Gjibraltar, 21 qershor Zhurnal.mk – Të gjitha ndërtesat në kufirin mes spanjës dhe gjibraltarit kanë nisur të prishen dhe të hiqen. Makineri të ndryshme kanë nisur të shkatërrojnë dhe heqin infrastrukturën policore kufitare gjatë pikave të kalimit të kufirit duke u përgatitur për heqjen komplet të kufirit tokësor që do të hyjë në zbatim më 15 korrik.
Puna për heqjen e kufirit ka nisur që nga e marta e kaluar me rastin e 10 vjetorit të referendumit të Brex-it. Pikat e kontrollit të policisë mbretërore britanike gjithashtu do të hiqen përfundimisht. Madje e gjithë rrjeta dhe sistemi kufitar në istmin e gjibarltarit do të hiqet komplet. Sipas marrveshjes më të re të Brex-it, kufiri tokësor mes gjibraltarit dhe spanjës do të ekzistojë jo më në formën e tanishme, duke bërë që mbi 15 mijë punëtorë të kalojnë çdo ditë pa problem kufirin nga të dyja anët.
Kontrolli i përditshëm i pasaportave për mbi 15 mijë punëtorë do të sjellë rritje të madhe ekonomike për rajonin shkëmbor. Katër vite bisedimesh mes londrës dhe brukselit, kulminuan në marrveshjen e deklaruar qershorin e kaluar, por që u realizua vetëm tani.
Këshilli Europian pritet të japë edhe vendimin përfundimtar. Marrveshja e arritur tregon atë që është arritur në bisedimiet mes territorieve të jashtme britanike që nga viti 1988 gjatë marrveshjes mbi sovranitetin e Hong Kongut nga Kina.
Kontrolli i kufirit do të zhvendoset në aeroportin e gjibraltarit, ku vizitorët britanikë do të paraqesin pasaportën e tyrte tek oficerët e kufirit të rajonit dhe më pas tek rojet kufitare spanjolle, të cilët do të kenë edhe të drejtën e autoritetit për të hyrë në territor. E njëjta procedurë të do aplikohet edhe për ata që do të hyjnë nga deti.
Firmosja formale është bërë në Bruksel më 13 qershor nga sekretarja e jashtme Yvette Cooper dhe komisionerja e BE-së, Maros Sefcovic e cila ka firmosur edhe marrveshjen.
Heqja e kufirit shënon edhe momentin historik të më shumë se 300 viteve pasi forcat Anglo-Holandeze morrën në dorë fortesën e gjibraltarit gjatë konfliktit me spanjën.
Teksa sovraniteti nuk është diskutuar gjatë marrveshjes, Britania e Madhe dhe ministri i sekretariatit të gjiblartarit Fabian Picardo ka pranuar “përhapjen e influencës së spanjës mbi territorin britanik. Spanja tani do të ketë të drejtë të vendosë veton e saj mbi të drejtën e lejës së qëndrimit për banorët. Rajoni ka deklaruar se do të ketë një marrveshje në lidhje me çmimin e cigareve me spanjën, duke krijuar një stil takes të re të quajtur VAT.
Megjithatë, qytetarët britanikë që banojnë në Gjibraltar do të vazhdojnë të kenë të drejtat e lirisë së vendeve të Bashkimit Europian, duke i lejuar ata të punojnë në të gjithë bllokun ashtu sikur të ishin pjesë e qytetarëve të BE-së, duke jetuar dhe studiuar atje.
Picardo e ka cilësuar marrveshjen ndërkombëtare në Gjibraltar që nga traktati i Ultreht më 1713 si “marrveshje historike”, duke inkurajuar bizneset të vazhdojnë të punojnë në “Istmin e Gjibraltarit”, duke krijuar atë që do të quhet “zona e shpërndarjes dhe prosperitetit”.
