Shkup, 20 tetor Zhurnal.mk – Nëpunësit administrativë në Maqedoni janë të shkëlqyer dhe shumë të mirë. Që nga fillimi i zbatimit të sistemit të vlerësimit, pothuajse të gjithë, përkatësisht 95 për qind e tyre, janë vlerësuar me notën 5 ose 4 për punën e tyre, tregon hulumtimi i SIGMA-s. Për këtë arsye, frika se ligji, i cili parasheh ndërprerjen e marrëdhënies së punës sipas fuqisë së ligjit pas dy vlerësimeve radhazi me notën 1, mund të keqpërdoret, nuk ka bazë të qëndrueshme, vlerëson drejtoresha ekzekutive e Qendrës për Menaxhimin e Ndryshimeve.
„Rreziku potencial ekziston dhe ka ekzistuar që nga fillimi, por të dhënat e hedhin poshtë pretendimin se ky mekanizëm është keqpërdorur për qëllime të tilla gjatë këtyre njëzet viteve. Edhe nëse ka pasur raste të tilla, ato kanë qenë shumë të rralla dhe kanë pasur të bëjnë me revanshizëm politik. Ja, edhe të dhënat e vitit 2024, pasi të dhënat për vitet 2025 dhe 2026 ende nuk janë publikuar nga ministria, tregojnë se të gjithë janë vlerësuar me notat 4 dhe 5, ndërsa një përqindje e vogël me notat 3 ose 2“, thotë Neda Maleska Saçmaroska, drejtoreshë ekzekutive e Qendrës për Menaxhimin e Ndryshimeve.
Sipas Maleska Saçmaroskës, përgjegjësi të madhe për faktin se në sistemin tonë nuk funksionon vlerësimi objektiv kanë edhe drejtuesit e sektorëve dhe departamenteve, të cilët japin nota të larta për të mos prishur marrëdhëniet me kolegët, ose për shkak të vetëdijes se nëpunësit janë të politizuar dhe mund të bëhen objekt i revanshizmit politik.
Ajo thekson se në një sistem që nuk bazohet në meritokraci që nga fillimi, duke nisur nga vetë punësimi, dhe që është i ekspozuar ndaj ndikimeve të ndryshme politike, nuk mund të pritet as një vlerësim objektiv. Personalisht, ajo konsideron se edhe ky nen i ligjit nuk përbën zgjidhje efikase dhe se masat duhet të jenë edhe më rigoroze.
„Procesi i mentorimit dhe mbështetjes, nëse keni nevojë për aftësi shtesë që është dashur t’i posedoni për të fituar atë vend pune, duhet të fillojë pas vlerësimit të parë negativ. Të kalojnë dy vjet e më pas ta dërgoni në trajnim, pastaj edhe një herë tjetër për t’ia ulur pagën për 20 për qind, dhe pas tre vjetësh të konstatoni se nuk i përmbush kushtet. Sa duhet të presin qytetarët dhe shoqëria që ju ta përmirësoni performancën tuaj?“, pyet Maleska.
Problem për të paraqet edhe dispozita që parasheh që vlerësimi, në fund, të verifikohet edhe nga sekretari shtetëror. Sipas saj, në vend që të merret me strategjitë kryesore, sekretari shtetëror duhet të ndjekë vlerësimet e mijëra të punësuarve.
Ajo konsideron se është e mjaftueshme që vlerësimin ta konfirmojnë drejtuesit e departamentit dhe të sektorit.
Përmirësimi, sipas saj, mund të arrihet vetëm nëse vendoset një sistem ku administrata do të bazohet në kapacitete dhe aftësi, ndërsa punësimi do të bëhet në mënyrë objektive dhe mbi bazën e meritave. Edhe procesi i vlerësimit duhet të zhvillohet sipas të njëjtave parime. Nëse ndërtohet një kulturë e tillë, edhe punonjësit do të jenë më të kënaqur dhe do të kontribuojnë më shumë.
Ajo thekson se në Bashkimin Evropian sistemi i vlerësimit është i lidhur me treguesit kryesorë të performancës në punë. Që në fillim të vitit, për secilin punonjës përcaktohen objektiva, të cilat diskutohen, ndiqen dhe vlerësohen përmes rezultateve të arritura. Në këtë mënyrë, edhe procesi i vlerësimit bëhet më objektiv.
