Welington, 30 maj Zhurnal.mk – Një masë e madhe toke e zhytur nën Paqësorin Jugor ka rikthyer debatin shkencor mbi ndarjen tradicionale të kontinenteve, pasi studiuesit kanë konfirmuar se ajo plotëson kriteret për t’u konsideruar si “kontinenti i tetë” i Tokës. Bëhet fjalë për Zealandia-n, një strukturë gjeologjike gjigante që ndodhet kryesisht nën ujërat e Paqësorit Jugor dhe që për dekada ka qenë objekt diskutimi mes gjeologëve. Ndryshe nga fundi tipik i oqeanit, kjo masë tokësore karakterizohet nga një kore më e trashë dhe prani shkëmbinjsh granitikë, elementë që e dallojnë nga korja vullkanike oqeanike përreth.
Sipas studiuesve, këto karakteristika e bëjnë Zealandia-n të përmbushë kriteret bazë të një kontinenti: një strukturë e vazhdueshme, përbërje kontinentale dhe një kore e dallueshme gjeologjikisht nga shtrati i detit.
E njohur si pjesë e superkontinentit të lashtë Gondwana, Zealandia dikur ishte e lidhur me masat tokësore që sot përbëjnë Afrikën, Amerikën e Jugut, Antarktidën dhe Australinë. Me lëvizjen e pllakave tektonike, ajo u shkëput gradualisht dhe u fundos ngadalë për miliona vjet, duke mbetur e fshehur nën oqean.
Procesi i zhytjes nuk ndodhi papritur, por u zhvillua në mënyrë graduale gjatë epokave gjeologjike, çka e ka bërë këtë kontinent të padukshëm për syrin njerëzor deri në kërkimet moderne shkencore. Zbulimi i Zealandia-s po konsiderohet nga komuniteti shkencor si një hap i rëndësishëm në kuptimin e strukturës së Tokës dhe historisë së saj gjeologjike, duke sfiduar mënyrën tradicionale të ndarjes së kontinenteve në hartat e botës.
