Shkup, 4 maj Zhurnal.mk – Maqedonia po jeton gjithnjë e më shumë në ekonominë digjitale, por kryesisht si konsumator. Qytetarët blejnë pa pengesa të mëdha produkte nga platformat e huaja online, paguajnë me karta dhe porosisin mallra nga dyqane evropiane, amerikane dhe aziatike. Sipas udhëzuesit tregtar amerikan për Maqedoninë, rreth 64% e përdoruesve të internetit në vend në vitin 2024 kanë blerë mallra ose shërbime online, më së shpeshti përmes platformave të huaja si AliExpress dhe dyqane të tjera nga Evropa dhe SHBA.
Por kur një freelancer, dizajner, programues, montazhier video, konsulent apo një biznes i vogël digjital nga Maqedonia duhet të paguhet nga jashtë, ekonomia digjitale bëhet shumë më e vështirë. Maqedonia blen lehtë online, por fiton shumë më vështirë online.
Një nga problemet më të mëdha prej vitesh është qasja e kufizuar në sistemet globale të pagesave. PayPal e përfshin Maqedoninë në listën e vendeve ku është e pranishme, por kjo nuk do të thotë se përdoruesit kanë të njëjtin funksionalitet si në tregjet e zhvilluara evropiane. Për freelancerët, më e rëndësishmja është mundësia për të marrë para, për të tërhequr mjete dhe për të faturuar thjeshtë klientët e huaj. Pikërisht këtu ata përballen me kufizime, kosto shtesë dhe nevojë për zgjidhje alternative.
Situata është e ngjashme edhe me Stripe, një nga platformat më të përdorura në botë për pagesa online. Në listën zyrtare të vendeve ku Stripe lejon hapjen e llogarive biznesi, Maqedonia nuk figuron si treg i mbështetur. Kjo është një pengesë serioze për kompanitë e vogla, startup-et dhe individët që duan të shesin shërbime digjitale, abonime, kurse, softuer, dizajn apo konsulencë në tregun global.
Në praktikë, kjo do të thotë se një qytetar maqedonas mund të blejë për pak minuta një produkt nga jashtë, ndërsa një profesionist maqedonas shpesh duhet të kërkojë mënyra më të ndërlikuara për të marrë pagesën e tij. Një pjesë e freelancerëve përdorin transferta bankare, Payoneer, Wise, Skrill apo zgjidhje të tjera ndërmjetëse, por këto shpesh sjellin komisione, pritje, procedura administrative dhe pasiguri shtesë.
Ky nuk është vetëm problem i freelancerëve – është problem i gjithë ekonomisë. Në një kohë kur të rinjtë punojnë gjithnjë e më shumë për klientë të huaj dhe shërbimet kreative e digjitale mund të sjellin valutë në vend, Maqedonia ende nuk ka një infrastrukturë të zhvilluar pagesash që do t’u mundësonte të paguhen lehtësisht për punën e tyre.
