Bruksel/Beograd, 18 prill, Zhurnal.mk – Një total prej 531 amendamentesh në draft-raportin mbi Serbinë, të përgatitur nga raportuesi i PE-së për vendin, Tonino Picula, u paraqitën nga eurodeputetët e Komitetit të Punëve të Jashtme të Parlamentit Evropian (AFET).
Ndryshimet më të kërkuara në tekst kanë të bëjnë me përafrimin e politikës së jashtme të Serbisë me atë të BE-së dhe vendosjen e sanksioneve kundër Rusisë, dënimin më të fortë të shkeljeve zgjedhore, trajtimin e korrupsionit dhe presionit mbi gjyqësorin, sqarimin e tragjedisë në Novi Sad, dënimin e represionit të studentëve dhe gazetarëve dhe mbrojtjen e të drejtave të pakicave, shkruan media Beogradase “N1” .
Grupi më i fortë, Partia Popullore Evropiane, përqendron amendamentet e tij në sundimin e ligjit dhe dënon retorikën pro-ruse ndaj vendeve fqinje. Grupi i dytë më i madh në koalicion, Social Demokratët, kritikoi më tej propagandën e qeverisë dhe kërkoi llogaridhënie për sulmin në Banska në veri të Kosovës në vitin 2023.
Grupi Renew Europe në Parlamentin Evropian ka kritikuar ashpër ndikimin dhe sulmet ruse ndaj medias. Të Gjelbrit në amendamentet e tyre i kanë vënë theks të veçantë dënimit të dhunës policore kundër qytetarëve serbë gjatë protestave dhe po bëjnë thirrje që fondet e BE-së të alokuara për autoritetet të pezullohen.
Nga ana tjetër, grupet e ekstremit të djathtë si Evropa e Kombeve Sovrane, që përfshin Alternativën Gjermane për Gjermaninë, kanë mbajtur një qëndrim pro-qeveritar. Ata i kanë bërë thirrje BE-së të “mos ndërhyjë” në punët e brendshme të Serbisë dhe kanë kundërshtuar mbështetjen e protestave.
Grupi Patriotët për Evropën, i udhëhequr nga Fidesz i Viktor Orbán, ka mbështetur autoritetet serbe. Ai mbështet zgjerimin më të shpejtë të BE-së, këmbëngul në njohjen e progresit të Serbisë në këtë rrugë dhe zbut kritikat nga eurodeputetët e tjerë.
Konservatorët dhe reformistët evropianë gjithashtu kritikojnë Serbinë në amendamentet e tyre, por me një ton dukshëm më të moderuar se kolegët e tyre. Ata gjithashtu theksojnë kritikat ndaj sundimit të ligjit, dënojnë fuqimisht bashkëpunimin me Rusinë dhe Kinën, dhe në një nga amendamentet ata bëjnë thirrje për sanksione kundër Moskës. E majta, e cila është ndër grupet më të vogla në Parlamentin Evropian, mbetet besnike ndaj temave të saj të zakonshme. Përveçse është më i zëshmi në dënimin e dhunës ndaj studentëve dhe aktivistëve, ai kritikon Serbinë për shkatërrimin e minierave dhe mjedisit, dhe është i vetmi që ngre çështjen e të drejtave të punëtorëve dhe nevojën për kushte më të mira pune.
Disa nga propozimet përmendin edhe individë specifikë.
Nga dënimi i deklaratës së Ministrit Serb të Informacionit Boris Bratina se policia mund të “rrahë dhe vrasë”, deri te theksimi i polarizimit në rritje pas zgjedhjes së Manja Grčić, “afër Partisë Progresive Serbe”, si drejtoreshë e RTS-së, deri te lavdërimi i dorëheqjeve të Miloš Vučević dhe Milan Đurić si “një akt përgjegjësie politike pas tragjedisë në Novi Sad”.
Eurodeputetët në komitetin AFET do të takohen më 6 maj për konsultime për të rënë dakord mbi amendamentet që do të formojnë thelbin e tekstit të paraqitur së fundmi nga Tonino Picula. Drafti i raportit kryesor të tij thotë se “progresi i Serbisë drejt pranimit në Bashkimin Evropian ka ngecur vitet e fundit”, duke vënë në dukje se shqetësimet kryesore lidhen me “gjendjen e demokracisë dhe sundimin e ligjit”.
Teksti i plotë i raportit do t’i paraqitet Parlamentit Evropian në seancën e tij të fundit plenare para pushimeve verore, të planifikuara për 6-9 korrik në Strasburg.
Sipas praktikës së mëparshme, debati mbi këtë dokument në formën e një rezolute pritet të zhvillohet më 7 korrik, me votimin të nesërmen në mesditë.
Rezolutat e Parlamentit Evropian nuk janë dokumente ligjërisht të detyrueshme, por ato përfaqësojnë udhëzime të forta politike për veprime të mëtejshme nga institucionet e tjera dhe janë ndër tekstet kryesore të përdorura në përgatitjen e raportit vjetor të progresit për Serbinë.
