Parlamenti Europian mirëpriti angazhimin e vazhdueshëm të Shqipërisë në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian, në draftraportin e përgatitur nga Komiteti për Punët e Jashtme i Parlamentit Europian për progresin e vendit.
Në dokument theksohet se zgjerimi i BE-së mbetet një investim strategjik për paqen, sigurinë dhe zhvillimin demokratik në kontinent, ndërsa Shqipëria vlerësohet për orientimin e saj të qartë strategjik drejt anëtarësimit dhe përputhjen e plotë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së.
Draftraporti nënvizon se Shqipëria, vend kandidat që nga viti 2014, ka hapur të gjithë kapitujt e negociatave brenda një periudhe 13-mujore dhe synon mbylljen e tyre deri në fund të vitit 2027. Megjithatë, theksohet se progresi duhet të shoqërohet me zbatim të plotë dhe të qëndrueshëm të reformave, përtej miratimit formal të legjislacionit.
Sa i përket zgjedhjeve parlamentare të 11 majit 2025, raporti i referohet gjetjeve të misionit vëzhgues të OSBE/ODIHR, duke vlerësuar se kuadri ligjor është gjerësisht i përshtatshëm për zgjedhje konkurruese. Deputetët bëjnë thirrje për reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse, në bashkëpunim me shoqërinë civile dhe për zbatim të plotë të rekomandimeve të pazbatuara.
Në fushën e shtetit të së drejtës, dokumenti mirëpret vijimin e reformës në drejtësi dhe procesin e rivlerësimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve, por evidenton sfida të vazhdueshme lidhur me efikasitetin e gjyqësorit, stokun e çështjeve dhe nevojën për forcimin e pavarësisë institucionale.
Lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar mbetet prioritet, me theks të veçantë në hetimet dhe dënimet për korrupsion në nivele të larta.
Raporti shpreh shqetësim për polarizimin politik dhe diskursin përçarës, duke kërkuar forcim të rolit mbikëqyrës të Kuvendit dhe rritje të transparencës në proceset legjislative.
Gjithashtu kërkohen përpjekje shtesë për mbrojtjen e lirisë së medias, pluralizmit dhe të drejtave themelore, përfshirë mbrojtjen e minoriteteve dhe grupeve vulnerabël.
Në aspektin socio-ekonomik, drafti mirëpret angazhimin e Shqipërisë në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, por vëren dobësi strukturore në ekonomi, informalitet dhe mungesë progresi në fushën e mjedisit dhe ndryshimeve klimatike gjatë vitit të fundit.
Deputetët vlerësojnë gjithashtu përputhjen e plotë të Shqipërisë me politikën e jashtme të BE-së dhe rolin konstruktiv në stabilitetin rajonal, duke nënvizuar rëndësinë e marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë.
Sipas draftit, mbështetja financiare e BE-së përmes Instrumentit të Asistencës së Para-Anëtarësimit (IPA III) dhe Mekanizmit të Reformës dhe Rritjes duhet të mbetet e lidhur ngushtë me rezultate konkrete dhe zbatim efektiv të reformave.
Rezoluta pritet t’u përcillet institucioneve të BE-së dhe autoriteteve shqiptare pas miratimit përfundimtar.
