Shkup, 31 korrik – Qytetarët e Maqedonisë së Veriut fatkeqësisht po jetojnë me standardin më të ulët të jetesës në Europë. Sipas të dhënave të publikuara nga Eurostat, vendi ynë kishte standardin më të ulët të jetesës vitin e kaluar, me një indeksi prej 49.7 që është sa gjysma e mesatares së Bashkimit Evropian. E thënë më qartë, qytetarët që jetojnë në Bashkimin Evropian kanë dyfish jetë më të mirë se qytetarët në Maqedoninë e Veriut. Megjithatë, ne ende “vdesim” për politikanët tanë, ende “rrihemi” për dashurinë dhe interesin e politikanëve tanë, ende “fyjmë e shajmë” nëpër rrjetet sociale, për ata politikanë të cilët çdo ditë e më shumë na çojnë drejt greminës së varfërisë, por vetë jetojnë në luks si “mbretërit e Afrikës”, shkruan “Zhurnal.mk”.
Sfida më e madhe – pabarazia me BE-në ku synojmë të anëtarësohemi
Sfida më e madhe me të cilën përballet Maqedonia e Veriut mbetet pabarazia e konsiderueshme në standardet e jetesës të matura nga Produkti i Brendshëm Bruto (PBB) për frymë në Standardet e Fuqisë Blerëse (PPS).
Në prill të vitit 2026, PBB-ja për frymë e Maqedonisë së Veriut është afërsisht 31,750 dollarë, që është afërsisht 46.7% e mesatares së BE-27 prej 67,960 dollarësh. Ndërsa kjo pasqyron një ngjitje të qëndrueshme nga diapazoni prej 41% i parë në fillim të dekadës, ky “Hendeku i Konvergjencës” mbetet nxitësi kryesor i migrimit rajonal dhe ikjes së talenteve.
Edhe pse rritja në fillim të vitit 2026 ka qenë e qëndrueshme, mesatarisht 3.5% për shkak të projekteve të mëdha të infrastrukturës si Korridoret VIII dhe X, konsensusi midis studiuesve është se që Maqedonia e Veriut të arrijë 70% të mesatares së BE-së brenda dekadës së ardhshme, rritja vjetore duhet të kalojë 5%.
Kjo kërkon një largim rrënjësor nga një model rritjeje i varur nga prodhimi me kompleksitet të ulët drejt një modeli të nxitur nga Produktiviteti Total i Faktorëve, i cili përqendrohet në nxjerrjen e prodhimit më të lartë përmes integrimit teknologjik dhe jo vetëm vëllimit të punës., shkruan “Zhurnal.mk”.
Pak investojmë për hulumtime dhe inovacion
Në vitin 2025, investimi i Maqedonisë së Veriut në Kërkim dhe Zhvillim (K&ZH) u vlerësua në vetëm 0.40% të PBB-së, një rritje margjinale që mbetet dukshëm nën mesataren e BE-së prej 2.3%. Kjo mungesë e intensitetit të kërkim-zhvillimit e bllokon ekonominë në një cikël me të ardhura të mesme, ku është shumë e kushtueshme të përfundosh me tregjet globale me paga të ulëta, por jo mjaftueshëm inovative për t’u përballuar me qendrat evropiane të teknologjisë së lartë. Për më tepër, “Paradoksi i Kapitalit Njerëzor” e ndërlikon këtë tranzicion.
Ndërsa regjistrimi në arsimin e lartë është numerikisht i lartë, ekziston një mospërputhje e madhe midis kurrikulave universitare dhe kërkesave të tregut të punës të vitit 2026. Shkalla e papunësisë së të rinjve, ndërsa u përmirësua në afërsisht 30% në tremujorin e parë të vitit 2026, sugjeron që burimi më i vlefshëm i vendit – kapitali i tij intelektual – vazhdon të kërkojë standarde më të mira jetese jashtë vendit në vend që të kontribuojë në modernizimin e brendshëm, shkruan “Zhurnal.mk”.
Nuk ka thjesht statistika – por fate njerëzore!
Këto të dhëna statistikore duken si një tjetër tregues ekonomik, por pas numrave fshihet një histori shumë më njerëzore, mënyrën se si njerëzit në Maqedoninë e Veriut jetojnë, konsumojnë dhe kanë qasje në shërbimet thelbësore. Konsumi aktual individual mat jo vetëm atë që shpenzojnë familjet nga xhepat e tyre, por edhe nga ato që marrin nëpërmjet shërbimeve publike.
Në një kontekst rajonal dhe të zgjerimit, pozicioni i Maqedonisë së Veriut është veçanërisht domethënës. Ndër vendet e paraqitura në grafik, Maqedonia renditet vetëm mbi Bosnjën dhe Hercegovinën dhe Shqipërinë, ndërsa mbetet prapa vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor dhe shumë poshtë vendeve që janë bashkuar së fundmi me BE-në, siç janë Kroacia, Bullgaria dhe Rumania.
Ky pozicionim nxjerr në pah një sfidë të qartë. Edhe pse vendi është afër nivelit mesatar të vendeve kandidate të BE-së, ai mbetet larg standardit të BE-së dhe tregon përparim të kufizuar drejt konvergjencës. Stabiliteti pa lëvizje në rritje sugjeron që përmirësimet në produktivitet, të ardhura dhe shërbime publike ende nuk po përkthehen në konsum real më të lartë.
Nga perspektiva e një qytetari, shifra pasqyron realitetet e përditshme – aksesin në
kujdes shëndetësor, arsim dhe mallra thelbësore, dhe rolin e shtetit në mbështetjen e konsumit familjar. Si i tillë, stanjacioni ekonomik nuk është vetëm një çështje statistikore, por një sinjal se përmirësimet në standardet e jetesës ende nuk po ndihen në terren.
Prandaj, për këtë situatë, gishtin duhet ta drejtojmë te politikanët, ata që na udhëheqin për mbi 35 vite, te ata për të cilët i votojmë me dorën tonë dhe shpesh herë, “shajmë, fyejmë e vritemi me komente nëpër rrjetet sociale”!, shkruan “Zhurnal.mk”.
