Shkup, 20 gusht Zhurnal.mk – Është në përfundim përgatitja e dokumentacionit të tenderit për projektimin dhe ndërtimin e linjës 1 të BRT-së (Gjorçe Petrovi–Novo Lisiçe), si dhe procedura për përzgjedhjen e një konsulenti ndërkombëtar, i cili do të ofrojë mbështetje profesionale në zbatimin e projektit. Punimet ndërtimore do të fillojnë pas përfundimit të procedurës ndërkombëtare të tenderimit, përzgjedhjes së kontraktorit dhe miratimit të dokumentacionit të projektit, thonë nga Qyteti i Shkupit për „Fokus“, duke shtuar se sa i përket urës „Kombet e Bashkuara“, ende nuk është marrë vendim nëse do të jetë e nevojshme sanimi i saj apo do të duhet të gjendet një zgjidhje tjetër.
Ish-kryetari i Shkupit nga LSDM-ja, Petre Shilegov, gjatë mandatit të tij nga viti 2017 deri në vitin 2021, kishte paralajmëruar dhe kishte nisur realizimin e projektit për ndërtimin e të ashtuquajturit Bus Rapid Transit – BRT, një sistem modern dhe i shpejtë i transportit me autobusë që qarkullojnë në korsi të veçanta. Për këtë arsye, shpesh quhet edhe „tramvaj pa shina“.
– Futja e sistemit BRT të transportit të shpejtë me autobusë në Shkup është një hap jashtëzakonisht i rëndësishëm dhe i madh historik përpara në zhvillimin urban të qytetit – kishte deklaruar Shilegov gjatë prezantimit të projektit para pesë vitesh, duke shtuar se bëhej fjalë për një model të transportit publik që është „zgjidhja më e mirë, më e shpejtë, më e sigurt dhe më ekonomike për Shkupin“.
Në atë kohë ishte paraparë që projekti të përfshinte krijimin e dy linjave, me korridore nga Gjorçe Petrovi deri në Novo Lisiçe dhe nga Buteli deri në Kisella Vodë, ndërsa ishte paralajmëruar se realizimi i tyre do të përfundonte deri në vitet 2024–2025.
Mirëpo, në zgjedhjet lokale të vitit 2021 pati ndryshim të pushtetit lokal në kryeqytet. Kryetarja e re e Shkupit, Danella Arsovska, e zgjedhur me mbështetjen e VMRO-DPMNE-së, hoqi dorë nga ky projekt.
– Referendumi është një nga opsionet që qytetarët të dalin dhe të vendosin – kishte deklaruar ajo për projektin BRT, duke vlerësuar se ai nuk ishte zgjidhje e mirë për Shkupin. Ajo kishte përmendur edhe disa pika kritike për të cilat konsideronte se rreziqet ishin më të mëdha se përfitimi i mundshëm, si heqja e të gjithë gjelbërimit në pjesën qendrore të bulevardit „Partizanska“, rrezikimi i linjës kryesore të ujësjellësit nën gjelbërimin qendror të këtij bulevardi etj.
Më vonë, gjatë vitit 2023, pasi tashmë kishte prishur marrëdhëniet me VMRO-DPMNE-në, Arsovska deklaronte se nuk kishte hequr dorë asnjëherë nga BRT-ja, por se projekti ishte rishikuar për shkak se, siç tha ajo, kishte vërejtje si për trasenë, ashtu edhe për mënyrën se si do të zbatohej.
Në çdo rast, fakt është se as ajo dhe as pushteti lokal nuk ndërmorën hapa konkretë për realizimin e projektit, të cilin fillimisht e kishin kundërshtuar si nga aspekti financiar, ashtu edhe nga ai inxhinierik.
„Dëshirojmë të theksojmë se ky projekt është shumë i shtrenjtë dhe joefikas për Qytetin e Shkupit, duke pasur parasysh numrin e banorëve dhe shtrirjen gjeografike të qytetit. Sistemi i transportit BRT është i konceptuar keq dhe i realizuar me nxitim, pa u marrë parasysh të gjithë faktorët e tjerë që ndikojnë në rregullimin e trafikut në qytet“, kështu, ndër të tjera, VMRO-DPMNE-ja, në kohën kur ishte në opozitë, e kritikonte projektin BRT.
Megjithatë, kryetari aktual i Shkupit nga radhët e kësaj partie, Orce Gjorgjievski, menjëherë pas zgjedhjes në zgjedhjet lokale të vitit 2024, hyri në procesin e realizimit konkret të projektit për transportin BRT, me disa ndryshime sa i përket traseve dhe segmenteve të tjera.
Në këtë drejtim, para disa muajsh ai deklaroi se BRT-ja është „një nga ndërhyrjet më të rëndësishme infrastrukturore për modernizimin e transportit publik dhe përmirësimin e mobilitetit në kryeqytet“.
„BRT përfaqëson një sistem modern të transportit publik, i cili funksionon sipas parimit të metrosë mbi rrota, me korsi të veçanta dhe të ndara për qarkullim, përparësi në kryqëzime dhe frekuencë të lartë të automjeteve. Ky koncept mundëson transport më të shpejtë, të sigurt dhe të parashikueshëm, ulje të ndjeshme të kolonave dhe kohës së udhëtimit, si dhe reduktim të ndotjes, duke e bërë atë një hap kyç drejt një Shkupi më të qëndrueshëm dhe më ekologjik“, shkroi Gjorgjievski në Facebook.
Ndërkaq, sipas paralajmërimeve zyrtare, punimet në terren për fazën e parë pritet të fillojnë në vitin 2027, pasi janë zhvilluar koordinimet përfundimtare me përfaqësues të BERZH-it.
Projekti parashikon ndërtimin e dy linjave: Lindje–Perëndim dhe Veri–Jug, me degëzime drejt Draçevës, Sarajit dhe Çentos, si dhe blerjen e autobusëve hibridë me dysheme të ulët, vendosjen e një sistemi informimi për udhëtarët dhe stacioneve inteligjente, si dhe integrimin me sistemin e menaxhimit të trafikut në qytet.
„Projekti për futjen e BRT-së sërish është vendosur në fazë aktive, pasi Qyteti i Shkupit, në koordinim me Qeverinë, Ministrinë e Financave, Ministrinë e Transportit dhe BERZH-in, ka përmbushur të gjitha parakushtet kryesore për vazhdimin e realizimit të tij. Projekti financohet me kredi nga BERZH-i në vlerë deri në 70 milionë euro, ndërsa në këtë fazë po realizohet Linja 1 e BRT-së në relacionin Gjorçe Petrovi–Novo Lisiçe.
Është në përfundim përgatitja e dokumentacionit të tenderit për projektimin dhe ndërtimin e Linjës 1 të BRT-së, si dhe procedura për përzgjedhjen e një konsulenti ndërkombëtar, i cili do të ofrojë mbështetje profesionale në zbatimin e projektit. Punimet ndërtimore do të fillojnë pas përfundimit të procedurës ndërkombëtare të tenderimit, përzgjedhjes së kontraktorit dhe miratimit të dokumentacionit të projektit.
Linja 1 e BRT-së është paraparë të ketë gjatësi prej 12,81 kilometrash, 21 stacione, dy terminale, një depo të re në Novo Lisiçe, zgjerimin e depos në Gjorçe Petrovi dhe blerjen e 29 autobusëve të artikuluar.
Me realizimin e saj pritet që koha e udhëtimit të reduktohet nga rreth 70 në 35 minuta, ndërsa transporti publik të bëhet më i shpejtë, i rregullt dhe më efikas përmes vendosjes së përparësisë në semaforë, pagesës elektronike, sistemit për gjurmimin e automjeteve dhe informacioneve në kohë reale për udhëtarët.
Projekti BRT, sipas të gjitha analizave, do të kontribuojë në uljen e emetimeve të dëmshme, si një nga masat për mbrojtjen e mjedisit. Në këtë drejtim, gjatë projektimit do të jetë e detyrueshme ruajtja e gjelbërimit qendror dhe ndarja e korsive të trafikut për BRT-në me një tjetër korridor të gjelbër nga dy korsitë e tjera të bulevardit për pjesëmarrësit e tjerë në trafik“, na u përgjigjën nga Qyteti i Shkupit.
Ajo që ende mbetet e pasigurt dhe e pazgjidhur është fati i urës „Kombet e Bashkuara“, e cila lidh lagjet Karposh dhe Vlae dhe nëpër të cilën duhet të kalojë traseja e parë e BRT-së nga Gjorçe Petrovi deri në Novo Lisiçe.
Në të kaluarën, Shilegov kishte deklaruar se kjo urë duhet të shembet dhe të ndërtohet një e re me nga tri korsi në të dy drejtimet. Pikërisht këtë çështje Arsovska e përdorte si një nga argumentet kundër vazhdimit të projektit.
„Sa i përket urës ‘Kombet e Bashkuara’ te Vlae, ende nuk është marrë vendim nëse do të jetë e nevojshme të kryhet sanimi i saj apo do të duhet të gjendet ndonjë zgjidhje tjetër. Vendimi përfundimtar do të merret pas përfundimit të vlerësimit profesional të strukturës dhe analizës teknike-financiare“, deklaruan nga Qyteti i Shkupit.
