”, tha Stefan Doerr.
Përveç klimës ekstremisht të nxehtë, një tjetër faktor kritik specifik për Evropën është shpopullimi i zonave rurale. Zhvendosja e popullsisë drejt qyteteve ka bërë që tokat bujqësore të mos punohen më, duke sjellë rritjen e dendur të shkurreve dhe pyjeve të pamirëmbajtura, të cilat shërbejnë si lëndë djegëse e bollshme për flakët.
“Në Evropë po shohim rritje të sipërfaqeve me bimësi të djegshme për shkak të shpopullimit rural. Njerëzit nuk e punojnë më tokën në zonat e thella, e kjo sjell rritje të hovshme të shkurreve e pyjeve. Peizazhi bëhet kështu shumë më i djegshëm se më parë”, u shpreh më tej, Stefan Doerr.
Valët e të nxehtit po krijojnë kushte atmosferike ekstreme ku bimësia e tharë ndizet e përhapet me shpejtësi të papërballueshme për ekipet e emergjencës.
“Ndryshimet në modelet e reshjeve dhe rritja e valëve të të nxehtit krijojnë kushte që ne i quajmë ‘moti i zjarrit’. Sezoni i këtij moti është zgjatur me mbi 20%, që do të thotë periudha më të gjata me bimësi të djegshme ku flakët mund të marrin përmasa jashtëzakonisht të mëdha, kryesisht sepse nxehtësia thith çdo pikë lagështie”, shtoi ai.
Pasojat e kësaj krize po ndihen rëndë në të gjithë globin. Në Spanjë, zjarret e fundit në Almeria shkaktuan viktima, ndërsa në Francë e Kanada miliona hektarë po digjen. Përveç dëmeve të drejtpërdrejta, ekspertët theksojnë se fikja e thjeshtë e zjarreve nuk mjafton më dhe se duhet ndryshuar tërësisht strategjia e menaxhimit të pyjeve.
“Shumë vendlindje po përshtaten, por kur zjarret bëhen shumë severe, bëhet thuajse e pamundur t’i luftosh. Një nga strategjitë më të suksesshme është reduktimi i bimësisë përmes djegieve të kontrolluara në periudha me rrezik të ulët. Kështu hiqet lënda djegëse dhe kur zjarri i vërtetë arrin, ai është shumë më i lehtë për t’u fikur. Menaxhimi i bimësisë përpara zjarrit po bëhet vendimtar”, përfundoi Stefan Doerr.
Ndërsa valët e të nxehtit vazhdojnë të thyejnë rekorde, zgjidhja e vetme mbetet kalimi nga reagimi i çastit drejt parandalimit afatgjatë dhe përshtatjes me realitetin e ri klimatik.
