Tiranë, 20 shtator Zhurnal.mk – Rritja e prodhimit të energjisë elektrike nga impiantet fotovoltaike po e ndryshon gradualisht strukturën e sistemit tonë elektroenergjetik.
Sipas të dhënave të ERE, 30 përqind e energjisë së konsumuar tek ne gjatë qershorit 2026 u prodhua nga energjia diellore. Nga niveli 11 përqind i prodhimit total të energjisë për vitin 2025, treguesi i qershorti 2026 përbën një tregues të rëndësishëm të zgjerimit të burimeve të energjisë fotovoltaike dhe të diversifikimit të prodhimit të Shqipërisë.
Po aq domethënës është edhe fakti se, deri në fund të gushtit 2026, prodhimi nga fotovoltaikët arriti në 868 gigavat-orë(GWh).
Për një sistem që historikisht është mbështetur në mënyrë pothuajse totale tek hidrocentralet, kjo rritje krijon një burim të dytë të besueshëm dhe të rëndësishëm të energjisë së rinovueshme. Kjo ka ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë tonë energjetike, duke ulur importet, përmirësuar bilancin tonë tregtar dhe shtuar qëndrueshmërinë e ekonomisë. Sipas INSTAT, gjatë periudhës janar-gusht 2026, çmimet e energjisë elektrike u ulën mesatarisht me 2.2%.
Më në fund, vendi ynë po humb gradualisht varësinë e lartë nga hidroenergjia
Një nga dobësitë strukturore të sistemit shqiptar të prodhimit të energjisë elektrike ka qenë varësia e konsiderueshme nga prodhimi hidroenergjetik. Kur reshjet janë të pakta dhe nivelet e rezervuarëve bien, prodhimi vendas zvogëlohet dhe nevoja për importe rritet dukshëm.
Energjia diellore krijon një mekanizëm natyror diversifikimi. Periudhat me prodhim të lartë fotovoltaik zakonisht përkojnë me muajt me më shumë diell, pikërisht kur kërkesa dhe konsumi për energji shtohet fort, nga temperaturat e larta dhe për shkak të përdorimit të kondicionerëve. Në këtë mënyrë, fotovoltaikët po kontribuojnë në mbulimin e një pjese të mirë të kërkesës në periudhat e pikut. Për qershorin 2026 ishte një e treta e kërkesës. Një ritëm të tillë energjia diellore ka ruajtur edhe në dy muajt e tjerë të verës 2026.
868 GWh prodhim fotovoltaik deri në gusht 2026 tregon se energjia diellore nuk është më vetëm një burim plotësues apo një sektor në fazë eksperimentale. Ajo po bëhet një komponent real i bilancit energjetik kombëtar.
Më shumë prodhim vendas, të thotë më pak ekspozim ndaj importeve
Kur prodhimi vendas nuk mjafton për të mbuluar konsumin, ne duhet të blejmë energji në tregjet rajonale, në pikun e çmimit të kesaj energjie. Çdo gigavat-orë (GWh) e prodhuar nga një burim vendas i rinovueshëm e redukton nevojën për blerje nga jashtë.
Kjo ka rëndësi ekonomike për ne, për dy arsye. Së pari, pakëson ekspozimin ndaj luhatjeve të çmimeve ndërkombëtare. Së dyti, ndihmon në përmirësimin e bilancit tonë energjetik dhe, potencialisht, edhe të atij tregtar.
Prandaj, investimi në kapacitete fotovoltaike duhet parë edhe si politikë e sigurisë ekonomike.
Shqipëria ka një potencial të konsiderueshëm diellor, ndërsa zgjerimi i teknologjisë fotovoltaike ka bërë që kostoja e instalimit dhe prodhimit të energjisë diellore të jetë shumë më konkurruese se në të kaluarën. Kjo krijon mundësi për ta kthyer diellin, nga një burim natyror i pashfrytëzuar plotësisht, në një aset ekonomik kombëtar.
Me kapacitetet fotovoltaike që vazhdojnë të rriten çdo javë e muaj që kalon , Shqipëria po krijon një portofol më të balancuar energjitik. Dhe sa më i diversifikuar të jetë ky portofol, aq më e vogël është varësia e sistemit tonë nga një burim i vetëm.
Fotovoltaikët po ndryshojnë edhe ekonominë e prodhimit
Një tjetër efekt i rëndësishëm është krijimi i një sektori të ri ekonomik rreth energjisë diellore. Zgjerimi i impianteve fotovoltaike kërkon investime private, kompani ndërtimi dhe instalimi, inxhinierë dhe teknikë, mirëmbajtje dhe monitorim, pajisje elektrike dhe elektronike, si dhe sisteme të menaxhimit dhe ruajtjes së energjisë.
Kjo do të thotë se tranzicioni energjetik nuk prodhon vetëm kilovat-orë. Ai krijon aktivitet ekonomik, vende pune dhe tregje të reja shërbimesh.
Për bizneset shqiptare, kostoja dhe siguria e furnizimit me energji janë pjesë e drejtpërdrejtë e konkurrueshmërisë së tyre. Një kompani që investon në prodhim fotovoltaik për konsum vetjak mund të ulë ekspozimin ndaj çmimeve të energjisë dhe të krijojë më shumë parashikueshmëri për kostot e saj operative.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për industrinë përpunuese, për bujqësinë dhe serrat, për hotelerinë, qendrat tregtare, magazinat dhe logjistikën. Pra, zgjerimi i fotovoltaikëve mund të ndikojë edhe në rritjen e konkurrueshmërisë së ekonomisë shqiptare.
Qershori 2026 tregoi potencialin e kombinimit diell–hidro
Një avantazh specifik i Shqipërisë është mundësia për të kombinuar dy burime të rinovueshme me karakteristika të ndryshme. Energjia diellore prodhon më shumë gjatë ditës dhe sidomos gjatë muajve me rrezatim të lartë. Hidrocentralet, ndërkohë, kanë mundësi më të madhe për të menaxhuar prodhimin në funksion të kushteve të sistemit dhe disponueshmërisë së ujit.
Kjo krijon mundësi për një sistem hibrid hidro-diellor, ku burimet plotësojnë njëri-tjetrin. Në këtë këndvështrim, shifra prej 30% të konsumit të qershorit të mbuluar nga fotovoltaikët ka rëndësi përtej vetë volumit të energjisë. Ajo tregon se profili i prodhimit shqiptar po ndryshon.
Rritja e prodhimit fotovoltaik po krijon një efekt pozitiv në të gjithë zinxhirin e investimeve energjetike. Kur një teknologji arrin të zërë një pjesë të konsiderueshme të konsumit kombëtar, rritet interesi për impiante të reja, parqe diellore më të mëdha, projekte hibride, bateri dhe sisteme të ruajtjes, rrjete transmetimi dhe shpërndarjeje, si dhe teknologji smart-grid.
Në këtë kuptim, shifra e 868 GWh të prodhuar nga fotovoltaikët për periudhën janar-gusht 2026 nuk përbën vetëm një statistikë energjetike, por është edhe një sinjal për transformimin e tregut shqiptar të energjisë.
Investimet në kapacitetet e prodhimit duhet të shoqërohen me investime në infrastrukturën që e transporton dhe e menaxhon këtë energji. Sfida e fazës së ardhshme është që Shqipëria të mos mjaftohet me shtimin e paneleve diellore. Duhet të ndërtojmë paralelisht rrjetet, kapacitetet e ruajtjes, sistemet e menaxhimit dhe interkoneksionet, të cilat do ta bëjnë të mundur shfrytëzimin maksimal të kësaj energjie.
Kështu energjia diellore po shndërrohet, nga një burim alternativ, në një prej shtyllave kryesore të sigurisë energjetike dhe të zhvillimit ekonomik të Shqipërisë.
