Qytetet kryesore evropiane po bëjnë thirrje për një ndalim të plotë të filtrave të cigareve, duke argumentuar se ato janë një nga burimet më të rëndësishme të ndotjes urbane, pa ofruar përfitime të provuara shëndetësore për duhanpirësit.
Nga Brukseli dhe Mynihu në Dublin dhe Xhenova, autoritetet bashkiake po bashkojnë forcat për të ushtruar presion mbi Bashkimin Evropian që të bëjë një ndryshim rrënjësor në mënyrën se si prodhohen dhe shpërndahen cigaret.
Sipas Politico-s, qytetet po marrin pjesë në fushatën “ Jo Filtër (Plastik) , një iniciativë e promovuar nga qeveria holandeze , me pjesëmarrjen e bashkive, autoriteteve të menaxhimit të ujërave dhe organizatave mjedisore.
Kërkesa e tyre vjen në një moment kritik , pasi BE-ja po shqyrton dy korniza legjislative kyçe , duke hapur potencialisht rrugën për heqjen e plotë të filtrave ose për ndalimin e plastikës që ato përmbajnë.
30% e mbeturinave në Bruksel janë bishta cigaresh
Madhësia e problemit pasqyrohet në të dhënat e paraqitura nga autoritetet bashkiake të Brukselit .
Sipas këshilltarit të qytetit përgjegjës për pastrimin, Anas Ben Abdelmoumen, bishtat e cigareve përbëjnë 30% të të gjitha mbeturinave që përfundojnë në hapësirat publike të qytetit. “Bishtat e cigareve përfaqësojnë një shifër mbresëlënëse prej 30% të të gjitha mbeturinave në qytetin e Brukselit. Këto mbeturina jo vetëm që degradojnë imazhin e qytetit tonë , por heqja e tyre vendos një barrë të madhe mbi shërbimet e pastrimit ”, tha ai për Politico.
Një pamje e ngjashme është regjistruar në Hagë , ku kostoja vjetore e pastrimit të bishtave të cigareve vlerësohet në rreth 2 milionë euro . Zëvendëskryetarja e bashkisë së qytetit holandez, Isabel Bruders, argumenton se rishikimi i legjislacionit evropian mbi produktet e duhanit është një mundësi e rëndësishme për të adresuar problemin. “Ne mbështesim ndalimin e të gjitha filtrave të cigareve , pavarësisht nga materiali nga i cili janë bërë”, tha ajo.
Pse filtrat konsiderohen një kërcënim mjedisor
Shumica e filtrave të cigareve janë bërë nga acetati i celulozës , një lloj plastike me bazë bimore që nuk dekompozohet lehtë në mjedis. Edhe pse ekzistojnë alternativa të biodegradueshme , përdorimi i tyre mbetet i kufizuar.
Industria e duhanit është përpjekur që acetati i celulozës të njihet si një material i qëndrueshëm dhe biodegradues , në mënyrë që të përjashtohet nga legjislacioni evropian për plastikën njëpërdorimshe. Megjithatë, komunat besojnë se edhe zëvendësimi i plastikës me një material tjetër nuk do ta zgjidhte domosdoshmërisht problemin.
Siç shpjegon përfaqësuesi i Brukselit, mundësia e përdorimit të materialeve alternative mund të krijojë një boshllëk të rrezikshëm legjislativ , duke u lejuar prodhuesve të përdorin substanca që teknikisht nuk klasifikohen si plastikë , por që mund të mbeten po aq të dëmshme për mjedisin.
Pse filtrat konsiderohen një kërcënim mjedisor
Shumica e filtrave të cigareve janë bërë nga acetati i celulozës, një lloj plastike me bazë bimore që nuk dekompozohet lehtë në mjedis. Edhe pse ekzistojnë alternativa të biodegradueshme, përdorimi i tyre mbetet i kufizuar.
Industria e duhanit është përpjekur që acetati i celulozës të njihet si një material i qëndrueshëm dhe biodegradues , në mënyrë që të përjashtohet nga legjislacioni evropian për plastikën njëpërdorimshe. Megjithatë, komunat besojnë se edhe zëvendësimi i plastikës me një material tjetër nuk do ta zgjidhte domosdoshmërisht problemin.
Siç shpjegon përfaqësuesi i Brukselit, mundësia e përdorimit të materialeve alternative mund të krijojë një boshllëk të rrezikshëm legjislativ , duke u lejuar prodhuesve të përdorin substanca që teknikisht nuk klasifikohen si plastikë , por që mund të mbeten po aq të dëmshme për mjedisin.
A e mbrojnë vërtet filtrat shëndetin e duhanpirësve?
Përtej ndotjes , fushata vë në pikëpyetje edhe dobinë e filtrave për shëndetin e njeriut .
Organizata Botërore e Shëndetësisë mbështet ndalimin ose heqjen graduale të tyre , duke vënë në dukje se ato nuk ofrojnë asnjë përfitim të provuar shëndetësor.
“Filtri i cigareve është sendi që hidhet më shpesh në mjedis , përmban plastikë, shkakton ndotje toksike mjedisore dhe sjell kosto të mëdha për bashkitë dhe shoqërinë. Për më tepër, nuk e bën pirjen e duhanit më pak të dëmshme ”, tha kreu i fushatës, Carl Beerenfenger, nga organizata holandeze mjedisore Fair Resource Foundation. Ai i quan filtrat “një produkt mashtrues, një nga mashtrimet më të mëdha në historinë moderne ”.
Një qëndrim i ngjashëm shprehet nga Yogi Hedlin, një filozof mjedisor dhe shkencëtar i shëndetit publik në Universitetin Erasmus në Roterdam. Sipas tij, filtri krijon përshtypjen se përmban substancat më të rrezikshme në duhan, pa ofruar ndonjë mbrojtje të konsiderueshme .
“Nuk filtron asnjë nga substancat që shkaktojnë kancer dhe nuk bën shumë si filtër. Në thelb është një ndryshim sipërfaqësor i ngjyrës që të mashtron mendjen duke të bërë të mendosh se je më i sigurt nga ç’je në të vërtetë”, thotë ai.
Hedlin përmend gjithashtu një çështje të rëndësishme gjyqësore në SHBA në vitin 2006 , në të cilën u vendos që kompanitë e duhanit kishin mashtruar konsumatorët duke promovuar cigaret “të lehta” dhe “me pak katran” si më pak të dëmshme.
Çfarë thonë kompanitë e duhanit?
Industria e duhanit , nga ana e saj, e hedh poshtë pikëpamjen se filtrat nuk shërbejnë për asnjë funksion të dobishëm.
Nathan Jones, kreu i strategjisë rregullatore evropiane në British American Tobacco, argumenton se ato ndihmojnë në uljen e ekspozimit ndaj substancave të caktuara toksike .
“Nuk ekziston një cigare e sigurt, me ose pa filtër”, tha ai për Politico. “Megjithatë, hulumtimet tregojnë se filtrat ndihmojnë në uljen e ekspozimit ndaj disa substancave toksike dhe na ndihmojnë të përmbushim legjislacionin evropian që rregullon emetimet e cigareve. Nëse do të kishte një alternativë të zbatueshme që mund të zbatohej në shkallë të gjerë, ne do ta përdornim, por nuk ka”.
Prandaj, Tobacco Europe i bën thirrje Komisionit Evropian që të përqendrohet në informimin e publikut , në zbatimin më efektiv të rregullave kundër asgjësimit të pakontrolluar të mbeturinave dhe në forcimin e inovacionit për të gjetur zgjidhje alternative.
A do t’i ndalojë më në fund BE-ja filtrat?
Debati tani është në axhendën legjislative evropiane. Qytetet e përfshira në fushatë argumentojnë se rregullat ekzistuese të “përgjegjësisë së zgjeruar të prodhuesit”, të cilat i detyrojnë kompanitë e duhanit të kontribuojnë financiarisht në pastrimin e mbeturinave , nuk e kanë ulur mjaftueshëm ndotjen nga filtrat.
Kjo është arsyeja pse ata po bëjnë thirrje për një masë më drastike . Rishikimi i Direktivës për Produktet e Duhanit shihet si mundësia e parë për të vendosur një ndalim të plotë .
Nëse nuk ka një vendim përkatës, rishikimi i Direktivës për Plastikat Njëpërdorimëshe mund të çojë të paktën në një ndalim të plastikës që përmbahet në filtra.
Qeveria holandeze thotë se fillimisht po përqendrohet në opsionin e dytë, pa përjashtuar përdorimin e legjislacionit për duhanin nëse përpjekja e parë dështon./ Me informacion nga Politico
