Tiranë, 6 prill Zhurnal.mk – Ministria e Financave ka depozituar një projektligj të ri që pritet të transformojë thelbësisht mënyrën se si bizneset e mëdha raportojnë të dhënat e tyre në Shqipëri. Ndryshimet në ligjin “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare” synojnë përafrimin e plotë me direktivat më të fundit të Bashkimit Evropian, duke i hapur rrugë dy koncepteve të reja: raportimit të qëndrueshmërisë mjedisore e sociale dhe transparencës për pagesën e tatimeve nga korporatat shumëkombëshe.
Sipas projektligjit, këto masa synojnë “rritjen e besimit të investitorëve dhe luftën kundër evazionit fiskal, duke mbrojtur njëkohësisht bizneset e vogla nga barrat e panevojshme burokratike”.
Çfarë ndryshon për gjigantët e tregut?
Një nga risitë kryesore të këtij drafti është detyrimi për hartimin e një “Raporti të Qëndrueshmërisë”. Duke filluar nga viti 2028, njësitë ekonomike që plotësojnë njëkohësisht dy kritere të larta – mbi 1,000 punonjës dhe të ardhura mbi 450 milionë euro – do të duhet të deklarojnë jo vetëm bilancet financiare, por edhe ndikimin e tyre në mjedis, shoqëri dhe qeverisje.
Sipas relacionit, “kompanitë do të duhet të bëjnë transparente masat që marrin për reduktimin e gazeve serrë, të drejtat e punëtorëve, politikat e diversitetit dhe masat kundër korrupsionit”.
Ministria e Financave thekson se kjo kërkesë bazohet në parimin e “proporcionalitetit”. Kjo do të thotë se barra bie vetëm mbi një numër shumë të vogël kompanish (maksimumi 2-3 njësi në Shqipëri), duke i mbrojtur bizneset e vogla dhe të mesme nga kërkesat e tepruara për informacion nga zinxhiri i tyre i vlerës.
Transparenca tatimore
Për të forcuar luftën kundër shmangies tatimore nga korporatat e mëdha, projektligji fut detyrimin për raportimin publik të informacionit mbi tatimin mbi të ardhurat, i njohur ndërkombëtarisht si Country-by-Country Reporting.
Ky rregull vlen ekskluzivisht për grupet ndërkombëtare që kalojnë pragun prej 750 milionë euro të ardhura të konsoliduara për dy vite radhazi. Këto korporata, ose degët/bijat e tyre në Shqipëri, do të detyrohen të tregojnë qartë se “në cilat juridiksione i gjenerojnë fitimet dhe ku i paguajnë tatimet e tyre, duke ekspozuar kështu praktikat e fshehjes së fitimeve në parajsa fiskale”.
Lehtësira burokratike dhe llogaridhënie e shtuar
Përtej kërkesave të reja për korporatat e mëdha, projektligji sjell edhe lajme të mira për administrimin e përditshëm të bizneseve të tjera si ulja e kohës së ruajtjes së dokumenteve. Afati i detyrueshëm për ruajtjen e dokumentacionit kontabël reduktohet nga 10 vjet në 5 vjet, duke ulur ndjeshëm kostot e arkivimit dhe duke u harmonizuar me afatet e administratës tatimore.
Të dhënat tregojnë se mbi 30% e pasqyrave financiare nuk nënshkruhen nga hartuesit. Për të zgjidhur këtë, ligji i ri bën të detyrueshme “Deklaratën e Përgjegjësisë” nga personi që ka hartuar pasqyrat financiare, i cili duhet të vërtetojë se plotëson të gjitha kriteret ligjore dhe profesionale për këtë detyrë.
