Shkup, 08 tetor, Zhurnal.mk – Deputetja Sllavjanka Petrovska, anëtare e Delegacionit të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut në Asamblenë Parlamentare të NATO-s, mori pjesë në Seminarin e 109-të Ros-Rot, i cili u mbajt më 6 dhe 7 tetor 2026 në Kishinev, Republika e Moldavisë, i organizuar bashkërisht nga AP-ja e NATO-s dhe Parlamenti i Moldavisë dhe me mbështetjen financiare të Sekretariatit Shtetëror për Politikën e Sigurisë (SEPOS) të Departamentit Federal Zviceran të Sigurisë dhe Qendrës së Gjenevës për Qeverisjen e Sektorit të Sigurisë (DCAF).
Në Seminar morën pjesë parlamentarë nga vendet anëtare të AP-së së NATO-s dhe anëtarë të asociuar dhe vendet partnere, funksionarë të lartë dhe përfaqësues të sektorit joqeveritar, institute shkencore dhe organizata tink-tenk.
Seminari u hap nga Lilian Karp, shef i Delegacionit të Moldavisë në AP-në e NATO-s, Igor Grosu, kryetar i Parlamentit të Republikës së Moldavisë, Anatolie Nosati, ministër i Mbrojtjes i Moldavisë, dhe Markos Perestrello, kryetar i AP-së së NATO-s.
Ata ua kushtuan fjalimet e tyre çështjeve aktuale të sigurisë dhe mbrojtjes nga vendi pritës, vlerave të përbashkëta demokratike në rajonin e Detit të Zi me të cilin Moldavia, megjithëse vend kontinental, është e lidhur strategjikisht, veçanërisht në kontekstin e pushtimit rus të Ukrainës. Lufta i ka rritur rreziqet që rrjedhin nga përshkallëzimi ushtarak, kërcënimet hibride, rrugët tregtare të ndërprera dhe sulmet ndaj infrastrukturës kritike, duke e theksuar natyrën e ndërlidhur të sigurisë në rajonin më të gjerë.
Parlamentarët patën mundësinë të shkëmbenin mendime dhe të diskutonin mbi çështjet që lidhen me: “Rajoni i Detit të Zi në kohë lufte – implikimet për sigurinë rajonale dhe euroatlantike”; “Ndërvarësia rajonale dhe siguria e Moldavisë në kontekstin e agresionit të Rusisë kundër Ukrainës”; “Siguria energjetike si çështje e sigurisë kombëtare – nga Deti i Zi në Gjirin Persik”; “Rezistenca si imperativ i sigurisë – rasti i teknologjisë si armë e ndërhyrjes së keqe”; “Partneriteti NATO-Moldavi në kushtet e mjedisit të sigurisë në hapësirën euroatlantike që ndryshohet”.
Debati e nxori në pah mjedisin dinamik të sigurisë në rajonin e Detit të Zi dhe ndikimin mbi Moldavinë dhe fqinjët e saj, i nxori në pah implikimet për aleatët dhe partnerët e NATO-s, dhe i hulumtoi prioritetet për forcimin e rezistencës, parandalimit dhe bashkëpunimit rajonal në të gjithë rajonin midis aleatëve dhe partnerëve. U shqyrtuan edhe çështjet e vlerave të përbashkëta demokratike, rendit ndërkombëtar të bazuar në rregulla dhe masave për forcimin e demokracive parlamentare, zhvillimit rajonal dhe dinamikës.
Në diskutimet e tyre, parashikimet i ndanë edhe Mihai Popsoi, zëvendëskryeministër dhe ministër i Punëve të Jashtme i Republikës së Moldavisë, Valeriu Mia, zëvendësministër i Punëve të Jashtme i Republikës së Moldavisë dhe ambasadori Kevin Hamilton, përfaqësues special i Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s për Kaukazin dhe Azinë Qendrore.
Ata trajtuan lidhshmërinë midis konfliktit ushtarak ruso-ukrainas dhe stabilitetit të vendeve fqinje, siç është Moldavia, ku situata e sigurisë ka pësuar pasoja të caktuara, për të cilat Moldavia mbetet në ballë të përpjekjeve për t’i adresuar kërcënimet hibride, për të forcuar rezistencën, për të mbrojtur infrastrukturën kritike dhe për të modernizuar institucionet e saj të mbrojtjes dhe sigurisë. Në të njëjtën kohë, Moldavia vazhdon të përparojë agjendën e saj të integrimit evropian, duke e riafirmuar përmes zgjedhjeve të fundit përkushtimin e saj për një të ardhme demokratike dhe evropiane pavarësisht ndërhyrjeve dhe presionit të vazhdueshëm të jashtëm.
