Shkup, 03 qershor, Zhurnal.mk – Imazhi tradicional i familjes evropiane me shumë fëmijë po ndryshon me shpejtësi. Të dhënat e fundit të Eurostat për vitin 2025 zbulojnë ndryshime të thella demografike në Bashkimin Evropian: numri i familjeve me fëmijë po zvogëlohet, ndërsa numri i njerëzve që jetojnë vetëm ose si çifte pa fëmijë po rritet në mënyrë dramatike.
Për më tepër, për ata që kanë fëmijë, realiteti është gjithnjë e më shumë se vetëm një prind mban të gjithë barrën e rritjes së tyre.
Vetëm një në katër familje ka fëmijë.
Nga gjithsej 203.1 milion familje në BE, vitin e kaluar vetëm 47.4 milion ose një përqindje modeste prej 23.4% përfshinin fëmijë. Numri më i madh i këtyre janë çifte me fëmijë (14.7%), e ndjekur nga lloje të tjera të familjeve komplekse me fëmijë (5.6%) dhe prindër beqarë (3.0%).
Nga ana tjetër, shumica dërrmuese, deri në 76.6%, janë familje pa fëmijë. Kjo kategori dominohet nga beqarët (njerëz që jetojnë plotësisht vetëm), të cilët përbëjnë deri në 37.5% të të gjitha familjeve në BE. Pas tyre vijnë çiftet pa fëmijë me 24.1%.
Trendi gjatë dekadës së fundit (nga viti 2016 deri në vitin 2025) tregon qartë drejtimin që po merr Europa: Numri i familjeve me një person pa fëmijë është rritur me deri në 19.2% (nga 63.9 në 76.1 milionë); Numri i çifteve pa fëmijë është rritur me 3.3%; Në të kundërt, numri i çifteve me fëmijë është ulur me 6.3%.
Panorama demografike nuk është e njëjtë kudo në Europë. Përqindja më e lartë e familjeve me fëmijë regjistrohet në Sllovaki (35.4%), Irlandë (30.8%) dhe Qipro (28.2%). Në anën e kundërt të shkallës është Finlanda, ku vetëm 18.2% e familjeve kanë fëmijë, dhe në një situatë të ngjashme janë Lituania (18.4%) dhe Gjermania (19.9%).
Kur bëhet fjalë për numrin e fëmijëve, gjysma e familjeve evropiane me fëmijë (50.2%) kanë vetëm një fëmijë, 37.6% kanë dy dhe mezi 12.2% rrisin tre ose më shumë fëmijë. Familjet me një fëmijë janë më të theksuara në Portugali (61.8%) dhe Bullgari (60.4%). Në të kundërt, në 14 nga 27 vendet e BE-së, familjet me dy ose më shumë fëmijë dominojnë, të udhëhequra nga Suedia (57.8%) dhe Holanda (57.6%).
Maqedonia është ende mbi mesataren evropiane në familjet me fëmijë. Eurostat mbledh të dhëna edhe për familjet për vendet kandidate të BE-së. Kështu, sipas Eurostat, nga gjithsej 595.6 mijë familje në vendin tonë, 66.1% (393.4 mijë) janë pa fëmijë, ndërsa 33.9 janë me fëmijë.
Nëse bëjmë një paralele të drejtpërdrejtë me Bashkimin Evropian (ku 76.6% janë pa fëmijë dhe 23.4% janë me fëmijë), të dhënat tregojnë se kemi përqindje dukshëm më të lartë të familjeve me fëmijë krahasuar me mesataren e BE-së. Me këtë përqindje, vendi ynë pozicionohet shumë afër Sllovakisë (35.4%) dhe Irlandës (30.8%), të cilat janë në krye të BE-së.
Nëse marrim në konsideratë vetëm ato 202.2 mijë familje që kanë fëmijë dhe shikojmë përqindjet e brendshme, struktura në vendin tonë është si më poshtë:
– Familje me 1 fëmijë: 43.2% (87.3 mijë)
– Familje me 2 fëmijë: 43.4% (87.8 mijë)
– Familje me 3 e më shumë fëmijë: 13.4% (27.1 mijë).
Ndryshe nga BE-ja, ku gjysma e familjeve (50.2%) kanë vetëm një fëmijë, në Maqedoni dominojnë familjet me dy fëmijë (43.4%), dhe përqindja e familjeve me tre ose më shumë fëmijë (13.4%) është gjithashtu më e lartë se mesatarja e BE-së (12.2%).
Një në tetë familje me fëmijë mbështetet te një prind – kryesisht nëna.
“Thënia ‘duhet një fshat i tërë për të rritur një fëmijë’ tingëllon bukur, por për shumë njerëz realiteti është se vetëm një i rritur mban të gjithë përgjegjësinë”, përfundoi Eurostat. Vitin e kaluar në BE kishte rreth 6.1 milionë familje me një prind, që do të thotë se 1 në 8 familje me fëmijë (12.9%) mbështetet vetëm te një i rritur.
Ky fenomen është më ekstrem në Estoni, ku deri në 4 në 10 familje me fëmijë (40.6%) janë me një prind, përqindja më e lartë në BE. Lituania (32.7%) dhe Letonia (28.5%) gjithashtu kanë shifra të ngjashme të larta. Vendet më të sigurta për sa i përket rritjes me dy prindër janë Sllovakia (vetëm 3.1% familje me një prind), Greqia (3.8%) dhe Sllovenia (4.0%).
Maqedonia e Veriut, sipas hartës dhe të dhënave të Eurostat nga viti 2025, i përket vendeve në Evropë me një përqindje të ulët të familjeve me një prind të vetëm me vetëm 2.6%.
Statistikat konfirmojnë se kjo barrë bie kryesisht mbi supet e grave. Plot 81.6% (5 milionë) e këtyre familjeve drejtohen nga nëna beqare, ndërsa baballarët beqarë përbëjnë 18.4%. Shumica e këtyre familjeve (60.1%) kanë një fëmijë.
